Για το τουρκολιβυκό σήμερα στη Bουλή ο Έλληνας ΥΠΕΞ

Το κατώφλι της Βουλής θα περάσει σήμερα (30/6) το απόγευμα ο Γιώργος Γεραπετρίτης προκειμένου να απαντήσει σε δύο επίκαιρες ερωτήσεις, με τη μία εξ αυτών να προέρχεται από τον ανεξάρτητο (πρώην «γαλάζιο») βουλευτή Μάριο Σαλμά, με θέμα το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Η ένταση στις τουρκολιβυκές σχέσεις συνεχίζεται καθώς έπειτα από τις πρόσφατες προκλήσεις και των δύο πλευρών της Λιβύης προς την Ελλάδα, την οποία κατηγόρησαν για παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων, και στον απόηχο της νέας τουρκολιβυκής συμφωνίας μεταξύ των κρατικών πετρελαϊκών εταιρειών των δύο χωρών για σεισμικές έρευνες στα θαλάσσια οικόπεδα της Λιβύης, πηγές από την πλευρά της Βεγγάζης χθες προμήνυαν σε λιβυκά ΜΜΕ πως εντός της εβδομάδας έρχεται ομόφωνη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.

Με την παράμετρο της Λιβύης να πλήττει ανοιχτά πλεόν και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η Αθήνα θα κληθεί προσεχώς να βρει τον βέλτιστο τρόπο προκειμένου να πλοηγηθεί μεταξύ Άγκυρας, Τρίπολης και Βεγγάζης έτσι ώστε να καταφέρει αφενός να διατηρήσει τους κρίσιμους διαύλους διαλόγου ζωντανούς και αφετέρου να προστατεύσει επί του πεδίου τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε περίπτωση παραβίασής τους. Ενώ, παράλληλα, θα πρέπει να αποκρούει και τα πυρά από το εσωτερικό και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που ασκούν κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της στην εν λόγω υπόθεση.

Η πρώτη αντιπαράθεση επί του θέματος έπειτα από τις τελευταίες προκλήσεις της Λιβύης – που σημειώνονται εν αναμονή της ελληνικής αποστολής σε Τρίπολη και Βεγγάζη – ήρθε το Σαββατοκύριακο, με τον εκπρόσωπο του τουρκικού ΥΠΕΞ να κατηγορεί «την Ελλάδα και την ελληνοκυπριακή διοίκηση» ότι «συνεχίζουν τις προσπάθειές τους να επιβάλουν τις μαξιμαλιστικές τους αξιώσεις στην ΕΕ, οι οποίες αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο και την αρχή της δικαιοσύνης». Αναφερόμενος δε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο κατεχωρήθη εκ νέου στα συμπεράσματα της ευρωπαϊκής συνόδου ως άκυρο και χωρίς νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη, ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, έκανε λόγο για «μια συμφωνία που συνάδει πλήρως με το διεθνές δίκαιο».

Σε μια σκληρή ανακοίνωση, το ελληνικό ΥΠΕΞ μέσω διπλωματικών πηγών επεσήμανε την αντίφαση μεταξύ της επίκλησης στο διεθνές δίκαιο και της ύπαρξης casus belli εναντίον της Ελλάδας.

«Η επίκληση του διεθνούς δικαίου προϋποθέτει τούτο να υιοθετείται καθ’ ολοκληρίαν. Πρακτικές όπως η μη υπογραφή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία έχουν υιοθετήσει 168 χώρες, η ανατροπή του καθεστώτος αιώνων σε μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, η απειλή με πόλεμο σε περίπτωση άσκησης δικαιώματος που απορρέει από το διεθνές δίκαιο δεν επιτρέπουν υποδείξεις», σημείωσαν διπλωματικές πηγές του ελληνικού ΥΠΕΞ, προσθέτοντας: «Η Ελλάδα θα συνεχίσει με συνέπεια να υπηρετεί το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Αυτό όμως θα πρέπει να ισχύει για όλους».

