Κίνδυνος

Η αστάθεια μοιάζει να έχει γίνει η νέα κανονικότητα της διεθνούς σκηνής. Πλέον, οι επιπτώσεις της καινούργιας τάξης πραγμάτων γίνονται ορατές και στην οικονομία. Οι πόλεμοι προκαλούν ενεργειακό σοκ, ο πληθωρισμός είναι επίμονος, στα χρηματιστήρια γίνονται υπερβολές, το κόστος του χρήματος είναι υψηλό. Ο εφιάλτης φαίνεται εξαιρετικά πιθανό να επιστρέψει στις αγορές με την παραμικρή αφορμή.

Στη συνεδρίαση του Eurogroup, που ξεκίνησε χθες και συνεχίζεται σήμερα στην Ιρλανδία, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να βρουν ευρωπαϊκές απαντήσεις, τόσο στα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν οι πολίτες της Ένωσης στην καθημερινότητά τους όσο και για τις προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπη η ανάπτυξη της οικονομίας της. Η συγκυρία είναι εξαιρετικά κρίσιμη και απαιτεί εγρήγορση.

Μέχρι σήμερα, παρά την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και την ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων, φαινόταν πως το οικονομικό σύστημα είχε κατορθώσει να απορροφήσει σημαντικό μέρος των κραδασμών. Ωστόσο, τα περιθώρια στενεύουν. Τα πετρελαϊκά αποθέματα εξαντλούνται και οι εναλλακτικές μειώνονται. Οι μετακινήσεις κοστίζουν πολύ ακριβά κι αυτό το κόστος περνάει στα υπό διακίνηση προϊόντα. Ο στασιμοπληθωρισμός είναι ο νέος πονοκέφαλος της οικονομίας.

Οι αγορές ομολόγων δεν μένουν ανεπηρέαστες· χτυπούν καμπανάκια. Αφού ο πληθωρισμός αυξάνεται, οι επενδυτές αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις, προκειμένου να διακρατήσουν μεσοπρόθεσμο χρέος. Οπότε, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, ο οποίος φέρνει μεγαλύτερες ανάγκες δανεισμού για τα κράτη.

Ο κίνδυνος ενός σοκ με χαοτικές συνέπειες είναι υπαρκτός, γιατί έχουν συσσωρευθεί τόσες κρίσεις που ανά πάσα στιγμή ένα απρόβλεπτο γεγονός, ή κάποιο λάθος, μπορεί να φέρει το οικονομικό σύστημα στα όριά του. Και σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία, όπου και να συμβεί αυτό, θα υποστούν όλοι με κάποιον τρόπο το πλήγμα.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η μια κρίση διαδέχεται την άλλη. Η εμπειρία που έχει συσσωρευθεί πρέπει να χρησιμοποιηθεί, προκειμένου να αποφύγουμε τα χειρότερα. Το δίδαγμα του πρόσφατου παρελθόντος είναι σαφές: η Ευρώπη οφείλει να βρει απαντήσεις γρήγορα και να δράσει άμεσα.