Қазақстанда көлікте немесе автоүйде тұруға, ұйықтауға бола ма? ІІМ жауабы
Рұқсат етілген тұраққа қойылған автокөлікте немесе автоүйшікте тұрақты тұруға бола ма? Көлік ішінде ұйықтау заңбұзушылық болып санала ма? Ал егер адам іс жүзінде автоүйшікте тұрып, бірақ пәтер мекенжайы бойынша тіркелген болса, не болады? Tengri Auto редакциясының осы сауалдарына Ішкі істер министрлігі жауап берді.
ІІМ ақпаратынша, рұқсат етілген орында тұрған жеке автокөлікте немесе автоүйшікте ұзақ уақыт болу немесе түнеу фактісінің өзі халықты тіркеу ережелерін бұзды деп қорытынды жасауға жеткілікті негіз емес.
Сонымен қатар қолданыстағы заңнама, егер көлік құралы белгіленген талаптарды сақтай отырып қойылса, жеке автокөліктің немесе автоүйшіктің ішінде болуға, демалуға немесе ұйықтауға тыйым салмайды.
Көлікте ұйықтауға тыйым салынбаған
ІІМ заңнамада азаматтың рұқсат етілген орында - соның ішінде ақылы тұрақта немесе кемпингте тоқтаған жеке автокөлігінің немесе автоүйшігінің ішінде болуына, демалуына немесе ұйықтауына тыйым салынбағанын тікелей атап өтті. Көлікте ұйықтау ұзақтығы да маңызды емес.
Осылайша, адамның өз автокөлігінде немесе автоүйшігінде үнемі түнеу фактісінің өзі халықты тіркеу ережелерін немесе абаттандыру қағидаларын бұзу болып саналмайды.
Дегенмен, әкімшілік құқық бұзушылықтың бар-жоғы нақты мән-жайлар мен қолданыстағы заңнама талаптары ескеріле отырып анықталады.
Егер адам іс жүзінде автоүйшікте тұрса
Мұндай жағдайда тіркеу мәселесі болу орнының құқықтық мәртебесіне байланысты болады. Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 16-бабына сәйкес, азаматтың тұрақты немесе басым бөлігінде тұратын елді мекені оның тұрғылықты жері деп танылады. Бұл ретте азаматтың тіркелген жері оның заңды мекенжайы болып саналады.
ІІМ-нің 2020 жылғы 30 наурыздағы № 267 бұйрығымен бекітілген Халықты тіркеу қағидаларында тұрғылықты жері бойынша - тұрақты тіркеу, ал уақытша болатын немесе тұратын жері бойынша уақытша тіркеу қарастырылған.
Тұрғылықты жері емес, адам уақытша болатын немесе тұратын мекенжайы бар ғимарат, үй-жай немесе тұрғын үй уақытша болу орны деп танылады.
Сондықтан азаматтың автоүйшікте тұратыны туралы мәлімдемесінің өзі автокөліктің тұрғын үй-жайлар үшін қарастырылған тәртіппен тұрғылықты жер ретінде автоматты түрде тіркелуіне мүмкіндік бермейді.
Егер адам жаңа тұрақты тұрғылықты жерге көшсе, ол белгіленген тәртіппен тіркелуге міндетті.
Басқа мекенжай бойынша бір айдан аса уақытша тұрған жағдайда да, заңнамада көзделген жағдайларды қоспағанда, келген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде уақытша тіркеуді рәсімдеу міндеті қарастырылған.
Бұл ретте ведомство мынаны ерекше атап өтті: бұл талаптарды қолдану үшін заңнамада белгіленген тіркеу шарттарына сәйкес келетін орын болуы тиіс.
Демек, іс жүзінде автоүйшікте тұратын адамды уақытша тіркеу қажеттілігі туралы мәселе болу орнының құқықтық мәртебесі мен халықты тіркеу ережелерінің талаптары ескеріле отырып шешілуі тиіс.
Сонымен қатар адамның тұрақты тіркелген мекенжайынан тыс жерде болу фактісінің өзі оны автоматты түрде әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін жеткілікті негіз емес.
