Ταξίδι στην άκρη της Ευρώπης
“Θεωρούσα [ανέκαθεν] συνδετικό κρίκο μεταξύ των επαφών το τοπίο. Πέντε χιλιετίες οδηγούσαν από τα ντολμέν στην ανεξαρτησία της Ιρλανδίας, περνώντας από την αναζήτηση του Γκράαλ. Τα κεφάλαια αυτά έκρυβαν την ίδια ωκεάνια ουσία. Η γεωγραφία της περιοχής σήμαινε μια διαρκή έφοδο: του κύματος στους γκρεμούς, των πουλιών στα βράχια, του ανέμου στη χέρσα γη, των χορταριών στους φράκτες, τον τσουλουφιών στους ώμους, των αλόγων στα δάση, των ιπποτών στους αγώνες, των φαντασμάτων στις ψυχές και των κισσών στα ερείπια“.
Ο Σιλβέν Τεσόν (1972) έχει επιλέξει το ακατάτακτο ύφος. Δεν είναι μόνο ταξιδιωτικός περιπατητής ούτε παρατηρητής ούτε μόνο φυσιοδίφης. Αλλά δεν είναι μόνο ποιητικός πεζογράφος ή δοκιμιογράφος άνεθ άλλων αξιώσεων. Όπως φαίνεται από το απόσπασμα στο “Με τις νεράιδες” (εκδ.Στερέωμα, μτφ. Γιώργος Καράμπελας, 2025) το βασίλειο του– αλλά καθώς μιλάμε για ύφος μπορεί να είναι και η φυλακή του – είναι το μεικτό και νόμιμο είδος.
Παρατηρεί τη φύση και ταυτόχρονα “διαβάζει” την Ιστορία. Ανακαλύπτει τα ίχνη της στη σημερινή τοπιογραφία και παράλληλα “συνομιλεί” με το πνεύμα του τόπου τη στιγμή που μεταμορφώνεται σε υπαρξιακή ενέργεια. Όταν ταξιδεύουμε και αφηνόμαστε στην πρωτόγνωρη αίσθηση της φύσης, ξαναβρίσκουμε κάτι από τον χαμένο μας εαυτό, μοιάζει να λέει ο Τεσόν.
Αυτή τη φορά επιλέγει τον κόσμο των ακρωτηρίων ενώνοντας σε μια διαδρομή εκείνα της Γαλικίας, της Βρετάνης, της Κορνουάλης, της Ουαλίας, της νήσου Μαν, της Ιρλανδίας και της Σκωτίας, καθώς σχηματίζουν ένα τόξο.
Και οι νεράιδες που κολλάνε, θα αναρωτηθεί κανείς. Είναι η μεταφορική διάσταση ακριβώς της ιδιοσυστασίας ενός τόπου: “Μια ιδιότητα του πραγματικού που φανερώνεται από μια προδιάθεση του βλέμματος.
Υπάρχει ένας τρόπος να συλλαμβάνεις τον κόσμο και να διακρίνεις το θαύμα του. Η αντανάκλαση του ήλιου στη θάλασσα, το θρόισμα του ανέμου στα φύλλα μιας οξιάς, το αίμα στο χιόνι και η σταγόνα που σχηματίζεται στην γούνα ενός ζώου“.
Στη διαδρομή αυτή έχει μαζί του τους φίλους του, Αρνό και Μπενουά. Έχει όμως για συνοδούς του και ορισμένους από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ρομαντισμού, της ελεύθερης σκέψης και της χαρούμενης επιστήμης. “Να κοντοστέκεσαι και να κοιτάζεις τη θάλασσα: Πρώτο μάθημα σε κάθε οδηγό για τον ρομαντισμό“. Έτσι ξεκινάει η περιήγηση με την πρόσθετη γνώση ότι “ορισμός του κέλτικου πνεύματος είναι να κατοικείς στην άκρη του κενού”.
Και καθώς περπατάει ανάμεσα στα χορτάρια που τρέμουν”ξυπνάει” μέσα ο στίχος του Αραγκόν: “Η ζωή είναι στάχυα, και ο άνεμος τα διαπερνά“. Μια ανάμνηση, θα λέγαμε με τη σειρά μας, από τον βιβλικό Ψαλμό (102): “ο άνθρωπος, σαν το χορτάρι οι μέρες του. Σαν άνθος του αγρού, τόσο θα ανθίσει. Γιατί φύσηξε άνεμος, και δεν υπάρχει πια και δεν θα ξέρουν καν πού είχε φυτρώσει” (Αρτος ζωής, μτφ. Ανθή Λεούση, 2021).
Στη Βρετάνη ανακαλύπτει τους εναγκαλισμούς των αιώνων, το σμίξιμο θρύλου και δόγματος, τους υβριδικούς χορούς χριστιανών αγίων και σατουρνάλιων ίσκιων. Στη Μάγχη θυμάται τον Ηράκλειτο και τη δύναμη της παλίρροιας. Στο αγγλικό ακρωτήρι Τιντάτζελ αναβιώνει ο μύθος του βασιλιά Αρθούρου, όπου “όλα λούζονται στον θαυμαστό φωσφορισμό του παγανισμού των δασών”.
Για τον Τεσόν, το τοπίο σχηματίζεται μέσω της γλώσσας και ο ρυθμός της τελευταίας προσαρμόζεται στις πτυχώσεις του τοπίου. Με μία έννοια, το αναδημιουργεί. Δεν αλλάζουν μόνο τα ταξίδια τους ταξιδιώτες. Ισχύει και το αντίστροφο.