Қазақстанда треш-стримерлерге жауапкершілікті күшейту ұсынылды
Қазақстанда треш-стримдер мен тікелей эфирдегі басқа да заңға қайшы контент үшін жауапкершілікті күшейту ұсынылды. Бұл туралы Құрылтай депутаты Жарқынбек Амантайұлы мәлімдеді, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев пен ішкі істер министрі Ержан Сәденовтің атына жолдаған депутаттық сауалында Амантайұлы "треш-стриминг" ұғымын заңнамалық деңгейде айқындап, зорлық-зомбылықты насихаттау, қауіпті пранктер, балағаттау мен әдейі арандатушылық әрекеттер үшін жазаны қатайту қажет деп санайтынын жеткізді.
Анықтама: Треш-стрим - бұл интернеттегі тікелей трансляцияның бір түрі, мұнда жүргізуші көрермендердің көңілін көтеру және ақша (донат) алу үшін өзіне, өзге адамдарға немесе жануарларға қатысты қауіпті, қорлайтын, қатыгез немесе әдепсіз әрекеттер жасайды.
Заңсыз контент табыс табу тәсіліне айналып жатыр
Депутат әлеуметтік желілер қоғамдық өмірдің ажырамас бөлігіне айналғанын, ал тікелей эфир аудиториясының тоқтаусыз өсіп жатқанын атап өтті. Сонымен қатар цифрлық ортаның дамуымен бірге түйткілді контенттің де саны артып келеді.
Амантайұлының айтуынша, тікелей эфирлерде балағат сөздер, қорлау мен адамның ар-намысына тиетін сөздер жиі айтылып, қауіпті пранктер ұйымдастырылады.
"Кейбір стримерлер мұны әдейі жасайды, өйткені дөрекі әрі арандатушылық контент көбірек қаралым жинайды. Өз кезегінде қаралымдар лайктар мен донаттарға, ал кей жағдайларда жарнамадан түсетін табысқа айналады", - делінген сауалда.
Амантайұлының айтуынша, ІІМ мұндай контент авторларына қатысты шаралар қабылдап үлгерді. Бірнеше әлеуметтік желі қолданушысы заңға қайшы материалдар таратқаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Депутат заң мен тәртіп талаптары цифрлық кеңістікке де қолданылуы тиіс деп есептейді.
Стримерлер қаралым үшін жанжал шығарады
Амантайұлының пікірінше, әлеуметтік желілердегі тікелей эфирлер барған сайын коммерциялық сипат алып жатыр. Кейбір стримерлер аудитория назарын аудару үшін әдейі жанжал шығарып, адамдарды келемеждеп, балағаттайды.
Бұл ретте мұндай контентті бір мезетте мыңдаған қолданушы, соның ішінде кәмелетке толмағандар да тамашалауы мүмкін.
Депутат мысал ретінде Қытайда пранк жасағаны үшін жауапқа тартылған Қазақстан азаматының оқиғасын келтірді. Амантайұлының айтуынша, ол жұртшылықтың назарын аудару үшін еліміздің имиджіне нұқсан келтіретін әрекеттерге барған.
Депутат мұндай мінез-құлық барлық елде үйреншікті интернет-контент ретінде қабылданбайтынын атап өтті. Бірқатар мемлекетте мұндай әрекеттер мінез-құлық нормалары мен заңды өрескел бұзу ретінде қарастырылып, қоғам тарапынан айыпталады.
Амантайұлы АҚШ пен Еуроодақ тәжірибесіне де сүйенді. АҚШ-та Федералдық сауда комиссиясы цифрлық жарнаманың ашықтығы мен жарнамалық контентті таңбалауға қойылатын талаптарды белгілейді, ал Еуроодақта цифрлық қызметтер туралы заң платформалардың заңсыз контент үшін жауапкершілігін күшейтіп, қолданушылардың құқықтарын қорғау тетіктерін қарастырады.
"Осылайша, цифрлық кеңістік құқықтық жауапкершілік пен коммерциялық мүдделер тоғысқан жаңа ортаға айналып жатыр", - деп есептейді депутат.
Амантайұлы бұл жерде сөз бостандығын шектеу туралы әңгіме болып отырған жоқ деп қадап айтты. Оның пікірінше, пікір білдіру еркіндігі мен заңға қайшы әрекеттер үшін жауапкершілік арасындағы шекараны нақты анықтау қажет.
Осыған байланысты депутат "треш-стриминг" ұғымына заңнамалық анықтама беруді және тікелей эфир кезіндегі зорлық-зомбылықты насихаттау, қауіпті пранктер, балағаттау мен қасақана арандатушылық әрекеттер үшін жауапкершілікті күшейтуді ұсынды.
Сондай-ақ ол TikTok, Instagram, YouTube және басқа да платформалармен бірлесіп, заңсыз тікелей эфирлерді жедел анықтау мен бұғаттау, сондай-ақ олардың авторларының жеке басын анықтау тетігін әзірлеуді қажет деп санайды.
Бұдан бөлек, депутат келісімінсіз тікелей эфирге шығарылған немесе ар-намысы мен қадір-қасиетіне нұқсан келген азаматтарды қорғауды күшейтуді ұсынды.
Тағы бір бастама - тікелей эфирлер мен әлеуметтік желілердегі заңсыз контентке тұрақты мониторинг жүргізетін бірыңғай мемлекеттік жүйе құру.
Бұған дейін Қазақстанда интернетті треш-стримерлерден "тазарту" жұмыстары жалғасып жатқаны хабарланды.