Όταν το τσουνάμι ταξιδεύει στον χρόνο: Πώς ένα κύμα «χτύπησε» τη Χαβάη πριν καν ξεκινήσει στη Ρωσία

Ένας ισχυρός σεισμός, που σημειώθηκε το πρωί της Τετάρτης (11:24 τοπική ώρα) στα ανοικτά της ανατολικής Ρωσίας, προκάλεσε τσουνάμι που εξαπλώθηκε σε διάφορες περιοχές του Ειρηνικού. Τα κύματα διέσχισαν τεράστιες αποστάσεις, φτάνοντας ακόμη και μέχρι τη Χαβάη.

Όμως, αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον και έκπληξη σε όσους το παρατηρούν πρόχειρα– είναι το εξής παράδοξο: παρόλο που τα κύματα ξεκίνησαν την Τετάρτη, έφτασαν στις ακτές της Χαβάης  την Τρίτη το βράδυ.

Προφανώς δεν πρόκειται για ταξίδι στον χρόνο. Η εξήγηση βρίσκεται στη Διεθνή Γραμμή Ημερομηνίας, ένα νοητό όριο που διασχίζει τον Ειρηνικό Ωκεανό και χωρίζει δύο ημερολογιακές ζώνες. Όταν κάτι, όπως ένα κύμα, τη διασχίζει προς ανατολάς, «επιστρέφει» ημερολογιακά μία ημέρα πίσω.

Ενώ για τη Ρωσία το τσουνάμι ήταν ένα γεγονός της Τετάρτης, για τη Χαβάη που βρίσκεται ανατολικά της Διεθνούς Γραμμής Ημερομηνίας το ίδιο κύμα καταγράφηκε ως συμβάν της Τρίτης. Για τους κατοίκους του νησιού, το τσουνάμι ήρθε, ημερολογιακά τουλάχιστον, από το… μέλλον.

 Τι είναι η Διεθνής Γραμμή Ημερομηνίας;

Η Διεθνής Γραμμή Ημερομηνίας είναι μια νοητή γραμμή στον χάρτη, που εκτείνεται κατά μήκος του 180ού μεσημβρινού στον Ειρηνικό Ωκεανό. Χρησιμοποιείται για να καθορίζεται πού αλλάζει η ημερολογιακή μέρα.

Αν τη διασχίσεις από τη δυτική προς την ανατολική πλευρά, «χάνεις» μία μέρα – ή, αλλιώς, το ημερολόγιό σου επιστρέφει στο «χθες». Αν κινηθείς προς τη δύση, κερδίζεις μία μέρα.

Το πιο διάσημο παράδειγμα αυτού του φαινομένου βρίσκεται στο μυθιστόρημα του Ιούλιου Βερν, «Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες», όπου ο ήρωας Φιλέας Φογκ τελικά κερδίζει το στοίχημα του, επειδή έχει «κερδίσει» μία ημέρα στο ημερολόγιο διασχίζοντας τη γραμμή.

Συμπερασματικά η  περίπτωση του σεισμού και του τσουνάμι δείχνει ξεκάθαρα πώς τα φυσικά φαινόμενα μπορούν να υπερβαίνουν τα ανθρώπινα ημερολόγια και τις έννοιες του χρόνου. Το ίδιο κύμα που γεννήθηκε από μια δόνηση της Τετάρτης, έγινε… γεγονός της Τρίτης στην άλλη πλευρά του πλανήτη, αποδεικνύοντας ότι στον παγκόσμιο χάρτη, ο χρόνος είναι συχνά ζήτημα γεωγραφίας.