Η «νέα» Ακροδεξιά προκαλεί συναγερμό – Θύματα της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή μιλούν στα ΝΕΑ

Το απόγευμα της 8ης Οκτωβρίου, ένας 32χρονος στην Ελευσίνα βγήκε από το σπίτι του προκειμένου να πάει βόλτα τα σκυλιά του. Λίγο αργότερα, βρέθηκε αιμόφυρτος, έχοντας δεχθεί επίθεση με μαχαίρι. Δύο νεαροί, ηλικίας 18 και 22 ετών, κατηγορούνται για απόπειρα ανθρωποκτονίας κατά συναυτουργία και έχουν προφυλακιστεί, ενώ στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το ενδεχόμενο πολιτικού κινήτρου.

Το θύμα, που είχε αναπτύξει αντιφασιστική δράση, περιέγραψε πως οι επιτιθέμενοι τον αναγνώρισαν και τον στοχοποίησαν για τις πολιτικές του πεποιθήσεις. «Ηρθαμε σε σένα επειδή είσαι αριστερός, επειδή είσαι αντιφασίστας και είμαστε φασίστες», του είπαν, σύμφωνα τουλάχιστον με τη μαρτυρία του. Σε έρευνες στα σπίτια των κατηγορουμένων βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, μαχαίρια και υλικό με ακροδεξιά σύμβολα, όπως μπλουζάκι της «Propatria».

Την περασμένη εβδομάδα, επίσης, το κέντρο της Θεσσαλονίκης μετατράπηκε σε πεδίο μάχης με αφορμή εκδήλωση σε ξενοδοχείο από τον καταδικασμένο για εγκληματική δράση και προσφάτως αποφυλακισθέντα Ηλία Κασιδιάρη. Η απόπειρα εκατοντάδων ανθρώπων να πραγματοποιήσουν αντισυγκέντρωση και πορεία απαγορεύτηκε από τις Αρχές και δέχθηκε την επίθεση των δυνάμεων ασφαλείας, προκαλώντας έντονη πολιτική αντιπαράθεση, εντός και εκτός Βουλής.

Την ίδια στιγμή, οι αναφορές από σχολεία και γειτονιές για την παρουσία και τη δράση πολλών ακροδεξιών – νεοναζιστικών ομάδων πληθαίνουν επικίνδυνα. Θέτοντας επιτακτικά το ερώτημα εάν και πώς αυτός ο χώρος «γοητεύει» τη σημερινή νεολαία. Δεκατρία χρόνια μετά τις δολοφονίες του Σαχζάτ Λουκμάν και του Παύλου Φύσσα, λοιπόν, και παρά την ιστορική καταδίκη των στελεχών της Χρυσής Αυγής το 2020, το ερώτημα είναι: εκκολάπτεται ξανά το «αβγό του φιδιού» ή μήπως η απειλή δεν έπαψε ποτέ να είναι παρούσα;

«ΤΑ ΝΕΑ» απευθύνθηκαν σε θύματα της εγκληματικής οργάνωσης, σε συγγενείς και συνεργάτες τους, καθώς και σε πολίτες με γνώση του θέματος, αναζητώντας απαντήσεις. Κυρίως για το αν κοινωνία και θεσμοί αναγνωρίσουν εγκαίρως τα σημάδια, πριν η φασιστική βία αφήσει πίσω της ένα ακόμη θύμα.

Μάγδα Φύσσα: «Υπάρχει στρατολόγηση»

Την ανησυχία για τη στρατολόγηση νέων από ακροδεξιές ομάδες εκφράζει η Μάγδα Φύσσα, μητέρα του δολοφονημένου αντιφασίστα μουσικού Παύλου Φύσσα, η οποία βρέθηκε στο πλευρό του 32χρονου μετά την επίθεση στην Ελευσίνα. Αν και αποφεύγει τη δημοσιότητα και ευγενικά δεν θέλησε να μας απαντήσει, η πρόσφατη σύντομη παρέμβασή της στην εκπομπή της Νατάσας Γιάμαλη, στο MEGA, είναι ενδεικτική των ανησυχιών της.

Η ίδια συνέδεσε εκεί όσα συνέβησαν με τις δολοφονίες του γιου της και του Σαχζάτ Λουκμάν. «Υπάρχει στρατολόγηση», προειδοποίησε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η δράση των νεοναζιστικών ομάδων εξακολουθεί να οργανώνεται. Στάθηκε δε ιδιαιτέρως στο γεγονός ότι ο 32χρονος στην Ελευσίνα κατάφερε να επιβιώσει: «Δεν έχουμε νεκρό, έχουμε τραυματία», είπε. Δεν δίστασε, ωστόσο, να ασκήσει κριτική στην πολιτεία για την αντιμετώπιση τέτοιων φαινομένων, ενώ αναφέρθηκε στη σημασία της άμεσης αντίδρασης του αντιφασιστικού κινήματος μετά την επίθεση.

Δ. Ζώτος: «Δεν τελειώσαμε με τον φασισμό»

Ο Δημήτρης Ζώτος, δικηγόρος της οικογένειας του Λουκμάν, επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη επίθεση δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. «Δεν ήταν η πρώτη το τελευταίο διάστημα. Ηταν όμως η πιο αιματηρή», τονίζει, αναφερόμενος σε περιστατικά σε διάφορες πόλεις και σχολεία.

Εντοπίζει ανησυχητικές ομοιότητες με τη δολοφονία του 27χρονου πακιστανού εργάτη, τον Ιανουάριο του 2013, στα Πετράλωνα. Τότε, οι δύο δράστες είχαν επιχειρήσει να παρουσιάσουν το έγκλημα ως αποτέλεσμα διαπληκτισμού στον δρόμο. Αντίστοιχοι ισχυρισμοί διατυπώνονται σήμερα από την πλευρά των κατηγορουμένων της Ελευσίνας. «Εχουμε την ίδια δικαιολογία, τον καβγά του δρόμου. Εχουμε τον ίδιο τρόπο επίθεσης, με μαχαίρια», παρατηρεί.

