«Σιωπηλός δολοφόνος» το πλαστικό
Από το στάδιο της κύησης μέχρι τα γηρατειά, το πλαστικό δηλητηριάζει σιωπηλά την ανθρώπινη ζωή και τον πλανήτη και κοστίζει 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια τον χρόνο σε ζημιές που σχετίζονται με την υγεία. Μια νέα σοκαριστική έκθεση από την ιατρική επιθεώρηση “Lancet” ρίχνει φως στην «κρίση των πλαστικών» που εξελίσσεται αθόρυβα εδώ και δεκαετίες, πλήττοντας την υγεία, την οικονομία και το κλίμα. Με την παραγωγή να έχει εκτοξευθεί 200 φορές πάνω από το 1950, η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παγκόσμια απειλή που δεν μπορεί πια να αγνοεί, να θάβει ή να ανακυκλώνει.
Οπως επισημαίνει δημοσίευμα της “Guardian”, που παρουσιάζει τα στοιχεία της έκθεσης, βασική αιτία της κρίσης είναι η τεράστια επιτάχυνση στην παραγωγή πλαστικών, η οποία αναμένεται έως το 2060 να τριπλασιαστεί ξεπερνώντας το ένα δισ. τόνους ετησίως. Παρόλο που τα πλαστικά έχουν πολλές χρήσιμες εφαρμογές, η ταχύτερη αύξηση παρατηρείται στα πλαστικά μιας χρήσης, όπως οι συσκευασίες ροφημάτων και τα φαγητοδοχεία των φαστφουντάδικων.
Ως αποτέλεσμα, η ρύπανση από πλαστικά έχει επίσης εκτιναχθεί, με 8 δισεκατομμύρια τόνους να ρυπαίνουν πλέον ολόκληρο τον πλανήτη, σύμφωνα με την έκθεση, από την κορυφή του Εβερεστ μέχρι το βαθύτερο ωκεάνιο ρήγμα. Λιγότερο από το 10% των πλαστικών ανακυκλώνεται.
Σε κάθε στάδιο
Τα πλαστικά απειλούν ανθρώπους και περιβάλλον σε κάθε στάδιο, από την εξόρυξη των ορυκτών καυσίμων από τα οποία κατασκευάζονται, έως την παραγωγή, χρήση και τελική απόρριψή τους.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη ρύπανση του αέρα, την έκθεση σε τοξικές χημικές ουσίες και τη διείσδυση μικροπλαστικών στο ανθρώπινο σώμα. Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση “Lancet” κυκλοφόρησε λίγο πριν από τον έκτο – και πιθανώς τελικό – γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ κρατών για μια νομικά δεσμευτική παγκόσμια συνθήκη για τα πλαστικά. Οι συνομιλίες παρεμποδίζονται λόγω έντονων διαφωνιών μεταξύ άνω των 100 χωρών που υποστηρίζουν την επιβολή ορίου στην παραγωγή πλαστικών και πετρελαιοπαραγωγών κρατών, όπως η Σαουδική Αραβία, που αντιτίθενται.
Τα κράτη-παραγωγοί πετρελαίου και οι βιομηχανίες πλαστικών υποστηρίζουν ότι η έμφαση πρέπει να δοθεί στην ανακύκλωση και όχι στη μείωση παραγωγής. Ομως, σε αντίθεση με το χαρτί, το γυαλί, τον χάλυβα και το αλουμίνιο, τα πλαστικά έχουν χημική πολυπλοκότητα και δεν μπορούν εύκολα να ανακυκλωθούν.
Περισσότερο από το 98% των πλαστικών παράγονται από ορυκτό πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα. Η ενεργοβόρα διαδικασία παραγωγής ενισχύει την κλιματική κρίση, εκλύοντας το ισοδύναμο 2 δισ. τόνων CO2τον χρόνο. Η παραγωγή πλαστικών προκαλεί επίσης ρύπανση της ατμόσφαιρας, ενώ πάνω από το 50% των μη διαχειριζόμενων απορριμμάτων πλαστικού καίγονται σε ανοιχτούς χώρους.
Περισσότερες από 16.000 χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πλαστικών, πολλές από τις οποίες έχουν συνδεθεί με επιπτώσεις στην υγεία σε όλα τα στάδια της ζωής. Η ανάλυση διαπίστωσε ότι τα έμβρυα, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.
Τα πλαστικά απόβλητα συχνά διασπώνται σε μικρο- και νανοπλαστικά, τα οποία εισέρχονται στο ανθρώπινο σώμα μέσω του νερού, της τροφής και της αναπνοής. Εχουν βρεθεί στο αίμα, στον εγκέφαλο, στο μητρικό γάλα, στους πλακούντες, στο σπέρμα και στον μυελό των οστών.