Сирдарёда ноқонуний балиқ овлаш: табиатга ярим миллиардлик зарба

Сирдарё вилоятида табиат муҳофазасига қарши содир этилаётган жиноий ҳаракатларнинг олдини олиш мақсадида Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги томонидан махсус тезкор профилактик тадбир амалга оширилди. Тадбир доирасида давлат экологик назорати инспекторлари ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида Сирдарё дарёсида ноқонуний балиқ овлаш билан боғлиқ жиддий қонунбузарлик аниқланди.

Рейд чоғида инспекторлар эътиборини Сирдарё дарёсидан чиқиб келаётган "Москвич" русумли автомашина тортди. Автотранспорт воситаси тўхтатилиб, унинг юкхонасида текширув ўтказилганда, қонун билан тақиқланган бир қатор буюмлар ва овланган балиқлар аниқланди. Текширув натижасига кўра, юкхонадан қуйидагилар топилди:
1 дона электр қармоқ (электроудочка)
1 дона резинадан ясалган қайиқ
3 дона аккумулятор
19 дона турли хилдаги балиқ

Аниқланишича, ушбу балиқлар ноқонуний равишда овланган бўлиб, уларнинг аксар қисми муҳофаза этиладиган ва аҳамиятли турларга мансуб экани маълум қилинди. Овланган балиқлар орасида:
2 дона оқ амур (экотизимда муҳим роль ўйнайдиган тур)
7 дона оққайроқ
9 дона товонбалиқ
1 дона Қизил китобга киритилган Туркистон мўйловдори

Айнан Туркистон мўйловдори (латинча номи: Aspiolucius esocinus) Ўзбекистон ва минтақадаги йўқолиб кетиш хавфи остида турган балиқ тури сифатида ЮНЕСКО ҳамда миллий Қизил китобда алоҳида муҳофазага олинган. Ушбу балиқ турини овлаш нафақат қонунбузарлик, балки биологик хилма-хилликка қарши жасоратсиз ҳужум сифатида баҳоланади.

Электр қармоғи орқали балиқ овлаш нафақат тақиқланган, балки жуда катта экологик хавфга эга. Унинг таъсирида сувдаги бошқа организмлар, жумладан сув ўсимликлари ва зотдор балиқлар ҳам ҳалок бўлади. Бу усул сув ҳавзаларидаги биотизимни издан чиқариб, табиий мувозанатни йўқотишга олиб келиши мумкин.

Ҳисоб-китобларга кўра, мазкур ноқонуний ов натижасида ҳайвонот дунёсига етказилган зарар 495 миллион сўмни ташкил қилган. Бу рақам нафақат моддий, балки экология учун беқиёс зарар эканини ҳам кўрсатади.

Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан барча ҳужжатлар тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга юборилган бўлиб, жиноят содир этган шахсларга нисбатан қонун доирасида қатъий чоралар кўрилиши кутилмоқда. Экология ва табиат муҳофазаси соҳасидаги мутахассислар эса бундай ҳолатлар кўпайиши муҳит учун улкан хавф туғдираётганини таъкидламоқда.

Экологлар аҳолини бундай ноқонуний овлаш турларидан қатъий тарзда четланишга, табиат неъматларини авайлаб, келажак авлод учун сақлашга чақирмоқда.