ایران باید اثربخشی خود در پرونده زنگزور را گسترش دهد/ ابعاد اهمیت قفقاز برای واشنگتن

کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: اسرائیل، ترکیه و اروپا بر اساس منافعشان از توافق صلح ایروان و باکو خرسند بوده و با رئیس‌جمهوری آمریکا هستند.

ابراهیم فراهانی، کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به توافق صلح جمهوری آذربایجان و ارمنستان با میانجیگری ایالات متحده در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: قبل از هر چیز باید به این موضوع اشاره کرد که کریدور زنگزور برای محور جهان ترک حائز اهمیت بوده است چراکه نخجوان را به آذربایجان و ترکیه را به دریای خزر متصل کند. بر همین اساس یکی از دلایلی که دونالد ترامپ صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان را عملیاتی کرد، اهمیت قفقاز است و و اساساً باید توجه کرد که این منطقه و آسیای میانه می‌تواند محل جدید منازعات باشد؛ خصوصاً پس از سقوط دولت اشرف غنی در افغانستان. بر همین اساس اگر ترامپ اقدام به کنشگری در مورد این پرونده می‌کند، هیچ دلیلی ندارد جز اهمیت قفقاز که البته اروپا هم با این اقدام‌های وی همسو و موافق است. در مورد ترکیه و نگاه آن به این توافق صلح هم باید توجه داشت که اساساً آنکارا بعد از سقوط بشار اسد وزن سیاسی خود را در منطقه بالا برده است. در این مسیر باید توجه شود که ترامپ در دور اول ریاست جمهوری خود چندان اردوغان را در کانون توجه ایالات متحده قرار نمی‌داد اما حالا این مسأله به خصوص پس از سقوط بشار اسد در دمشق وارد مرحله جدیدی از همکاری شده و اساساً باید گفت که قطر و جمهوری آذربایجان دو برادر کوچکتر ترکیه به حساب می‌آیند که از آنها حمایت لجستیکی به عمل می‌آید. 

وی ادامه داد: در این شرایط ایران و ترکیه بهترین و ارزان‌ترین مسیر ترانزیت به حساب می‌آیند و از همه مهم‌ترین این است که ظرفیت ژئوپلیتیکی ایران از حدود ۲۰ سال قبل تاکنون تخلیه شده و یکی از آنها همین مسائل است که می‌تواند تبعاتی برای ما به همراه داشته باشد که یک نمونه اصلی آن محصور شدن ژئوپلیتیکی ایران خواهد بود. در این راستا باید توجه شود که جمهوری آذربایجان پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در اوایل دهه ۹۰ میلادی تحت نفوذ اسرائیل قرار گرفت. جمهوری آذربایجان اساساً یک کشور مسلمان شیعی به حساب می‌آید و از همان ابتدا برای اسرائیل از اهمیت بالایی برخوردار بود و زمانی که ما از این کشور غافل شدیم، اسرائیل اقدام به تعمیق نفوذ خود و گسترش روابط دوجانبه در محورهای مختلف کرد. این در حالیست که حتی در طی جنگ ۱۲ روزه اخیر  به خوبی می‌توان مشاهده کرد که باکو امکانات گوناگونی را در اختیار تل‌آویو قرار داد. بر همین اساس باید متوجه بود که اسرائیل از انعقاد توافق صلح میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان آن هم با نقشآفرینی ایالات متحده املاً استقبال می‌کند.