Στο στόχαστρο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) μπαίνουν τα ακίνητα καθώς οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση τους, δηλαδή εάν πρόκειται για κύρια κατοικία, εξοχική κατοικία, αν είναι μισθωμένο, κενό ή παραχωρούμενο ακίνητο.

Στο πρώτο τρίμηνο του έτους αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) που στήνει η ΑΑΔΕ. Πρόκειται για την πρώτη ηλεκτρονική ακτινογραφία των ακινήτων σε όλη τη χώρα. Για κάθε εγγραφή στο ΜΙΔΑ θα υπάρχουν όλες οι πληροφορίες για κάθε ακίνητο: είδος (κατοικία, οικόπεδο, αγροτεμάχιο, επαγγελματικό ακίνητο κ.λπ.), επιφάνεια, θέση, όροφος, ηλεκτροδοτούμενο, ημιτελές, εάν είναι κενό, μισθωμένο ή δωρεάν παραχωρημένο, ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Τι θα δηλώσετε στα ακίνητα

Για πρώτη φορά όμως οι φορολογούμενοι θα κληθούν να δηλώσουν τη χρήση των ακινήτων τους.

Δηλαδή, εάν τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή τους είναι:

1. Ιδιοκατοικούμενα. Οι φορολογούμενοι θα δηλώσουν την κατοικία που χρησιμοποιούν ως κύρια κατοικία και εάν έχουν στην ιδιοκτησία τους άλλες κατοικίες που χρησιμοποιούν ως δευτερεύουσα ή εξοχική κατοικία.

2. Ιδιοχρησιμοποιούμενα. Πρόκειται για ακίνητα που καλύπτουν κύριες επαγγελματικές ανάγκες του ιδιοκτήτη τους, όπως γραφεία ή καταστήματα.

3. Δωρεάν παραχωρούμενα. Στην περίπτωση αυτή, οι ιδιοκτήτες παραχωρούν τη χρήση των ακινήτων τους χωρίς αντάλλαγμα σε γονείς, παιδιά, αδέλφια ή ακόμη και σε φίλους. Αφορολόγητη είναι η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε παιδιά ή γονείς ή το αντίστροφο, ενώ η  επιπλέον των 200 τετραγωνικών μέτρων παραχωρούμενη κατοικία φορολογείται. Ο φόρος υπολογίζεται στο τεκμαρτό εισόδημα το οποίο υπολογίζεται με ποσοστό 3% στην αντικειμενική αξία του παραχωρούμενου ακινήτου την τελευταία ημέρα του έτους φορολογίας.

Με την ολοκλήρωση της απογραφής θα αποκαλυφθεί ο πραγματικός αριθμός των δωρεάν παραχωρούμενων ακινήτων, αλλά και οι περιπτώσεις πίσω από τις οποίες υποκρύπτεται φοροδιαφυγή με αδήλωτα εισοδήματα.

4. Μισθωμένα με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση.

5. Κενά ακίνητα. Για πρώτη φορά θα καταγραφούν όλες οι κενές κατοικίες ώστε το Δημόσιο να έχει πλήρη και ακριβή εικόνα για τα σπίτια που θα μπορούσαν να «πέσουν» στην αγορά για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Μόλις ολοκληρωθεί το Μητρώο και η απογραφή θα «τρέξουν» οι διασταυρώσεις στα ακίνητα που δηλώνονται ως κενά στο έντυπο Ε2 της φορολογικής δήλωσης με τα δεδομένα της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ακίνητα με υψηλή κατανάλωση ρεύματος ενώ δηλώνονται κενά θα αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου από την ΑΑΔΕ.

Η χρήση ηλεκτρικής ενέργειας θεωρείται πλέον αξιόπιστος δείκτης για τον εντοπισμό ψευδών δηλώσεων. Αν το ακίνητο έχει δηλωθεί κενό και ταυτόχρονα εμφανίζεται σταθερά μηνιαία κατανάλωση ενέργειας που υποδεικνύει χρήση του ακινήτου, τα προβλήματα για τους ιδιοκτήτες δεν θα αργήσουν να εμφανιστούν. Οι διασταυρώσεις θα είναι αυτοματοποιημένες με χρήση ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και τα αποτελέσματα θα οδηγούν σε αποστολή ειδοποιήσεων για εξηγήσεις στους ιδιοκτήτες οι οποίοι δεν αποκλείεται να βρεθούν αντιμέτωποι με φόρους και πρόστιμα.

6. Ακίνητα για τα οποία έχουν παραχωρηθεί τα δικαιώματα εκμετάλλευσης.

7. Ακίνητα με συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing). Πρόκειται κυρίως για επαγγελματικά κτίρια (γραφεία, αποθήκες, βιομηχανικά, ξενοδοχεία) που αποκτούν επιχειρήσεις/επαγγελματίες μέσω μιας εταιρείας leasing.