Απώλειες ρεκόρ για τις δασικές εκτάσεις το 2024 – Ο ρόλος της κλιματικής αλλαγής

Οι πυρκαγιές που όλο και φουντώνουν λόγω κλιματικής αλλαγής αύξησαν σε νέο ρεκόρ τις απώλειες δασών το 2024, το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.

Μόνο οι απώλειες παρθένων τροπικών δασών έφτασαν πέρυσι τα 67 εκατομμύρια στρέμματα -έκταση όσο η μισή Ελλάδα- αυξημένες κατά 80% σε σχέση με το 2023.

Βασικός λόγος ήταν η αδυναμία της Βραζιλίας να αντιμετωπίσει τις φωτιές στον Αμαζόνιο εν μέσω της χειρότερης ξηρασίας  που έχει καταγραφεί στο μεγαλύτερο δάσος του κόσμου.

Για πρώτη φορά, η ετήσια έκθεση που εκδίδει το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων και το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ διαπιστώνει ότι οι πυρκαγιές ήταν η κύρια αιτία καταστροφής τροπικών δασών, μια δυσοίωνη εξέλιξη για αυτά τα υγρά οικοσυστήματα που υποτίθεται ότι δεν καίγονται.

«Τα σήματα που διαβάζουμε στα δεδομένα είναι τρομακτικά» δήλωσε στο Reuters ο Μάθιου Χάνσεν, συνδιευθυντής του εργαστηρίου του Μέριλαντ που επεξεργάστηκε τα δεδομένα. «Αυτό που φοβόμαστε είναι ότι η επίδραση της κλιματικής αλλαγής θα ξεπεράσει τις δυνατότητές μας να αντιδρούμε αποτελεσματικά».

Το πλήγμα ήταν ιδιαίτερα βαρύ στην Λατινική Αμερική, με τον Αμαζόνιο να καταγράφει τις μεγαλύτερες απώλειες από το 2016.

Η Βραζιλία, στην οποία αντιστοιχεί το μεγαλύτερο μερίδιο των τροπικών δασών του πλανήτη, έχασε 28 εκατομμύρια στρέμματα, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλη χώρα. Η εξέλιξη αντέστρεψε την πρόοδο που είχε σημειωθεί το 2023, όταν ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα ανέλαβε καθήκοντα με την υπόσχεση να προστατεύσει τον Αμαζόνιο.

«Ήταν πρωτοφανές, κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να προσαρμόσουμε την πολιτική μας σε μια νέα πραγματικότητα» δήλωσε ο Άντρε Λίμα, επικεφαλής πολιτικών ελέγχου αποδάσωσης στο υπουργείο Περιβάλλοντος της Βραζιλίας.

Όπως είπε, οι πυρκαγιές, οι οποίες δεν ήταν ποτέ κύρια αιτία δασικών απωλειών, είναι πλέον βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης.

Η Βολιβία ξεπέρασε πέρυσι τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό ως δεύτερη χώρα σε απώλειες τροπικών δασών, παρόλο που έχει τη μισή έκταση σε σχέση με την αφρικανική χώρα, όπου οι πυρκαγιές επίσης επεκτάθηκαν.

Οι απώλειες στη Βολιβία αυξήθηκαν το 2024 κατά 200%, με κύριες αιτίες την ξηρασία, τις πυρκαγιές και ένα πρόγραμμα επέκτασης των καλλιεργούμενων εκτάσεων με κίνητρα που προσέφερε η κυβέρνηση.

Στη ΛΔ Κογκό και την Κολομβία, οι συγκρούσεις αύξησαν την αποδάσωση, καθώς ένοπλες ομάδες εξάντλησαν τους φυσικούς πόρους.

Ρεκόρ απωλειών καταγράφηκαν όχι μόνο στους τροπικούς αλλά και στα βορειότερα δάση, τα οποία έχουν εξελιχθεί να αντέχουν καλύτερα τις πυρκαγιές. Ο Καναδάς έχασε 52 εκατομμύρια στρέμματα και η Ρωσία άλλο τόσο.

Αντίθετα στην παγκόσμια τάση, η Νοτιοανατολική Ασία κατέγραψε μείωση απωλειών, η οποία έφτασε σε διψήφια ποσοστά στην Μαλαισία, το Λάος και την Ινδονησία, εν μέρει χάρη σε πολιτικές περιορισμού της εξάπλωσης των καλλιεργειών.

Η Βραζιλία πρόκειται να φιλοξενήσει τον Νοέμβριο την επόμενη σύνοδο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή. Όπως επισήμανε ο Ροντ Τέιλορ, διευθυντής του τμήματος δασών στο Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων, θα είναι μια καλή ευκαιρία για τη διεθνή κοινότητα να χρηματοδοτήσει μέτρα προστασίας.

«Αυτή τη στιγμή», είπε, «είναι πιο κερδοφόρο να κόβεις τα δέντρα από το να τα αφήνεις να στέκονται».