ΟΣΥ: Το κινητό γίνεται «ηλεκτρονικός επόπτης» πίσω από το τιμόνι
Ενα νέο κεφάλαιο στην ψηφιακή παρακολούθηση της οδήγησης ανοίγει με αφετηρία τους επαγγελματίες οδηγούς της εταιρείας των Οδικών Συγκοινωνιών (ΟΣΥ).
Η διοίκηση της ΟΣΥ δρομολόγησε ήδη την εφαρμογή ενός συστήματος τηλεματικής που θα μετατρέπει το κινητό τηλέφωνο των οδηγών της σε «ηλεκτρονικό επόπτη» πίσω από το τιμόνι.
Αν και επισήμως ο στόχος είναι η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, η συζήτηση που αναπτύσσεται δείχνει ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δεν θα περιοριστεί στα αστικά λεωφορεία, αλλά θα αποτελέσει τον προάγγελο ευρύτερων εξελίξεων που ενδιαφέρουν άμεσα και τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Το έργο της ΟΣΥ, προϋπολογισμού 28.500 ευρώ πλέον ΦΠΑ, συμβασιοποιήθηκε στα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου και προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός τεσσάρων μηνών. Βασίζεται σε εφαρμογή κινητού τηλεφώνου που έχει αναπτύξει η ελληνική startup OSeven και δεν απαιτεί την εγκατάσταση πρόσθετου εξοπλισμού στα οχήματα.
Συγκεκριμένα, μέσω της εφαρμογής «O7Drive» θα καταγράφονται αυτόματα, με τη χρήση αισθητήρων και GPS, κρίσιμες παράμετροι της οδηγικής συμπεριφοράς κάθε οδηγού της ΟΣΥ, όπως ταχύτητα, απότομα φρεναρίσματα, επιταχύνσεις, ελιγμοί, ακόμα και η χρήση κινητού κατά τη διάρκεια της διαδρομής.
Η καταγραφή των στοιχείων θα γίνεται αυτόματα, από τη στιγμή που θα ενεργοποιείται ο γεωεντοπισμός, χωρίς να απαιτείται χειροκίνητη παρέμβαση του οδηγού.
Σύστημα βαθμολόγησης
Σύμφωνα με τους όρους της πρόσκλησης της ΟΣΥ, το σύστημα θα περιλαμβάνει άδειες χρήσης τόσο για εφαρμογή κινητού όσο και για διαδικτυακή πλατφόρμα διαχείρισης (web portal), σύστημα βαθμολόγησης της οδηγικής συμπεριφοράς, διεπαφή API για ανταλλαγή δεδομένων και «πλήρη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ασφάλειας πληροφοριών και προστασίας προσωπικών δεδομένων».
Ειδικότερα, τα δεδομένα που θα συλλέγει η εφαρμογή θα αναλύονται από αλγορίθμους και θα μετατρέπονται σε αναφορές και δείκτες απόδοσης ξεχωριστά για κάθε οδηγό. Ο μέγιστος αριθμός των χρηστών-οδηγών που θα μπορεί να αξιολογεί η εφαρμογή της ΟΣΥ εκτιμάται ότι θα φτάνει στους 4.000.
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της τηλεματικής, τέτοιου είδους συστήματα μπορούν να επιφέρουν «εντυπωσιακά αποτελέσματα». Διεθνείς μελέτες δείχνουν βελτίωση της οδηγικής συμπεριφοράς έως και 65%, μείωση των ατυχημάτων που φτάνει στο 70%, αλλά και περιορισμό της κατανάλωσης καυσίμων και εκπομπών CO2 έως 30%.
Δεν είναι τυχαίο ότι παράγοντες της οδικής ασφάλειας επισημαίνουν πως η υπερβολική ταχύτητα, η χρήση κινητού τηλεφώνου και η κόπωση συγκαταλέγονται στις βασικές αιτίες των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων.
Βάσει των στοιχείων που περιλαμβάνονται στην παρουσίαση της εφαρμογής, η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας θεωρείται αιτία για το 30% των θανατηφόρων ατυχημάτων, η χρήση κινητού τηλεφώνου θεωρείται αιτία για το 50% των ατυχημάτων και κύρια αιτία θανάτου σε νεαρές ηλικίες, ενώ η κόπωση είναι ένας σημαντικός παράγοντας για το 10%-20% των οδικών ατυχημάτων.
Προς γενίκευση του μέτρου;
Ωστόσο, η εισαγωγή της τηλεματικής στην ΟΣΥ φαίνεται ότι δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο πείραμα. Αντιθέτως, συμπίπτει χρονικά με τις πιέσεις που ασκούν οι ασφαλιστικές εταιρείες για την καθιέρωση της λεγόμενης «ασφάλισης με τηλεματική», αρχικά για συγκεκριμένες κατηγορίες οδηγών και στη συνέχεια, ενδεχομένως, για το σύνολο των ασφαλισμένων.
Το θέμα συζητήθηκε ήδη στη Βουλή το περασμένο καλοκαίρι, στο πλαίσιο της επεξεργασίας του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ). Εκεί διατυπώθηκε η άποψη ότι η υποχρεωτική ασφάλιση με τηλεματική θα πρέπει να αφορά, σε πρώτη φάση, νέους, ηλικιωμένους και επαγγελματίες οδηγούς, με το επιχείρημα ότι πρόκειται για ένα «επιβραβευτικό» και όχι τιμωρητικό μέτρο. Το μοντέλο βασίζεται στη λογική «pay how you drive» ή «pay as you drive»: δηλαδή, όσο πιο «σωστά» θα οδηγεί κανείς τόσο χαμηλότερο ασφάλιστρο θα πληρώνει.
Στην πράξη, η τηλεματική επιτρέπει την 24ωρη καταγραφή της συμπεριφοράς του οδηγού. Ταχύτητα, φρεναρίσματα, απότομες στροφές, ώρες οδήγησης, διαδρομές και χιλιόμετρα συγκεντρώνονται και αναλύονται.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα προχωρούν σε τιμολόγηση, προσφέροντας εκπτώσεις στους «καλούς οδηγούς» και αυξήσεις σε όσους χαρακτηρίζονται «υψηλού κινδύνου».
Ωστόσο, εδώ ακριβώς εντοπίζεται και ο πυρήνας των αντιδράσεων. Η τηλεματική εγείρει σοβαρά ζητήματα ιδιωτικότητας, καθώς συνεπάγεται συνεχή παρακολούθηση του οδηγού, με χρήση GPS και αισθητήρων που μπορεί να καταγράφουν δεδομένα ακόμα και εκτός οδήγησης.
Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα της αξιοπιστίας των μετρήσεων. Σε χώρες όπου το σύστημα εφαρμόζεται εκτεταμένα, όπως οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία και η Ιταλία, έχουν καταγραφεί σφάλματα και αμφισβητήσεις: κακό οδόστρωμα που «μεταφράζεται» σε απότομο φρενάρισμα ή τεχνικές αστοχίες που επηρεάζουν τη βαθμολογία του οδηγού.
Στην Ελλάδα, αρκετές ασφαλιστικές εταιρείες προσφέρουν ήδη, προαιρετικά, ασφαλιστικά προϊόντα με τηλεματικά προγράμματα μέσω apps.