Reuters: Σχέδιο Τραμπ για πώληση μαχητικών κινητήρων KAAN στην Τουρκία παρά τις αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Η κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προχωρά, σύμφωνα με πηγές του Reuters, σε σχέδιο πώλησης δεκάδων κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών στην Τουρκία, παρά τις αντιρρήσεις που εκφράζονται στο αμερικανικό Κογκρέσο. Οι κινητήρες, κατασκευής General Electric, προορίζονται για το τουρκικό μαχητικό KAAN, το πρώτο αεροσκάφος εγχώριας παραγωγής της χώρας.
Η αξία του εξοπλιστικού πακέτου, σύμφωνα με μία από τις πηγές, αναμένεται να ξεπεράσει τα 700 εκατομμύρια δολάρια. Η κίνηση αυτή θεωρείται υψηλού συμβολισμού για τις σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας, καθώς έρχεται λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενήσει η Τουρκία στις 7 και 8 Ιουλίου.
Το πρόγραμμα KAAN και η αμυντική αυτονομία της Τουρκίας
Το πρόγραμμα KAAN αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά σχέδια της Άγκυρας, ενταγμένο στη στρατηγική ενίσχυσης της αμυντικής της αυτονομίας. Το εγχείρημα ξεκίνησε το 2016 με στόχο την ανάπτυξη του πρώτου τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους εγχώριας παραγωγής.
Οι κινητήρες της General Electric θεωρούνται καθοριστικοί για την πρόοδο του προγράμματος, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από ξένες αμυντικές τεχνολογίες και να ενισχύσει τη δική της βιομηχανική βάση.
Αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Σύμφωνα με το Reuters, ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς από τη Νέα Υόρκη, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, είχε εκφράσει ενστάσεις κατά τη διάρκεια της ανεπίσημης εξέτασης του αιτήματος. Ο Μικς, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, δεν έχει ακόμη δώσει το «πράσινο φως» για την τελική έγκριση του πακέτου.
Παρά τις αντιρρήσεις, η συμφωνία εκτιμάται ότι θα οριστικοποιηθεί τις επόμενες ημέρες, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει η επίσημη ενημέρωση του Κογκρέσου από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να σχολιάσει.
Το βάρος των F-35 και των S-400
Η επικείμενη πώληση των κινητήρων έρχεται σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις Άγκυρας–Ουάσιγκτον δείχνουν να βελτιώνονται επί προεδρίας Τραμπ. Ωστόσο, παραμένουν επιβαρυμένες από τη μακροχρόνια διαφωνία για τους ρωσικούς S-400.
Σημείωνεται ότι, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αποπέμψει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 και είχαν επιβάλει κυρώσεις μετά την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα αεράμυνας, το οποίο η Ουάσινγκτον θεωρεί ασύμβατο με κρίσιμες ΝΑΤΟϊκές τεχνολογίες.
Μήνυμα πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ
Η απόφαση να προχωρήσει η συμφωνία αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει της προσεχούς Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία. Η Άγκυρα θα φιλοξενήσει τους ηγέτες της Συμμαχίας στις 7 και 8 Ιουλίου, σε μια συγκυρία έντονων συζητήσεων για τις αμυντικές δαπάνες και τον ρόλο των συμμάχων στα περιφερειακά μέτωπα.
Σύμφωνα με το Reuters, η στάση της Ουάσιγκτον εκλαμβάνεται ως μήνυμα προς την Τουρκία, καθώς οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διαχειριστούν τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας.
Η τουρκική πλευρά και οι καθυστερήσεις
Η εξέλιξη έρχεται σχεδόν έναν χρόνο μετά τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος είχε αναφερθεί σε «κωλυσιεργία» στη διαδικασία. Η Άγκυρα πιέζει εδώ και καιρό για την απεμπλοκή κρίσιμων εξοπλιστικών φακέλων, υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και ο ρόλος της στην περιοχή πρέπει να αντικατοπτρίζονται στις αμυντικές σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Η σχεδιαζόμενη πώληση κινητήρων για το KAAN δεν αίρει τις διαφωνίες Άγκυρας–Ουάσιγκτον, ωστόσο υποδηλώνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε μια κίνηση με σαφές πολιτικό και στρατηγικό βάρος.
Ανοιχτά ζητήματα στη Συμμαχία
Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα θα πραγματοποιηθεί σε μια περίοδο όπου παραμένουν ανοιχτά πολλά ζητήματα στο εσωτερικό της Ευρωατλαντικής Συμμαχίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αμυντικές δαπάνες, ο καταμερισμός των υποχρεώσεων μεταξύ των συμμάχων, αλλά και οι αμερικανικές επικρίσεις για τον ρόλο ευρωπαϊκών χωρών στις επιχειρήσεις διατήρησης της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν.
Τέλος, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η υπόθεση των κινητήρων για το τουρκικό KAAN αποκτά σημασία που υπερβαίνει την αμυντική βιομηχανία, αποτελώντας μέρος της ευρύτερης διαπραγμάτευσης για τη θέση της Τουρκίας στη Συμμαχία και τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.