To δόγμα

«Χιούστον, έχουμε πρόβλημα» ήταν η ιστορική φράση που είπε ο κυβερνήτης του «Απόλλων 13» στις 13 Απριλίου του 1970 όταν καταστράφηκαν οι δύο δεξαμενές οξυγόνου του διαστημοπλοίου. Οι σχέσεις της Ευρώπης, και ειδικότερα της Ελλάδας, με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε σήμερα να περιγραφούν με μια παραλλαγή αυτής της φράσης: «Ουάσιγκτον, έχουμε πρόβλημα».

Το πρόβλημα έχει ονοματεπώνυμο: Ντόναλντ Τραμπ. Και έχει να κάνει με τον ιδιαίτερο τρόπο του αμερικανού προέδρου να προσεγγίζει τα παγκόσμια προβλήματα. Ενας βρετανός δημοσιογράφος επινόησε το ακρωνύμιο TACO: «Ο Τραμπ πάντα ξεφουσκώνει». Ο ίδιος ο πρόεδρος προτιμά το FAFO: «Παίξε μαζί μου και θα δεις». Το βέβαιο είναι ότι σε μια σειρά από κρίσεις, από τον πόλεμο των δασμών μέχρι την επέμβαση στη Βενεζουέλα, τη σύγκρουση για τη Γροιλανδία και την πολιορκία του Ιράν, ο Τραμπ αρέσκεται να απειλεί, να εκβιάζει και να στέλνει τελεσίγραφα, χωρίς να γνωρίζει κανείς αν έχει κάποιο στρατηγικό σχέδιο ή απλώς μπλοφάρει.

Η Αθήνα δεν θέλει να πέσει θύμα αυτής της «μεθόδου». Γνωρίζει το ενδιαφέρον του αμερικανού προέδρου για την Ανατολική Μεσόγειο. Γνωρίζει επίσης τη συμπάθειά του για τον πρόεδρο Ερντογάν, η οποία τρέφεται εν μέρει από την περιφρόνηση των δύο ανδρών για το διεθνές δίκαιο.

Παρότι λοιπόν η ελληνική κυβέρνηση πιστεύει στη στρατηγική εταιρική σχέση με τις ΗΠΑ, και είναι αποφασισμένη να την καλλιεργήσει έτι περαιτέρω, προτιμά αυτό το διάστημα να «περνά κάτω από τα ραντάρ» του αμερικανού προέδρου, όσο τουλάχιστον η συμπεριφορά του παραμένει απρόβλεπτη. Μια συνάντηση μαζί του δεν βρίσκεται έτσι στις άμεσες προτεραιότητες του Πρωθυπουργού.

Η κακοκαιρία που επικράτησε τις ημέρες του φόρουμ του Νταβός, και προκάλεσε τη ματαίωση του ταξιδιού του Κυριάκου Μητσοτάκη, μάλλον ωφέλησε από την άποψη αυτή τα ελληνικά συμφέροντα…

Επιμονή στην καθολικότητα του διεθνούς δικαίου, συνέπεια στον «αξιακό ρεαλισμό», συντονισμός με τις ενέργειες της Ευρώπης και διατήρηση μιας «υγιούς απόστασης» από την Ουάσιγκτον: ιδού το νέο δόγμα της Ελλάδας. Με την πεποίθηση ότι, όπως με το «Απόλλων 13», έτσι κι εδώ θα υπάρξει happy end.