Ανομοιόμορφη ακρίβεια στα τρόφιμα της ΕΕ – Γιατί συμβαίνει

Το 2025 οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 2,8% στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τα σοκολατοειδή και το βοδινό κρέας να οδηγούν τις ανατιμήσεις, ενώ το ελαιόλαδο και η ζάχαρη κατέγραψαν ισχυρή πτώση.

Το 2025 οι τιμές των τροφίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψαν μέση αύξηση 2,8%, ωστόσο η συνολική εικόνα κρύβει έντονες αποκλίσεις από χώρα σε χώρα και μεγάλες διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία προϊόντων. Η άνοδος του κόστους ζωής δεν εξελίχθηκε με ενιαίο ρυθμό, επιβεβαιώνοντας ότι η ευρωπαϊκή αγορά τροφίμων παραμένει κατακερματισμένη και ιδιαίτερα ευάλωτη σε εθνικούς και κλαδικούς παράγοντες.

Στην κορυφή των αυξήσεων βρέθηκε η Ρουμανία, όπου οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 6,7% μέσα σε ένα έτος, ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αντίθετα, η Γαλλία συγκαταλέγεται στις πιο σταθερές αγορές, με οριακές μεταβολές που αποδίδονται στον ισχυρό ρόλο της κρατικής παρέμβασης, στις μακροχρόνιες συμβάσεις της αγροδιατροφικής αλυσίδας και στη συγκράτηση των περιθωρίων κέρδους στο λιανεμπόριο.

Σε επίπεδο προϊόντων, οι αυξήσεις ήταν ιδιαίτερα αισθητές σε βασικές αλλά και «καθημερινές» κατηγορίες. Τα σοκολατοειδή και γενικότερα τα προϊόντα με κακάο κατέγραψαν εκρηκτική άνοδο 17,8%, εξέλιξη που συνδέεται με τις μειωμένες σοδειές σε βασικές χώρες παραγωγής, την άνοδο του κόστους ενέργειας και τις πιέσεις στις διεθνείς μεταφορές. Σημαντικές ανατιμήσεις σημειώθηκαν επίσης στα κατεψυγμένα φρούτα και στο βοδινό κρέας, προϊόντα που επηρεάζονται άμεσα τόσο από το αυξημένο ενεργειακό κόστος όσο και από τις μεταβολές στη διεθνή ζήτηση.

Στον αντίποδα, ορισμένες κατηγορίες κατέγραψαν θεαματική αποκλιμάκωση. Το ελαιόλαδο εμφάνισε πτώση τιμών κατά 22,9%, αποτέλεσμα της βελτιωμένης παραγωγής σε βασικές μεσογειακές χώρες και της μερικής αποκατάστασης της ισορροπίας στην αγορά μετά τις ακραίες ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών. Πτωτική πορεία ακολούθησε και η ζάχαρη, αντανακλώντας τη σταθεροποίηση της παγκόσμιας παραγωγής και τη μείωση των πιέσεων στις πρώτες ύλες.

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι, παρά τη σχετική επιβράδυνση του πληθωρισμού τροφίμων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι καταναλωτές συνεχίζουν να βιώνουν έντονες διαφοροποιήσεις τόσο γεωγραφικά όσο και ανάλογα με το προϊόν. Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της αγροτικής παραγωγής, της ενεργειακής πολιτικής και των διεθνών αγορών στη διαμόρφωση των τιμών, αλλά και την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις σε χώρες όπου το κόστος των βασικών ειδών διατροφής αυξάνεται με ρυθμούς που ξεπερνούν τις αντοχές των νοικοκυριών.