Истанбул хавф остида: зилзила ва тарихий меросни сақлаш муаммоси

Яқин 30 йил ичида Истанбулда кучли зилзила содир бўлиш эҳтимоли 40-60 фоизни ташкил қилади, деб ёзади washingtonpost.com. Бу прогноз нафақат шаҳар аҳолисини, балки дунёнинг энг машҳур ва қадимий мегаполисларидан бири бўлган Истанбулнинг келажаги учун ҳам катта хавотир уйғотмоқда.

Шаҳарда тахминан 40 мингга яқин тарихий ва маданий мерос объектлари мавжуд. Айниқса, Буюк Айя София, Топкапи саройи, Босфор соҳилидаги тарихий масжидлар ва саройлар сингари обидаларнинг зилзила оқибатида йўқ қилиниши ёки оғир шикастланиши эҳтимоли бор. Бу эса нафақат Туркия, балки бутун инсоният учун катта йўқотишга айланиши мумкин.

Экспертлар таъкидлашича, бу тарихий объектларни сақлаб қолиш ва мустаҳкамлаш чора-тадбирларини ўз вақтида амалга ошириш талаб этилади. Аммо, washingtonpost.com манбаларига кўра, Истанбулни бошқарувчи мухолифатдаги Жумҳурият Халқ партияси ва ҳукмрон Адолат ва тараққиёт партияси (АКП) ўртасидаги сиёсий бўлиниш бу жараённи мураккаблаштирмоқда.

Мутахассислар фикрича, икки партия ўртасидаги ҳамкорлик йўқлиги, ресурслар тақсимотидаги қарама-қаршилик ва стратегик режалардаги фарқлар натижасида шаҳарнинг тарихий қиёфаси жиддий хавф остида қолмоқда. Зилзила хавфи эса йилдан-йилга ортиб бормоқда.

Жамоатчилик эса бу масалани очиқ муҳокама қила бошлади: Истанбулнинг келажаги учун сиёсий ва жамоавий бирлик, замонавий мустаҳкамлаш технологиялари ва халқаро тажрибадан фойдаланиш муҳимлиги эътироф этилмоқда.

Хулоса қилиб айтганда, Истанбулнинг келажакда кучли зилзилага дучор бўлиши ҳақидаги огоҳлантирувлар нафақат шаҳар раҳбарларини, балки бутун жамиятни қўшимча чоралар кўришга ундаши лозим. Келажак авлод учун тарихий меросни асраб қолиш ва табиий офатларга тайёр туриш ҳар бир фуқаро учун умумий вазифага айланмоқда.