Υπέρταση: Μια σιωπηλή απειλή για την υγεία
Κάθε χρόνο στις 17 Μαΐου ο κόσμος ενώνει τις δυνάμεις του για να τιμήσει την Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης, μια σημαντική ευκαιρία για ευαισθητοποίηση σχετικά με ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα δημόσιας υγείας – την υψηλή αρτηριακή πίεση, γνωστή και ως «ο σιωπηλός δολοφόνος».
Η υπέρταση επηρεάζει πάνω από 1,28 δισεκατομμύρια ενηλίκους παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Αυτό που την καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η αθόρυβη εξέλιξή της· οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρουσιάζουν συμπτώματα μέχρι να προκληθούν σοβαρές βλάβες στην καρδιά, τις αρτηρίες, τα νεφρά ή τον εγκέφαλο.
Αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως και σωστά, πενταπλασιάζει τον κίνδυνο για εγκεφαλικό και τριπλασιάζει την πιθανότητα για καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια και πρόωρο θάνατο.
Το φετινό κεντρικό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Υπέρτασης, «Μέτρησε σωστά την πίεσή σου, έλεγξέ την, ζήσε περισσότερο», τονίζει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της σταθερής παρακολούθησης. Η σωστή μέτρηση είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα – παρ’ όλα αυτά, σε πολλές κοινότητες υπάρχει έλλειψη ενημέρωσης και πρόσβασης σε κατάλληλα διαγνωστικά μέσα. Στην πατρίδα μας υπολογίζεται ότι μόνο το 40% θεραπεύει σωστά την πίεσή του σε επίπεδα κάτω του 140/90 mmHg, ενώ υπάρχει ένα τουλάχιστον 20%-30% που παραμένει αδιάγνωστο.
Ενας σημαντικός αλλά συχνά υποτιμημένος σύμμαχος στην αντιμετώπιση της υπέρτασης είναι ο φαρμακοποιός.
Από τους πιο προσβάσιμους επαγγελματίες υγείας, οι φαρμακοποιοί διαδραματίζουν ολοένα και πιο κρίσιμο ρόλο στον εντοπισμό και τη διαχείριση της υπέρτασης. Πραγματοποιούν μετρήσεις πίεσης, παρέχουν συμβουλές για φαρμακευτική αγωγή και ενισχύουν την αλλαγή τρόπου ζωής – χωρίς να χρειάζεται ραντεβού και χωρίς χρέωση.
O κόσμος επισκέπτεται το φαρμακείο πολύ πιο συχνά απ’ ό,τι τον γιατρό. Και γι’ αυτό όλο και περισσότερες εκστρατείες υγείας στις ανεπτυγμένες χώρες ενσωματώνουν τους φαρμακοποιούς στις στρατηγικές πρόληψης. Αυτό ακριβώς εφαρμόζει και η Ελληνική Εταιρεία Υπέρτασης υπογράφοντας μνημόνιο συνεργασίας με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο.
Στις αστικές περιοχές, ο καθιστικός τρόπος ζωής, η κακή διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, το άγχος και η παχυσαρκία είναι βασικοί παράγοντες κινδύνου. Στην ύπαιθρο και σε υποβαθμισμένες περιοχές, η έλλειψη υποδομών και υγειονομικής εκπαίδευσης επιτείνει το πρόβλημα.
Από το άλλο μέρος, η πρόληψη επίσης παίζει καθοριστικό ρόλο. Η υγιεινή διατροφή, η μείωση του αλατιού και του αλκοόλ, η σωματική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος και η διαχείριση του στρες συμβάλλουν καθοριστικά στον έλεγχο της πίεσης.
Η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης μας υπενθυμίζει ότι για να αντιμετωπίσουμε αυτή τη σιωπηλή απειλή χρειάζεται συλλογική προσπάθεια. Από τα συστήματα υγείας και τα φαρμακεία μέχρι τους ίδιους τους πολίτες, όλοι έχουμε ρόλο να διαδραματίσουμε.
Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών