Ο Δούρειος Ίππος ήταν στην πραγματικότητα φοινικικό πλοίο, σύμφωνα με νέα θεωρία

Μια νέα ερμηνεία γύρω από τον περίφημο Δούρειο Ίππο, τον «ξύλινο ίππο» της Τροίας, έρχεται να ταράξει τη μακρόχρονη παράδοση που περιγράφεται στην Οδύσσεια του Ομήρου και έχει αποτελέσει σύμβολο στρατηγικής ευφυΐας για αιώνες. Ο καθηγητής Φραντσέσκο Τιμπόνι (Francesco Tiboni) του Πανεπιστημίου της Μασσαλίας θεωρεί πως το μυθικό ξύλινο άλογο δεν ήταν παρά μια λανθασμένη ερμηνεία ενός φοινικικού πλοίου που ονομαζόταν επίσης hippos.

Ο Τιμπόνι, μέσα από μελέτη που δημοσίευσε στο περιοδικό Archaeologia Maritima Mediterranea, εξηγεί ότι τα hippoi ήταν γρήγορα, ελαφριά και ευέλικτα πλοία με ρηχό βύθισμα, ιδανικά για εξερεύνηση, απόδραση και μεταφορές. Συχνά διέθεταν πρόσωπο αλόγου στο πρυμναίο ή πλωριό άκρο τους, κάτι που τα συνέδεε με την έννοια του ίππου. Ο ίδιος πιστεύει ότι το πλοίο που χρησιμοποίησαν οι Έλληνες για να εισβάλουν στην Τροία ήταν ένα τέτοιο πλοίο με “κεφαλή ίππου”, που αργότερα παρερμηνεύτηκε ως κυριολεκτικό ξύλινο άλογο.

Η θεωρία του δεν είναι απομονωμένη. Ήδη από την αρχαιότητα, συγγραφείς όπως ο Παυσανίας (2ος αιώνας π.Χ.), ο Ευριπίδης (Τρωάδες), ο Τριφιόδωρος και ο Κόϊντος ο Σμυρναίος είχαν εκφράσει σκεπτικισμό για τον Δούρειο Ίππο, αμφισβητώντας αν υπήρξε ποτέ ως πραγματικό ξύλινο άγαλμα. Ο Παυσανίας, ειδικότερα, έκανε λόγο για μια “επινοημένη κατασκευή” του μηχανικού Επειού, που απλώς στόχευε στη δημιουργία ρήγματος στα τείχη της Τροίας.

Η αρχαιολογική τεκμηρίωση του μύθου είναι εξαιρετικά φτωχή, ειδικά στην Αρχαία Ελλάδα. Οι παραστάσεις του Δούρειου Ίππου πληθαίνουν κυρίως κατά τη ρωμαϊκή και μεταγενέστερη περίοδο, πιθανώς λόγω της επιρροής που άσκησε η Αινειάδα του Βιργιλίου, όπου ο μύθος του αλόγου αποκτά κεντρικό ρόλο.

Η λέξη hippos στα ελληνικά σημαίνει «άλογο», όμως ο Τιμπόνι υποστηρίζει πως στην εποχή του Ομήρου, η λέξη αυτή μπορούσε επίσης να δηλώνει τύπο πλοίου, και πως με το πέρασμα των αιώνων η έννοια αυτή χάθηκε, οδηγώντας στη μεταγενέστερη παρερμηνεία. Ο ίδιος σημειώνει ότι και ο ίδιος ο Όμηρος, όταν περιγράφει το καράβι του Οδυσσέα, φαίνεται να χρησιμοποιεί ανάλογους όρους με τους hippoi των Φοινίκων.

Ο καθηγητής καταλήγει ότι η ερμηνεία του μύθου υπό το πρίσμα της ναυτικής αρχαιολογίας επιτρέπει να «λυθεί» η απορία του Παυσανία και να δοθεί νέα διάσταση στην κατανόηση του επεισοδίου της Άλωσης της Τροίας. Ο Δούρειος Ίππος, λοιπόν, ενδέχεται να μην ήταν ένα τεράστιο ξύλινο άγαλμα, αλλά ένα παραθαλάσσιο τέχνασμα, ένα καμουφλαρισμένο πλοίο-παγίδα, που άνοιξε τον δρόμο για την κατάρρευση της Τροίας – και, ίσως, για έναν από τους μεγαλύτερους μύθους της ανθρωπότητας.