Κίνδυνος εξαφάνισης για έναν στους τρεις μύκητες που κρατούν ζωντανά τα οικοσυστήματα
Σχεδόν ένας στους τρεις μήκυτες που αξιολογήθηκαν από διεθνή οργανισμό κρίθηκε ότι απειλείται με εξαφάνιση, μια απώλεια που απειλεί με αλυσιδωτές αντιδράσεις στα οικοσυστήματα όλου του κόσμου.
Οι μύκητες, το δεύτερο μεγαλύτερο βασίλειο της ζωής μετά τα ζώα, συμβιώνουν με τις ρίζες πολλών φυτών και τους προσφέρουν νερό και θρεπτικά συστατικά. Αποδομούν επίσης τη νεκρή οργανική ύλη και παίζουν έτσι σημαντικό ρόλο στην ανακύκλωση των θρεπτικών συστατικών του εδάφους.
Εκτός από τον ρόλο τους στα οικοσυστήματα, αποτελούν επίσης πηγή νέων αντιβιοτικών και φαρμάκων και αξιοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων για τη ζύμωση του ψωμιού και της μπίρας.
To ευρωπαϊκό μανιτάρι Hygrocybe intermedia κινδυνεύει να χαθεί για πάντα (Per Fadnes / CC BY 4.0)
«Οι μύκητες είναι οι αφανείς ήρωες της ζωής στη Γη, καθώς σχηματίζουν τα θεμέλια των υγιών οικοσυστημάτων. Παρόλα αυτά, έχουν παραμεληθεί» δήλωσε η δρ Γκρέθελ Αγκουιλάρ, γενική διευθύντρια της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN) που παρουσίασε την αξιολόγηση.
Από τα περίπου 2,5 εκατομμύρια είδη μυκήτων του πλανήτη, μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί επίσημα περίπου 155.000.
Ελάχιστα από αυτά τα είδη παράγουν μανιτάρια, τα καρποφόρα σώματα από τα οποία απελευθερώνονται σπόρια. Οι περισσότεροι μύκητες ζουν ως «μυκήλια», δίκτυα από ίνες που απλώνονται στο χώμα ή μέσα σε ξύλα ή άλλα οργανικά υλικά.
Η πρώτη αξιολόγηση της IUCN για τους μύκητες καλύπτει 1.300 είδη, από τα οποία τα 411 κινδυνεύουν με εξαφάνιση και περνούν στην επίσημη «Κόκκινη Λίστα» των απειλούμενων ειδών.
Κίνδυνο εξαφάνισης στην Ευρώπη αντιεμτωπίζει και ο μύκητας Tricholoma colossus (Irene Andersson / CC BY-SA 3.0)
Από αυτά, τα 279 είδη κινδυνεύουν λόγω της εξάπλωσης των καλλιεργούμενων εκτάσεων και των πόλεων, ενώ 91 κινδυνεύουν λόγω της ρύπανσης, κυρίως από γεωργικά λιπάσματα.
Ακόμα 198 είδη απειλούνται λόγω της υλοτομίας και της αποψίλωσης, ενώ πάνω από 50 κινδυνεύουν λόγω της κλιματικής αλλαγής που αυξάνει τις δασικές πυρκαγιές και επηρεάζει τις βροχοπτώσεις.
Ακόμα και στα τεχνητά δάση όπου εφαρμόζεται αμειψισπορά, τονίζει η IUCN, το κόψιμο δέντρων μεγάλης ηλικίας δεν αφήνει περιθώριο για ανάκαμψη των μυκήρων.
«Οι μύκητες παίζουν κρίσιμο ρόλο για όλες τις μορφές ζωής» σχολίασε η Κάρολιν Πόλοκ, συντονίστρια της Κόκκινης Λίστας. «Χωρίς μύκητες, τα οικοσυστήματα μπορούν να καταρρεύσουν γρήγορα».