Автоүйшікті тұрғылықты жер ретінде тіркеуге бола ма?
Жоқ. Азаматтың автоүйшікте тұратыны туралы мәлімдемесі көлік құралының тұрғын үй-жайлар үшін қарастырылған тәртіппен тұрғылықты жер ретінде тіркелуі мүмкін дегенді білдірмейді.
Бұл ретте Қазақстанда автоүйшіктердің өзі механикалық көлік құралдары үшін белгіленген жалпы тәртіппен тіркеледі. Дәл осы автоүйшіктер үшін бөлек тіркеу процедурасы қарастырылмаған.
Көлік құралының санаты сәйкестікті бағалау туралы құжат негізінде анықталады: бұл Кеден одағының "Дөңгелекті көлік құралдарының қауіпсіздігі туралы" техникалық регламентіне (КО ТР 018/2011) сәйкес көлік құралы түрінің мақұлдануы немесе көлік құралы конструкциясының қауіпсіздігі туралы куәлік.
Полицей көліктен шығуды талап ете ала ма?
Егер автокөлік Жол жүрісі қағидаларын сақтай отырып қойылса, полиция қызметкері жүргізушіге немесе жолаушыларға тек заңды негіздер болған жағдайда ғана одан шығуды ұсына алады.
ІІМ көлік құралын тоқтату негіздері «Жол жүрісі туралы» Заңның 52-бабында қарастырылғанын, ал өзге негіздер бойынша тоқтатуға тыйым салынатынын көрсетті.
Атап айтқанда, әкімшілік құқық бұзушылық немесе қылмыс жасады деген күдік туындағанда, заңда белгіленген тәртіппен көлік құралын тексеру қажет болғанда, сондай-ақ жол жүрісі қауіпсіздігіне төнген қатерді, мысалы, техникалық ақауды жою қажет болған жағдайда көліктен шығу талап етілуі мүмкін.
Осылайша, тұраққа қойылған көлік ішінде ұйықтаудың өзі көліктен шығуды талап етуге негіз бола алмайды.
Автоүйді қай жерге қоюға болады?
Автомобильді немесе автоүйді демалу және ұйықтау үшін пайдалануға тыйым салынбаған, алайда көлік құралы тұрақ талаптарын сақтай отырып қойылуы тиіс.
Елді мекендерден тыс жерлерде тұраққа мүмкіндігінше жолдың жүру бөлігінен тыс жерде қойылуы керек. Бұл ретте тротуарларға, көгалдарға, гүлзарларға, балалар және спорт алаңдарына тоқтауға тыйым салынады. Бұл үшін ӘҚБтК-нің 597-бабы бойынша жауапкершілік қарастырылған.
Яғни, мәселе адамның көлік ішінде ұйықтап жатқанында емес, оның тоқтауы мен тұраққа қойылуы кезінде заңнама талаптарының сақталуында болып тұр.
Автоүй үшін арнайы жүргізуші куәлігінің санаты қажет пе?
Бұл оның рұқсат етілген ең жоғары салмағына байланысты. Салмағы 3 500 келіге дейінгі автоүйді басқару үшін B санатындағы жүргізуші куәлігі жеткілікті. Егер салмағы одан асса, C1 немесе C санаты талап етіледі.
Егер автоүй кәдімгі көліктен жасалса ше?
Бұл жағдайдағы ахуал дайын автоүйді тіркеуден өзгеше болады. Егер автоүй кәдімгі автомобильді қайта жабдықтау арқылы құрастырылса, бұл көлік құралының конструкциясына өзгерістер енгізу болып саналады.
Мұндай өзгерістерді алдын ала әкімшілік полиция бөлімшесімен келісу қажет. Өтінішті жеке немесе eGov порталы арқылы беруге болады.
Сонымен қатар енгізілген өзгерістер КО ТР 018/2011 талаптарына және ҚР СТ 1418-2018 ұлттық стандартына сәйкес келуі тиіс.
Тағы оқыңыз: Патрульдік көлікті қос тұтас сызық арқылы айналып өтуге бола ма? Талдаймыз