Η τεχνητή νοημοσύνη στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής: Τα νέα «εργαλεία» της ΑΑΔΕ
Σαρωτικούς ελέγχους με στόχο την αποκάλυψη αδήλωτων εισοδημάτων και την πάταξη του «μαύρου» χρήματος προχωρά η ΑΑΔΕ έως το τέλος του 2024, αξιοποιώντας τα πλέον σύγχρονα ψηφιακά μέσα και τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, τίθενται στο μικροσκόπιο το ΦΠΑ, τα κρυπτονομίσματα, οι μετοχές σε ξένα χρηματιστήρια, όπως και αναδρομικά ποσά.
Βασικός ρόλος ανατίθεται στη νέα Μονάδα Μαζικών Ψηφιακών Διασταυρώσεων, στην οποία εντάσσονται εξειδικευμένα στελέχη πληροφορικής και αναλυτές δεδομένων. Με τη χρήση εξελιγμένων αλγορίθμων, η μονάδα θα επεξεργάζεται μεγάλα όγκους πληροφοριών από συστήματα τιμολόγησης, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη θα αξιολογεί και θα “σκανάρει” ψηφιακά δεδομένα και αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, εντοπίζοντας ασυμφωνίες και ύποπτες περιπτώσεις.
Εντατική εποπτεία σε φοροδιαφυγή, εισοδήματα εξωτερικού και αναδρομικά
Αρχικά, το κύριο βάρος των διασταυρώσεων επικεντρώνεται σε τέσσερις σημαντικές κατηγορίες, με την ΑΑΔΕ να σχεδιάζει διεύρυνση των ελέγχων και στον τομέα των τελωνείων, προκειμένου να καταπολεμήσει φαινόμενα λαθρεμπορίου και παράνομων διακινήσεων.
Οι τέσσερις βασικές κατευθύνσεις των διασταυρώσεων είναι:
1. Εντοπισμός μηδενικών δηλώσεων ΦΠΑ με ταυτόχρονη δραστηριότητα
Η ΑΑΔΕ θα προχωρήσει σε διασταυρώσεις των δηλώσεων ΦΠΑ για το 2024, εστιάζοντας σε όσους υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ενώ διατηρούσαν δραστηριότητα. Σε περίπτωση εντοπισμού φοροδιαφυγής, εκτός από τον πρόσθετο φόρο, θα επιβάλλονται πρόστιμα όπως ορίζει η νομοθεσία.
2. Διασταυρώσεις εισοδημάτων από το εξωτερικό μέσω Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας
Έλεγχο τουλάχιστον στο 50% των πληροφοριών που λαμβάνονται από αλλοδαπές φορολογικές αρχές αναμένεται να κάνει η ΑΑΔΕ, διασταυρώνοντας τα στοιχεία με τις υποβληθείσες δηλώσεις των φορολογουμένων για το 2020 (σχέδιο DAC1), με προθεσμία έως τις 30 Οκτωβρίου 2025. Αντίστοιχη διαδικασία θα εφαρμοστεί και για το 2019. Οι διασταυρώσεις αφορούν φορολογικά κατοίκους Ελλάδας με τραπεζικούς τόκους ή άλλα εισοδήματα από το εξωτερικό.
3. Έλεγχος αναδρομικών αποδοχών
Στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ θα πρέπει να δηλώνονται σωστά όλα τα αναδρομικά σε μισθούς και συντάξεις για το φορολογικό έτος 2021 και προγενέστερα. Εφόσον τα αναδρομικά δηλωθούν ορθά, δεν προβλέπονται πρόστιμα ή προσαυξήσεις. Σε αντίθετη περίπτωση, αν οι αμοιβές εντοπιστούν από τις διασταυρώσεις, θα επιβληθούν οι σχετικές κυρώσεις.
4. Διασταυρώσεις δηλώσεων Φόρου Μισθωτών Υπηρεσιών και ΑΠΔ
Αυτόματες διασταυρώσεις θα πραγματοποιούνται μεταξύ των δηλώσεων ΦΜΥ (Φόρος Μισθωτών Υπηρεσιών) στην Εφορία και των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) στον ΕΦΚΑ. Στόχος, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, είναι να εντοπιστούν επιχειρήσεις που υποβάλλουν διαφορετικά στοιχεία στους δύο φορείς, μη αποδίδοντας τον πραγματικό ΦΜΥ ή τις εισφορές στους εργαζόμενούς τους.
Η δυνατότητα συστηματικής αντιπαραβολής ενισχύεται από την υποχρέωση των επιχειρήσεων να καταθέτουν μηνιαία και αναλυτικά τις σχετικές δηλώσεις, τόσο για τον φόρο εισοδήματος όσο και για την ειδική εισφορά αλληλεγγύης.