Эрон АҚШ зарбаларидан сўнг бойитилган уранни тиклаши мумкин

BBC Исроилнинг юқори лавозимли расмийсига таяниб хабар беришича, Эрон ўтган ой АҚШ томонидан нишонга олинган ядровий объектлардан бирида, хусусан Исфаҳонда, ер остига кўмилган бойитилган уранни тиклаш имкониятига эга бўлиши мумкин.

Вашингтонда журналистларга берган баёнотида, исми ошкор қилинмаган исроиллик расмий, Исфаҳондаги ядровий объект 22-июн куни “Midnight Hammer” (“Тун зарбаси”) амалиёти давомида сувости кемаларидан учирилган қанотли ракеталар билан зарба остига олинганини маълум қилди. Расмийга кўра, Исроилда мавжуд разведка маълумотлари бойитилган ураннинг айнан шу ерда кўмилганини кўрсатмоқда.

Шунга қарамай, у бойитилган уранни тиклаш жараёни ниҳоятда мураккаб бўлишини ва ҳар қандай уриниш Исроил томонидан қўшимча зарбаларга олиб келишини айтди. "Агар Эрон бу материални тиклашга уринадиган бўлса, бу ҳаракатлар эҳтимол аниқланади," – деди у.

Исроилнинг баҳолашича, зарбалар Эроннинг ядровий дастурини камида икки йилга орқага сурган.

АҚШ собиқ президенти Доналд Трамп ва унинг маъмурияти вакиллари Эрон ядровий объектлари “бутунлай йўқ қилинганини” даъво қилган. Оқ Уй матбуот котиби Анна Келли: “Президент Трамп бир неча бор таъкидлаганидек, 'Миднигҳт Ҳаммер' операцияси Эрон ядровий объектларини бутунлай йўқ қилди. Бутун дунё унинг қатъий раҳбарлиги туфайли янада хавфсизроқ бўлди,” – деган баёнотни тарқатди.

Бироқ, АҚШ разведка агентликлари бу даъволарга эҳтиёткорлик билан ёндашмоқда. Мудофаа разведка агентлигининг (ДИА) оммага сизиб чиққан дастлабки ҳисоботида Фордо, Натанз ва Исфаҳондаги объектлар жиддий зарарлангани, аммо тўлиқ йўқ қилинмаганига эътибор қаратилган.

Марказий разведка бошқармаси (CИА) директори Жон Ратклифф июн охирида Конгрессга берган баёнотида Эроннинг металл уран ишлаб чиқариш имкониятининг йўқ қилиниши унинг ядровий қурол яратиш салоҳиятини деярли йўққа чиқарганини билдирган.

Халқаро атом энергияси агентлиги (ИАEА) раҳбари Рафаел Гросси CBS телеканалига берган интервюсида: “Объектлар муҳим даражада вайрон бўлган, аммо айрим қисмлар ҳанузгача сақланиб қолган. Очиғини айтадиган бўлсам, 'ҳаммаси йўқ бўлди' деб айтиш нотўғри,” – деди.

Эрон президенти Маҳмуд Пезешкиан эса, яқинда америкалик шарҳловчи Такер Карлсон билан суҳбатда, объектлар "жиддий зарарланганини" тасдиқлаган. “Шунинг учун биз уларга ҳозирча кира олмаймиз,” – деган у. Тўлиқ баҳо бериш ҳозирча имконсиз, дея қўшимча қилган Эрон раҳбари.