Από το Μαρόκο έως το Νεπάλ: Η Gen Z ξεσηκώνεται μέσα από μία άγνωστη πλατφόρμα

Εκατοντάδες νέοι Μαροκινοί, συγκεντρωμένοι υπό το σύνθημα «Gen Z 212», έχουν κατακλύσει τους δρόμους της χώρας ζητώντας άμεσες μεταρρυθμίσεις που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.

Το κίνημα, που οργανώθηκε αστραπιαία μέσω διαδικτύου, έχει εξαπλωθεί σε πάνω από δώδεκα πόλεις, ενώ οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας έχουν οδηγήσει στον θάνατο τριών ανθρώπων και σε πολλούς τραυματισμούς μέσα στην εβδομάδα. Το Discord —πλατφόρμα που αρχικά προοριζόταν για gamers— αποτελεί πλέον το βασικό μέσο συντονισμού. Νωρίτερα μέσα στον μήνα, δεκάδες χιλιάδες νέοι στο Νεπάλ οργάνωσαν διαδηλώσεις μέσω Discord, που έφτασαν μέχρι την επιλογή προσωρινού πρωθυπουργού μέσα από διαδικτυακές συζητήσεις.

Το νέο «Facebook» των εξεγέρσεων;

Το 2010, το Facebook είχε γίνει το κατεξοχήν εργαλείο κινητοποίησης, παίζοντας καθοριστικό ρόλο στην Αραβική Άνοιξη. Τότε, εκατομμύρια πολίτες στην Τυνησία και την Αίγυπτο συντονίζονταν διαδικτυακά για να οργανώσουν πορείες και να ανατρέψουν κυβερνήσεις. Δεκαπέντε χρόνια μετά, η σημερινή ψηφιακή γενιά στρέφεται στο Discord. Οι ιδιωτικοί servers επιτρέπουν τη μυστικότητα, την επικοινωνία με ψευδώνυμα και τη γρήγορη ανταλλαγή πληροφοριών, δημιουργώντας ένα ευέλικτο, χωρίς ηγέτες δίκτυο κινητοποιήσεων.

Η καθηγήτρια Ola Galal από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης εξηγεί ότι δεν θα χαρακτήριζε τις διαδηλώσεις «Εξέγερση του Discord», όπως αποκαλούνταν η «Επανάσταση του Facebook». Όπως σημειώνει, η Gen Z «έχει την ικανότητα να προσαρμόζει ψηφιακές τεχνολογίες για νέες χρήσεις – ακόμη και για διαμαρτυρία». Αντίστοιχα, η καθηγήτρια Jen Schradie του Πανεπιστημίου Sciences Po στο Παρίσι υπενθυμίζει ότι κάθε επιτυχημένο κίνημα «καινοτομεί στη χρήση των μέσων επικοινωνίας — από τα κρυφά τυπογραφεία των επαναστάσεων μέχρι τους ιδιωτικούς Discord servers σήμερα».

Πέρα από το Discord

Οι διαδηλωτές δεν περιορίζονται μόνο στην πλατφόρμα. Επικοινωνούν επίσης μέσω Telegram και TikTok, ενώ η ομάδα GenZ 212 έχει εκτοξεύσει τη συμμετοχή της από 3.000 μέλη την περασμένη εβδομάδα σε 130.000 μέσα σε λίγες ημέρες, σύμφωνα με το Reuters. Η Schradie υπογραμμίζει ότι η τεχνολογία είναι λιγότερο σημαντική από τα κοινά αιτήματα που ενοποιούν τους νέους: διαφάνεια, ευκαιρίες και φωνή απέναντι στην εξουσία.

Το παράδειγμα του Νεπάλ

Τον Σεπτέμβριο, δεκάδες χιλιάδες νέοι στο Νεπάλ κινητοποιήθηκαν μέσω Discord ενάντια στη διαφθορά, την ανεργία και την απαγόρευση των social media. Οι μαζικές διαδηλώσεις οδήγησαν στην πτώση της κυβέρνησης. Στη συνέχεια, μέσα από τα ίδια κανάλια, οι νέοι πραγματοποίησαν διαδικτυακές συνελεύσεις, προτείνοντας την πρώην δικαστή Sushila Karki ως προσωρινή πρωθυπουργό — θέση που τελικά ανέλαβε.

Η δύναμη του Discord

Το Discord μετρά πάνω από 200 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες τον μήνα, που περνούν συλλογικά 1,9 δισεκατομμύρια ώρες συνδεδεμένοι. Αν και οι μεγαλύτεροι servers σχετίζονται με το gaming, το δίκτυο πλέον καλύπτει θέματα όπως η εκπαίδευση, τα σπορ και οι κοινωνικές δράσεις — απόδειξη ότι η πλατφόρμα έχει ξεπεράσει τα αρχικά της όρια.

Οι διαμαρτυρίες στο Μαρόκο

Η GenZ 212 αυτοχαρακτηρίζεται ως «νέο κύμα ακτιβισμού στο Μαρόκο», ζητώντας ριζικές μεταρρυθμίσεις στην υγεία, την εκπαίδευση και την απασχόληση — τομείς που, όπως λένε, έχουν εγκαταλειφθεί από την κυβέρνηση. Με ανεργία νέων στο 35,8% και νοσοκομεία σε κρίσιμη κατάσταση, το κίνημα δηλώνει ότι εκφράζει «μια γενιά που αισθάνεται ξεχασμένη από τους ηγέτες της».

Παρότι τα μέσα ενημέρωσης χαρακτηρίζουν τις κινητοποιήσεις ως «εξέγερση της νεολαίας», οι διαδηλωτές υπογραμμίζουν πως εκφράζουν την απογοήτευση ολόκληρης της κοινωνίας. Ένα από τα βασικά τους συνθήματα στρέφεται κατά των έργων για το Μουντιάλ του 2030, το οποίο θα συνδιοργανώσουν το Μαρόκο, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Πολλοί κατηγορούν την κυβέρνηση ότι επενδύει σε γήπεδα αντί σε νοσοκομεία. Ένα από τα πλακάτ έγραφε σαρκαστικά: «Τουλάχιστον το γήπεδο της FIFA θα έχει φαρμακείο πρώτων βοηθειών!»

Ένα κοινό μήνυμα

Από το Νεπάλ έως το Μαρόκο, η Generation Z διαμαρτύρεται για πράγματα απτά — καλύτερα σχολεία, νοσοκομεία, δουλειές και διαφάνεια. Την Πέμπτη, ο πρωθυπουργός Αζίζ Αχαννούς δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε διάλογο. Ωστόσο, το ίδιο βράδυ, οι διαδηλωτές ζήτησαν την παραίτησή του, μετά τη δολοφονία τριών συμμετεχόντων από την αστυνομία.