Εν μέσω νέας έντασης στις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας και ενώ η διεξαγωγή του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας δεν έχει προσώρας οριστεί χρονικά, ταυτόχρονα, η Τουρκία δείχνει να επανενεργοποιεί την πολιτική διείσδυσής της στη Λιβυή, με τους υπουργούς Ενέργειας των δύο χωρών να πραγματοποιούν (σύμφωνα με λιβυκά ΜΜΕ) συνάντηση στην Κωνσταντινούπολη για τη διερεύνηση συνεργασίας για νέα ενεργειακά πρότζεκτ στη Λιβυή.

Ταυτόχρονα, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Λιβύης (NOC) που συνυπέγραψε τη συμφωνία με την αντίστοιχη τουρκική, φέρεται (κατά τα ΜΜΕ στη Λιβυή) να έχει προβεί σε «επιβεβαίωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Λιβύης επί των πόρων της Ανατολικής Μεσογείου εντός σων συνόρων της Λιβύης», εκφράζοντας, ταυτόχρονα, «σταθερή δέσμευση για την εφαρμογη προγραμμάτων εξερεύνησης για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων και των εθνικών συμφερόντων της Λιβύης στην εξερεύνηση και ανάπτυξη υδρογονανθράκων συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου».

Επιπλέον, σε ανακοίνωσή της, η Εθνική Ολυμπιακή Επιτροπή, και σύμφωνα με λιβυκά ΜΜΕ, «επιβεβαίωσε ότι όλες οι συμφωνίες που συνάπτει το λιβυκό κράτος βασίζονται στις αρχές του διεθνούς δικαίου και εξυπηρετούν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα τυ λιβυκού λαού».

Με αυτά τα δεδομένα και με τα ελληνικά πλοία του Πολεμικού Ναυτικού (συν το υποστηρικτικό πλοίο) να βρίσκονται ήδη από την Παρασκευή στα ανοιχτά της Λιβύης, η Αθήνα θα χρειαστεί να σχεδιάσει προσεκτικά τις κινήσεις της ώστε να αποκρούσει αποτελεσματικά και τα δύο μέτωπα που φαίνονται να έχουν ανοίξει ταυτόχρονα με Λιβύη και Τουρκία, έχοντας ως πυξίδα της την πίστη στον διάλογο και το Διεθνές Δίκαιο και χωρίς να διαταράξει – ει δυνατόν – τον ελληνοτουρκικό διάλογο ούτε σε επίπεδο διμερές, αλλά ούτε και στο πλαίσιο της άτυπης πενταμερούς για το Κυπριακό.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει ήδη θέσει το ζήτημα σε αρκετούς ομολόγους του (Ιταλίας, Γαλλίας, Γερμανίας) ενώ για τις προκλήσεις από πλευράς Λιβύης σε συνδυασμό και με τις κινήσεις στο παρασκήνιο από πλευράς Άγκυρας είναι βέβαιο πως έχει ήδη μιλήσει διεξοδικά και με τον ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη.

Οι όποιες εξελίξεις εντός της τρέχουσας εβδομάδας θα είναι αναμφίβολα καθοριστικές για την πορεία των σχέσεων Ελλάδας – Λιβύης καθώς και για την ίδια την αποστολή στη Λιβύη, τόσο σε επίπεδο ΥΠΕΞ όσο και σε επίπεδο ευρωπαϊκό με τη σύνθεση που έγινε γνωστή με το πέρας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, η οποία περιλαμβάνει τον ευρωπαίο Επίτροπο Μετανάστευσης και τους υπουργούς Μετανάστευσης Ελλάδας, Ιταλίας και Μάλτας.

Σε κάθε περίπτωση, η Αθήνα, δηλώνει και είναι έτοιμη για όλα τα σενάρια και είναι σαφές πως σκοπεύει να κινητοποιηθεί προς κάθε δυνατή κατεύθυνση προκειμένου να αποτρέψει προκλητικές ενέργειες που δεν συνάδουν με το Διεθνές Δίκαιο, αξιοποιώντας όλα τα μέσα που διαθέτει.

Από την ελληνική πλευρά, κάθε πληροφορία διασταυρώνεται ώστε να επανασχεδιάζονται ορθά τα επόμενα βήματα, ενώ, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, δεν αποκλείται το ενδεχόμενο ανατροπών στα όσα έχουν ήδη αποφασισθεί, αναλόγως με τις εξελίξεις.