Ενίσχυση 5,3 δισ. ευρώ για 1.500.00 νοικοκυριά -Τι προβλέπει το πρόγραμμα και ποιοι ωφελούνται

Ενα μικρό Ταμείο Ανάκαμψης με πολιτικές συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ παρουσίασαν ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης. Πρόκειται για το επίσημο Σχέδιο που κατέθεσε η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τους πόρους του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου της ΕΕ, για την ενίσχυση των πολιτών και επιχειρήσεων που επηρεάζονται περισσότερο από την προσπάθεια για κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050.

Το Σχέδιο αποτελείται από ένα πλέγμα 25 πολιτικών συνολικού κόστους 5,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων ποσοστό περίπου 80% προέρχεται από ευρωπαϊκούς πόρους. Οπως υπογράμμισε ο Κωστής Χατζηδάκης, οι ωφελούμενοι υπολογίζονται σε περίπου 1,5 εκατ. (κυρίως ευάλωτα) νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις με 0-9 εργαζομένους.

Η εφαρμογή του Σχεδίου θα ξεκινήσει τη φετινή χρονιά και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2032. Ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης σημείωσε ότι τα πρώτα προγράμματα του Σχεδίου που θα προχωρήσουν αφορούν την αντικατάσταση υπαρχόντων ταξί με ηλεκτρικά οχήματα, καθώς και την ανέγερση κοινωνικών κατοικιών.

Τα 25 προγράμματα του Σχεδίου μπορούν να χωριστούν σε 10 θεματικές:

1. Νέο «Εξοικονομώ» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Το πιο ογκώδες πρόγραμμα του Σχεδίου είναι το νέο «Εξοικονομώ», που θα αφορά 62.000 νοικοκυριά και 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις και θα έχει συνολικό κόστος 1,58 δισ. ευρώ. Οπως είπε ο Κωστής Χατζηδάκης, πρόκειται για την πιο βελτιωμένη εκδοχή του προγράμματος «Εξοικονομώ», βάσει της εμπειρίας των προηγουμένων.

Για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών θα δαπανηθούν 1,19 δισ. ευρώ, με επιδοτήσεις που μπορεί να ξεπερνούν ακόμα και το 80% του κόστους, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Στις επιλέξιμες δαπάνες συμπεριλαμβάνονται μονώσεις, θερμοπροσόψεις, αλλαγή κουφωμάτων κ.ά., ενώ για πρώτη φορά η αποπληρωμή του αναλογούντος ποσού από το νοικοκυριό θα μπορεί να γίνεται με σταδιακές καταβολές, μέσω του λογαριασμού ενέργειας.

Στο πρόγραμμα θα ενταχθούν επίσης περίπου 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 9 εργαζομένους και κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ. Εμφαση θα δοθεί σε κλάδους με υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Τα ποσοστά επιδότησης θα είναι ενισχυμένα, με στόχο να μην επιβαρύνεται σημαντικά η ρευστότητα της επιχείρησης, ενώ το συνολικό κόστος υπολογίζεται στα 391 εκατ. ευρώ.

2. Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες

Περίπου 280.000 νοικοκυριά θα επωφεληθούν από το νέο πρόγραμμα αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ηλεκτρικών θερμοσιφώνων με ηλιακούς, που θα έχει κόστος 930 εκατ. ευρώ. Τα επιλέξιμα νοικοκυριά θα μπορούν να επιλέξουν μία εκ των δύο ή και τις δύο εργασίες, ενώ θα επιδοτούνται και οι εργασίες εγκατάστασης με ποσοστό έως 80%.

3. Ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης

Συνολικά 732 εκατ. ευρώ θα δαπανηθούν για διάφορες πολιτικές με στόχο την ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης. Εξ αυτών, 355 εκατ. ευρώ θα δαπανηθούν για την απόκτηση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων για περίπου 15.000 μικρές επιχειρήσεις. Οι ωφελούµενες επιχειρήσεις θα επιδοτούνται για το 30%-70% του κόστους μίσθωσης ή αγοράς, ανάλογα με το μέγεθος του οχήματος.

Ακόμα 174 εκατ. ευρώ θα δοθούν για τη μίσθωση (leasing) ηλεκτρικών οχηµάτων µε μηνιαίο µίσθωµα έως 150 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) σε 12.500 µεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά για 4 χρόνια. Η µέση επιδότηση ανά δικαιούχο υπολογίζεται στα 13.000 ευρώ με προσαύξηση 2.000 ευρώ για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ).

Εξάλλου, ακόμα 135 εκατ. ευρώ θα κοστίσει η ανάπτυξη 4.400 δηµόσια προσβάσιµων σηµείων φόρτισης ηλεκτρικών οχηµάτων, σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν αρκετές σχετικές υποδοµές. Τέλος, 68 εκατ. ευρώ θα δαπανηθούν για την αντικατάσταση των συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, με επιδότηση 20.000 ευρώ σε κάθε ιδιοκτήτη ταξί που θα συμμετέχει στο πρόγραμμα. Η επιδότηση θα αυξάνεται στα 29.000 ευρώ αν πρόκειται για οχήματα προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία (ΕΔΧ ΤΑΞΙ).

