تاثیر توافق آمریکا و اتحادیه اروپا بر روابط بروکسل و مسکو/ خروجی اعمال فشار سیاسی و اقتصادی غرب بر روسیه

کارشناس مسائل آمریکا گفت: هدف رئیس‌جمهوری ایالات متحده ایجاد شکاف میان اروپا و روسیه است تا از این طریق هم بازار انرژی روسیه را تصاحب کرده و هم جایگاه ژئوپولیتیکی آمریکا را در اروپا تثبیت کند.

علی بیگدلی، کارشناس مسائل آمریکا در تشریح ابعاد و پیامدهای توافق تجاری ایالات متحده و اروپا در گفت‌وگو با ایلنا عنوان کرد: از همان روزهای آغازین کارزار انتخاباتی، دونالد ترامپ به‌صراحت اعلام می‌کرد که هزینه‌های دولت فدرال آمریکا بیش از اندازه افزایش یافته‌اند و باید کاهش پیدا کنند. یکی از اصول محوری سیاست‌های او نیز بر همین مبنا یعنی کوچک‌سازی دولت و سپردن بسیاری از وظایف آن به بخش خصوصی شکل گرفت. ترامپ که خود از دل نظام سرمایه‌داری و با حمایت صاحبان صنایع برآمده، هدف اصلی‌اش را کاهش هزینه‌های دولت تعریف کرده بود؛ سیاستی که تا حد زیادی نیز اجرایی شد. در همین راستا، تعداد زیادی از کارکنان دولت (حتی در نهادهایی مانند سیا) تعدیل شدند که نشان می‌دهد برای او بیکاری برخی افراد در مقابل هدف کلی رشد تولید، اهمیت کمتری دارد. در سفرهایی که ترامپ به کشورهای عربی همچون عربستان، امارات و قطر داشت، توافق‌هایی صورت گرفت که بر اساس آن‌ها قرار بود عربستان بالغ بر ۶۰۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایه‌گذاری کند تا سطح تولید داخلی ایالات متحده افزایش یابد. به گفته ترامپ، مجموع سرمایه‌گذاری‌های برنامه‌ریزی‌شده از سوی این کشورها می‌تواند نه تنها تولید بلکه اشتغال را نیز در آمریکا افزایش دهد.

وی ادامه داد: در بُعد دیگر سیاست ترامپ، تمرکز ویژه‌ای بر انرژی و نقش آن در مناسبات ژئوپولیتیکی وجود دارد. یکی از اهداف آمریکا، تضعیف اقتصادی روسیه از طریق فشارهای انرژی‌محور است. صادرات انرژی روسیه، به‌ویژه نفت و گاز، هم‌اکنون بیشتر به سمت چین و هند هدایت شده، چراکه اروپا و آمریکا خرید آن را تحریم کرده‌اند. این فشارها با هدف سست کردن بنیان اقتصادی روسیه و در پی آن تضعیف توان نظامی این کشور اعمال می‌شود. با این حال، به‌نظر می‌رسد که این نوع مواجهه، از نظر راهبردی خطای بزرگی باشد. تحریم‌های سنگین و تهدیدات گسترده، ممکن است روسیه را به سمت اقدامات تهاجمی‌تری سوق دهد؛ از جمله تصرف کشورهای هم‌مرز یا حتی وارد ساختن اروپا به یک جنگ فراگیر. از منظر عملیاتی، جایگزین کردن انرژی روسیه با انرژی صادراتی آمریکا برای اروپا کار ساده‌ای نیست. زیرساخت‌های لازم برای انتقال انرژی از آمریکا به اروپا (از جمله نفتکش‌ها و پایانه‌های گازی) بسیار پرهزینه و پیچیده‌اند. چنانچه اروپا بخواهد کاملاً از روسیه فاصله بگیرد، نیاز به سرمایه‌گذاری‌های گسترده و طولانی‌مدت در حوزه زیرساخت دارد که در کوتاه‌مدت میسر نیست. اختلاف‌نظرهای جدی میان آمریکا و اتحادیه اروپا در خصوص تعرفه‌ها وجود دارد. ترامپ با وضع تعرفه‌های جدید، به‌نوعی فشار اقتصادی را بر اروپا افزایش داده است. در حالی که اروپایی‌ها این اقدام را نوعی باج‌گیری تجاری تلقی می‌کنند، در عمل توان فاصله گرفتن از آمریکا را ندارند و این در ابعاد اقتصادی، سیاسی و نظامی کاملا مشهود است.