Эрон ядро қуролига қайтиши мумкин: вазият тобора кескинлашмоқда

Эрон ядровий дастури юзасидан яна халқаро сиёсий майдон марказида. The New York Times нашрининг ёзишича, агар АҚШ Эроннинг Фордо шаҳрида жойлашган ер ости уран бойитиш иншоотига ҳарбий зарба берса ёки Исроил томонидан мамлакат олий раҳбари Оятуллоҳ Алии Хоманаийга суиқасд уюштирилса, Теҳрон ядровий қурол ишлаб чиқишга қарор қилиши мумкин.

Айни пайтда, АҚШ–Исроил муносабатлари фонида Эрон билан боғлиқ хавфсизлик таҳдидлари янада ортаётгани қайд этилмоқда. NBC News телеканали тарқатган маълумотларга кўра, Исроилнинг машҳур “Темир гумбаз” ҳаво мудофаа тизими сўнгги кунда Эрон томонидан отилган ракеталарнинг бор-йўғи 65 фоизини тўхтата олган. Аввалги йилларда бу кўрсаткич 90 фоиз атрофида бўлган.

Бу ҳолат Исроилнинг мудофаа имкониятлари сўнгги воқеалар фонида бироз заифлашганини кўрсатмоқда. Эрон томонидан келаётган ракеталар сони ва кучи ошган бир пайтда, мудофаа тизимидаги ҳар қандай камчилик жиддий оқибатларга олиб келиши мумкин.

Шу билан бирга, АҚШ ҳукумати Эрон билан дипломатик йўл орқали музокаралар ўтказиш ташаббуси билан чиқди. Бироқ Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи бу уринишни кескин рад этди. Унинг таъкидлашича, Исроил томонидан амалга оширилаётган зарбаларни ҳисобга олган ҳолда, ҳеч қандай музокаралар ўтказиш мумкин эмас.

Аббос Ароқчи сўзларига кўра, Эрон ҳозирда мудофаа салоҳиятини кучайтириш ва ташқи таҳдидларга тайёр туришни устувор вазифа қилиб олган. Шу муносабат билан, ядровий қурол ишлаб чиқиш борасида қарор қабул қилиниши эҳтимоли янада ортиб бормоқда.

Мутахассисларнинг фикрича, агар Эрон расман ядровий қурол тайёрлашни бошласа, бу Яқин Шарқдаги вазиятни бутунлай ўзгартиради. Бу нафақат минтақавий, балки глобал хавфсизлик учун ҳам жиддий таҳдид бўлиши мумкин.

Хулоса: вазият кундан-кунга кескинлашмоқда. Қўшма Штатлар ва Исроилнинг ҳарбий ва сиёсий босими фонида Эроннинг ядровий мақсадларга қайтиши эҳтимоли жиддий эътибор талаб қилади. Таъбир жоиз бўлса, бу халқаро майдонда “портлашга тайёр қуту”га айланган масала бўлиб қолмоқда.