Ўзбекистоннинг ЮНЕСКОдаги глобал ташаббуслари
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Самарқандда ўтказилган ЮНЕСКО Бош конференциясининг 43-сессиясида сўзга чиқиб, таълим, маданий бойликларни ҳимоя қилиш ва халқаро гуманитар ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган қатор таклифларни илгари сурди. Давлат раҳбари ўз нутқида Ўзбекистонни шарқ ва ғарб, шимол ва жануб ўртасида мулоқот кўприги бўлишга доим тайёр эканлигини таъкидлаб: “Мамлакатимиз ҳар доим цивилизациялар мулоқоти учун майдон вазифасини бажаришга тайёр”, деди.
Ушбу баёнот Ўзбекистоннинг замонавий халқаро муносабатлар тизимидаги стратегик нуқтаи назарини очиб беради. Самарқанд саммити тарихий воқеа бўлиб қолди, чунки сўнгги 40 йил ичида ЮНЕСКО Бош конференцияси илк бор Париждаги бош қароргоҳдан ташқарида ўтказилди.
Бу ҳолат “Янги Ўзбекистон”да олиб борилаётган ислоҳотларга юқори ишонч белгиси сифатида қабул қилинди. Президентнинг чиқишида таълим масаласи марказий ўринни эгаллади.
Ҳар бир бола учун тенг имкониятларни таъминлаш зарурлигини таъкидлаган Шавкат Мирзиёев, ЮНЕСКО қошида инклюзив таълимни ривожлантириш бўйича глобал платформа ташкил этишни таклиф қилди. Ушбу тузилма махсус эҳтиёжга эга болалар учун илғор тажриба ва технологиялар алмашинадиган марказ бўлиши мўлжалланган.
Ушбу мавзуни давом эттирган ҳолда, Президентимиз касбий таълим бўйича жаҳон саммити ўтказиш ташаббусини илгари сурди. Бу саммит глобал миқёсда кадрлар тайёрлашнинг умумий ёндашувларини ишлаб чиқиш майдони бўлиши керак.
Замонавий технологияларни таълим жараёнига интеграция қилишга алоҳида эътибор қаратилди. Ўзбекистон ЮНЕСКО билан ҳамкорликда “Сунъий интеллект мактаби” лойиҳасини амалга оширишга тайёрлигини билдирди.
Шунингдек, сунъий интеллектдан фойдаланишнинг ахлоқий жиҳатларини муҳокама қилишга бағишланган халқаро форум ташкил этиш таклиф қилинди. Бу рақамли даврнинг нафақат технологик, балки гуманитар муаммоларини чуқур англашни акс эттиради.
Инсониятнинг маданий меросини сақлаш масалаларига бағишланган мавзуда президент бир қатор муҳим таклифларни илгари сурди. Уларнинг бири 19 ноябрни Ҳужжатли мерос куни сифатида эълон қилишдир.
Шу йўналишда ишлашни тизимли ташкил қилиш учун ЮНЕСКО тузилмасида Халқаро рақамли мерос институтини яратиш таклиф қилинди. Бу институт архивлар ва қўлёзмаларни рақамлаштириш билан шуғулланади.
Анъанавий ҳунармандчиликни ривожлантиришга содиқлигини тасдиқлаган ҳолда, Ўзбекистон 2027 йилда Бухорода Халқаро ҳунармандчилик конгрессини ўтказиш ташаббусини илгари сурди. Гендер масалаларига ҳам эътибор қаратилди.
Аёллар илмий ва маданий ташкилотларда раҳбарлик лавозимларининг атиги чорак қисмини эгаллаётганини таъкидлаган Президент Шавкат Мирзиёев, ЮНЕСКО қошида Аёллар етакчилиги академиясини ташкил этишни таклиф қилди. Ушбу муаммони амалий муҳокама қилиш учун Самарқандда Халқаро аёллар форумини ўтказиш режалаштирилган.
Глобал иқлим ўзгаришлари фонида инновацион экологик ташаббус – “ЮНЕСКО экологик пойтахти” концепцияси тақдим этилди. Ушбу мақом “яшил” дастурларни муваффақиятли амалга ошираётган шаҳарлар учун берилади.
Ўзбекистон аниқ қадам сифатида Хивада ўзгарувчан иқлим шароитида мерос объектларини сақлаш бўйича халқаро симпозиум ўтказишга тайёр. Самарқанд саммити Ўзбекистон томонидан гуманитар ҳамкорликни йиллар давомида ривожлантириш векторини белгилайдиган стратегик ташаббуслар пакетини илгари суриш майдонига айланди.