Θέμα επανεξέτασης και «κούρεμα» των προστίμων που φτάνουν έως τα 500 ευρώ ανά παράβαση για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει φόρος ανοίγει η Διαρκής Επιτροπή για την αρωγή της φορολογικής πολιτικής του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η Επιτροπή, η οποία λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ του υπουργείου και των κοινωνικών φορέων σε ζητήματα φορολογικής πολιτικής, ζητά να μπει φρένο στα υπέρμετρα πρόστιμα που επιβάλλονται σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και ΦΠΑ. Όπως επισημαίνεται, όταν μια δήλωση δεν δημιουργεί φορολογική υποχρέωση, η επιβολή υψηλών προστίμων λόγω καθυστέρησης δεν υπηρετεί ούτε τη φορολογική συμμόρφωση ούτε το δημόσιο συμφέρον.

Η επίμαχη διάταξη έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από επιχειρήσεις και επαγγελματίες, καθώς προβλέπει την επιβολή προστίμου 250 ή 500 ευρώ, ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που τηρεί ο φορολογούμενος (απλογραφικό ή διπλογραφικό), για την εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ ακόμη και όταν αυτές είναι μηδενικές ή πιστωτικές.

Ενδεικτικά, επαγγελματίας που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα και υποβάλλει εκπρόθεσμα αρχική δήλωση ΦΠΑ με μηδενικό αποτέλεσμα, επιβαρύνεται με πρόστιμο 250 ευρώ. Αντίστοιχα, υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα και υποβάλλει εκπρόθεσμα αρχική δήλωση με ποσό προς επιστροφή, βρίσκεται αντιμέτωπος με πρόστιμο 500 ευρώ.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η συγκεκριμένη ρύθμιση συνιστά σημαντική επιβάρυνση σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, το οποίο προέβλεπε πρόστιμα 100 ευρώ ή ακόμη και μηδενικές κυρώσεις σε περιπτώσεις χωρίς φορολογική οφειλή. Στο πλαίσιο αυτό, κατατέθηκε υπόμνημα προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, με αίτημα νομοθετική παρέμβαση που θα αποκαθιστά την αναλογικότητα των προστίμων στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Διορθώσεις

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η επιβολή των νέων αυξημένων προστίμων, ιδίως όταν εφαρμόζεται αναδρομικά, δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομικής βεβαιότητας. Η αναδρομικότητα, όπως τονίζεται, συγκρούεται με τη θεμελιώδη αρχή σύμφωνα με την οποία οι φορολογικές υποχρεώσεις πρέπει να είναι προβλέψιμες και σαφείς για τον πολίτη. Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται:

 –          η εξαίρεση των περιπτώσεων όπου η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική, εφόσον δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου,

–          η μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων, με ανώτατο όριο συνολικού προστίμου, ώστε να μην υπερβαίνει συγκεκριμένο ποσό (π.χ. 1.000 ευρώ),

–          η εφαρμογή του κανόνα μη επιβολής προστίμου σε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης, όταν το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση, ή το συνολικό ποσό φόρου προς καταβολή, δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.