4. Κοινωνική κατοικία

Μέρος του Σχεδίου αποτελεί η ανέγερση 2.350 κοινωνικών κατοικιών που εκτιμάται ότι θα στεγάζουν περίπου 7.000 πολίτες. Το κόστος της πολιτικής υπολογίζεται στα 435 εκατ. ευρώ. Οι κοινωνικές κατοικίες θα κατασκευαστούν σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα: δύο στην Αττική (Χαϊδάρι και Αχαρνές) και από ένα σε Θεσσαλονίκη (Στρατόπεδο Ζιάκα) και Πάτρα (Στρατόπεδο Μανουσογιαννάκη).

Οι κοινωνικές κατοικίες θα είναι ενεργειακής κλάσης Α και θα έχουν μέση επιφάνεια ανά διαμέρισμα 83,75 τ.μ. Τα διαμερίσματα θα παραχωρούνται µε πολύ χαµηλό µίσθωµα σε ευάλωτες οικογένειες, µε προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνες οικογένειες, οικογένειες µε µέλη ΑμεΑ κ.λπ. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η σύσταση νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης υπό την εποπτεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

5. Νέα οχήματα και συρμοί

Το Σχέδιο προβλέπει 347 εκατ. ευρώ για την αγορά νέων συρμών για το μετρό της Αθήνας, καθώς και νέα λεωφορεία για Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ημιαστικές περιοχές. 210 εκατ. ευρώ θα κοστίσει η προμήθεια 12 νέων συρμών για τις γραμμές 2 και 3 του μετρό της Αθήνας, με τον διαγωνισμό να αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2027.

Περίπου 129 εκατ. ευρώ θα δαπανηθούν για την αγορά 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων για ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ, που αναμένεται να επιστρατευθούν σε περιοχές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες και χαμηλότερα εισοδήματα, όπως η Δ. Αττική και η Δ. Θεσσαλονίκη.

Στο Σχέδιο εντάσσεται και η δημιουργία δικτύου τεσσάρων γραμμών δημοτικής συγκοινωνίας από τον Δήμο Αθηναίων (Athens Move), με κόστος 8 εκατ. ευρώ. Θα αγοραστούν 17 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για την κάλυψη των δρομολογίων.

6. Αύξηση επιδόματος θέρμανσης

Περίπου 780.000 νοικοκυριά θα λαµβάνουν ενισχυμένο επίδοµα θέρµανσης κατά έως 100 ευρώ ετησίως για την περίοδο 2027-2032. Το κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται στα 340 εκατ. ευρώ.

7. Μέτρα προσβασιμότητας και μεταφορών

Στο Σχέδιο εντάσσονται έργα για την ενίσχυση των ΑμεΑ και ατόμων με περιορισμένη κινητικότητα. Προβλέπονται η επιδότηση κατά 100% για ατομικά μέσα μετακίνησης ΑμεΑ (π.χ. αμαξίδια) που θα κοστίσει 51 εκατ. ευρώ και η κάλυψη των αναγκών μεταφοράς περίπου 11.000 μαθητών με αναπηρία (70% του συνόλου). Δημιουργείται πρόγραμμα μετακίνησης κατά παραγγελία με συνολικό κόστος 52 εκατ. ευρώ, που στόχο έχει τη διευκόλυνση των μετακινήσεων για ΑμεΑ, ηλικιωμένους, πολύτεκνους και ανέργους, τόσο σε αστικά κέντρα όσο και στην περιφέρεια.

8. Φοιτητικές εστίες

Αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κοµοτηνή, εξασφαλίζοντας σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης σε περίπου 5.600 φοιτητές. Το κόστος του προγράμματος ανέρχεται σε 226 εκατ. ευρώ.

9. Προσβασιμότητα σταθμών και συρμών ΜΜΜ

Περίπου 122,5 εκατ. ευρώ θα κοστίσει η αναβάθμιση σταθμών και συρμών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, με στόχο την ενίσχυση της προσβασιμότητας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τους 33 σταθμούς του ΟΣΕ (50 εκατ. ευρώ) αλλά και 10 συρμούς και τους 24 σταθμούς της γραμμής 1 του μετρό της Αθήνας (ΗΣΑΠ), με κόστος 60 εκατ. ευρώ και 7 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. Επιπλέον, προβλέπεται η ανάπτυξη εφαρμογής εσωτερικής πλοήγησης με χρήση τεχνητής νοημοσύνης για πλήρη προσβασιμότητα στους 67 σταθμούς του μετρό της Αθήνας και στους 18 σταθμούς του μετρό της Θεσσαλονίκης (5,5 εκατ. ευρώ).

10. Λοιπές παρεμβάσεις

Στο Σχέδιο εντάσσονται κι άλλες παρεμβάσεις, όπως είναι η δημιουργία ενός one-stop-shop σε κάθε περιφέρεια για την ενημέρωση των πολιτών για τα ενεργειακά προγράμματα που «τρέχουν», με κόστος 22 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, τα εν λόγω σημεία θα εκδώσουν τουλάχιστον 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης για ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, με συνολικό κόστος 40 εκατ. ευρώ. Τέλος, προβλέπεται η δημιουργία ποδηλατοδρόμων, πεζοδρομίων και άλλων υποδομών μικροκινητικότητας σε Θεσσαλονίκη, Αγρίνιο, Ιωάννινα, Αλεξανδρούπολη και Αθήνα, με κόστος 91 εκατ. ευρώ.