Πετρέλαιο: Από το Ορμούζ στα διυλιστήρια – Το νέο ντόμινο που απειλεί τις τιμές των καυσίμων
Μετά τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα τώρα η προσοχή στρέφεται στην παραγωγική ικανότητα των διυλιστηρίων ανά τον κόσμο, τα οποία αναδεικνύονται σε πολλές περιπτώσεις σε νέο σημείο συμφόρησης για την αγορά ενέργειας.
Η Ρωσία ξεκίνησε το χορό των περιορισμών στις εξαγωγές λόγω ζημιών που υπέστησαν διυλιστήριά της από ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Ακολούθησε η Κίνα η οποία έχει περιορίσει με τη σειρά της εξαγωγές τέτοιων προϊόντων διύλισης, ενώ η Ινδία έχει επιβάλει φόρο εξαγωγής στο ντίζελ και τη βενζίνη.
Τώρα, με τις τιμές των καυσίμων να κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά και οι ΗΠΑ εξετάζουν να επιβάλλουν αναστολή εξαγωγών αμόλυβδη και ντίζελ από τα δικά τους διυλιστήρια, σε μια προσπάθεια να μειώσουν τις εγχώριες τιμές. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει το κόστος των υγρών καυσίμων στα ύψη σε άλλες ηπείρους, ωθώντας πιθανώς Κίνα και Ινδία να προχωρήσουν κι αυτές σε αντίστοιχες κινήσεις προκαλώντας ντόμινο.
Όλα αυτά την ώρα που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει κάνει και χώρες όπως το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να μειώσουν τις εξαγωγές καυσίμων και ειδικά ντίζελ. Προβλήματα με τις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων αντιμετωπίζει και η Σαουδική Αραβία η οποία αντιμετωπίζει προκλήσεις τόσο στη διακίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ όσο και μέσω του αγωγού Ανατολής Δύσης έπειτα από επιθέσεις με drones.
Η Ευρώπη
Η αγορά των διυλισμένων καυσίμων είναι παγκόσμια, με τα προϊόντα μεταφέρονται σε όλο τον κόσμο με σουπερτάνκερ όπως ακριβώς γίνεται και με το αργό πετρέλαιο. Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, τα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής τροφοδοτούσαν κατά κανόνα Ασία και Ευρώπη. Τα διυλιστήρια των ΗΠΑ εξήγαγαν μεγάλες ποσότητες ντίζελ στην Ευρώπη, ενώ τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια εξήγαγαν συχνά αμόλυβδη στις ΗΠΑ, δείχνουν τα στοιχεία της Wall Street Journal. Η Ρωσία πωλούσε ντίζελ στην Τουρκία, την Ινδία και την Κίνα.
Την Παρασκευή η σαουδαραβική Aramco, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, ενημέρωσε ευρωπαϊκά διυλιστήρια ότι δεν θα λάβουν παραδόσεις αργού πετρελαίου τον επόμενο μήνα, μετά την επίθεση με drone στον αγωγό Ανατολής-Δύσης. Οι ευρωπαίοι πελάτες της εταιρείας λαμβάνουν υπό κανονικές συνθήκες σαουδαραβικό αργό, βάσει μακροχρόνιων συμβολαίων που διασφαλίζουν σταθερές μηνιαίες παραδόσεις. Αυτές οι παραδόσεις δεν θα πραγματοποιηθούν τον Οκτώβριο, ανέφεραν πηγές του Bloomberg προσθέτοντας ότι η απόφαση αφορά όλους τους ευρωπαίους αγοραστές.
Τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια προμηθεύονται συνήθως σαουδαραβικό αργό από το αιγυπτιακό λιμάνι Sidi Keri) στη Μεσόγειο. Η μεταφορά αυτή τώρα δεν είναι δυνατή λόγω των συνθηκών.
Η Σαουδική Αραβία αποτελεί τον πέμπτο μεγαλύτερο προμηθευτή πετρελαίου της Ευρώπης, έχοντας προμηθεύσει μόνο το 2025 τη Γηραιά Ήπειρο με σχεδόν 30 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου. Οι ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ εισήγαγαν 577.000 βαρέλια σαουδαραβικού αργού ημερησίως τον Ιούνιο σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για την αγορά πετρελαίου.
Ο παράγοντας Κίνα
Η Κίνα είναι η μοναδική χώρα εκτός Μέσης Ανατολής και Ρωσίας που διαθέτει αυτό το διάστημα σημαντική πλεονάζουσα δυναμικότητα διύλισης. Ωστόσο, τα διυλιστήριά της έχουν περιορίσει τις πολύ μεγάλες αγορές αργού πετρελαίου και έχουν αποφύγει τη λειτουργία τους στο μέγιστο της δυναμικότητας. Αυτό, λένε παράγοντες της αγοράς στη Wall Street Journal, μπορεί να οφείλεται στην πολιτική της κυβέρνησης της Κίνας να αποφύγει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο της τιμής του αργού πετρελαίου. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου παγκοσμίως.