Ιδιόγραφες διαθήκες: Τι συμβαίνει όταν λείπει η ημερομηνία ή η υπογραφή – Πότε τελικά ακυρώνονται
Η κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κύριας είναι υποχρεωτική: 1) όταν τιμάται πρόσωπο, πλην των συγγενών της πρώτης τάξεως της εξ αδιαθέτου διαδοχής και του συζύγου, το οποίο περιλαμβάνεται στις λοιπές τάξεις της εξ αδιαθέτου διαδοχής, δηλαδή εξωτικός (πρόσωπο που δεν ανήκει στον πυρήνα στου στενού συγγενικού περιβάλλοντος), 2) όταν αυτή προσκομίστηκε προς δημοσίευση μετά την πάροδο διετίας από τον θάνατο του κληρονομουμένου, ανεξαρτήτως ιδιότητας του τιμωμένου. Στις προαναφερόμενες περιπτώσεις, προκειμένου να αποδειχθεί η γνησιότητα της γραφής και της υπογραφής του διαθέτη και να κηρυχθεί κύρια η ιδιόγραφη διαθήκη, διατάσσεται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη, καλείται σε υποχρεωτικά τουλάχιστον 60 ημέρες πριν από τη συνεδρίαση του δικαστηρίου το Ελληνικό Δημόσιο.
Μπορεί ένα εξωτερικό έλλειμμα ως προς την ημεροχρονολογία να ακυρώσει την ιδιόγραφη διαθήκη;
Ο συντάκτης της ιδιόγραφης διαθήκης θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός κατά τη σύνταξή της ως προς τη χρονολογία και την υπογραφή της. Τι γίνεται όμως όταν η ιδιόγραφη διαθήκη δεν έχει χρόνο σύνταξης; Οι συμβολαιογράφοι στην περίπτωση αυτή θα ακολουθήσουν το νομολογιακό ίχνος των δικαστηρίων. Για παράδειγμα, μπορεί να μην αναφέρεται ότι η διαθήκη συντάσσεται την 1η/1/ 2026, αλλά από το κείμενο να προκύπτει ότι γράφτηκε την Πρωτοχρονιά του 2026, οπότε σε αυτήν περίπτωση… θεραπεύεται το ελάττωμα. Σύμφωνα με τη νομολογία των δικαστηρίων ψευδής, εσφαλμένη ή ελλιπής χρονολογία δεν επάγεται μόνη της ακυρότητα της ιδιόγραφης διαθήκης.
Σε ό,τι αφορά την έλλειψη υπογραφής σκοπός είναι να φανεί η πραγματική βούληση του διαθέτη και να μην… εξοστρακίζεται με την επίκληση ενός εξωτερικού ελαττώματος. Εφόσον όλο το κείμενο με τη βούληση του διαθέτη είναι γραμμένο με το χέρι του διαθέτη και από τη στιγμή που αναφέρεται το όνομα του διαθέτη, υπερκαλύπτεται η έλλειψη της υπογραφής, όπως έχει αποφανθεί ήδη και η Δικαιοσύνη. Σε κάθε περίπτωση οι πολίτες οφείλουν να γνωρίζουν πως, κατά πάγια νομολογία των δικαστηρίων, δημοσιεύονται μόνο τα πρωτότυπα και όχι οι φωτοτυπίες των διαθηκών, ακόμα και αν αυτές είναι επικυρωμένες από κάποιο ΚΕΠ. Ο συμβολαιογράφος που θα παραλάβει μια τέτοια διαθήκη σε φωτοτυπία αιτιολογημένα θα αναφέρει γιατί δεν προβαίνει στη δημοσίευσή της.