Για τον ίδιο, ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει η Δικαιοσύνη τέτοιες υποθέσεις και κατά πόσο διερευνάται ενδεχόμενο οργανωμένης δράσης με ρατσιστικό ή πολιτικό κίνητρο. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει πως η καταδίκη της Χρυσής Αυγής δεν σημαίνει ότι εξαλείφθηκε και το φαινόμενο. «Δεν αρκεί μία δικαστική ή δύο ή οποιεσδήποτε δικαστικές καταδίκες. Χρειάζεται μια κοινωνική εγρήγορση», υπογραμμίζει.

Παράλληλα, ασκεί έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική για το Μεταναστευτικό, υποστηρίζοντας ότι η ρατσιστική ρητορική δεν περιορίζεται στις ακροδεξιές οργανώσεις, αλλά αναπαράγεται και σε θεσμικό επίπεδο. Για να αναδείξει τις ιστορικές αναλογίες, παραπέμπει στο 2012 και την επιχείρηση «Ξένιος Ζευς», όταν οι μετανάστες υποβάλλονταν σε εξευτελιστικούς ελέγχους και μαζικές προσαγωγές, την περίοδο που πολλαπλασιάζονταν οι επιθέσεις της Χρυσής Αυγής.

Σ. Πουλικόγιαννης: «Δεν έχουμε τελειώσει»

Την εκτίμηση ότι η δικαστική καταδίκη δεν αρκεί συμμερίζεται και ο Σωτήρης Πουλικόγιαννης, πρόεδρος του Συνδικάτου Μετάλλου Αττικής, ο οποίος είχε δεχθεί επίθεση από τάγμα εφόδου της Χρυσής Αυγής στο Πέραμα, μαζί με άλλους συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ, μόλις έξι ημέρες πριν από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα. «Ξέρουμε πάρα πολύ καλά ότι με τον φασισμό δεν τελειώνεις με μια δικαστική απόφαση» επισημαίνει, υποστηρίζοντας ότι οικονομικά και επιχειρηματικά συμφέροντα διατηρούν τέτοιες ομάδες σε εφεδρεία.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η σημερινή δράση ακροδεξιών ομάδων δεν αποτελεί ένα καινούργιο φαινόμενο, αλλά συνέχεια όσων είχαν προηγηθεί. «Σήμερα δεν βλέπουμε κάτι να γίνεται από την αρχή. Είναι η συνέχεια. Δεν έχει τελειώσει αυτό. Μην αποκόπτετε το ένα από το άλλο, όπως έγινε τότε. Είναι συνέχεια, είναι εξέλιξη», σημειώνει χαρακτηριστικά. Κατά την εκτίμησή του δε, υπάρχουν ομάδες που επιχειρούν να οργανωθούν σε σχολεία και γειτονιές, προσαρμόζοντας τη δράση τους στις σημερινές συνθήκες. Εκφράζει, μάλιστα, την ανησυχία ότι στο επόμενο διάστημα μπορεί να εκδηλωθούν νέες επιθέσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στη στρατολόγηση νέων ανθρώπων, οι οποίοι δεν έχουν ζήσει τα γεγονότα του 2013. «Δεν είναι τυχαίο ότι πάντα ο φασισμός προσπαθεί να προσεγγίσει νέα παιδιά, να τους δηλητηριάσει τα μυαλά με μια σειρά ιδεολογήματα» τονίζει, επισημαίνοντας την ανάγκη ιστορικής γνώσης και παρέμβασης στους χώρους της νεολαίας.

Το «αβγό του φιδιού» στα θρανία

Πατέρας, το παιδί του οποίου φοιτά σε λύκειο της Νέας Φιλαδέλφειας, περιγράφει ένα περιστατικό στο οποίο μαθητές πρότειναν να αναρτηθεί, την 1η Νοεμβρίου, πανό για τα δύο μέλη της Χρυσής Αυγής που είχαν δολοφονηθεί το 2013 στο Νέο Ηράκλειο. «Κι αυτοί είναι νεκροί, κι αυτοί είναι ήρωες», είπαν. Επίσης, μαθήτριες από τη χορωδία του σχολείου δημοσίευσαν στο TikTok βίντεο από πρόβα του τραγουδιού «Ακορντεόν», συνοδεύοντάς το με τη φράση «Παλιά τον φασισμό τον πολεμούσαμε, τώρα τον ψηφίζουμε». Ακολούθησαν υβριστικά σχόλια από συμμαθητές τους που τις αποκαλούσαν, μεταξύ άλλων, «κομμούνια». Ο ίδιος εκτιμά ότι πίσω από τα περιστατικά βρίσκεται μια μικρή ομάδα πέντε ή έξι μαθητών, ενώ εκφράζει την ανησυχία του για την πιθανή επιρροή οργανωμένων ακροδεξιών ομάδων.

Η παραπάνω περίπτωση δεν είναι μεμονωμένη. Τον Νοέμβριο του 2025, στο 1ο ΕΠΑΛ Πετρούπολης καταγγέλθηκε ότι ομάδα μαθητών με αναφορές στη Χρυσή Αυγή επιχείρησε να εμποδίσει τον εορτασμό του Πολυτεχνείου μέσω κατάληψης, ενώ στο σχολείο αναρτήθηκε πανό με το σύνθημα «Οχι στον μύθο του Πολυτεχνείου» και την υπογραφή της εγκληματικής οργάνωσης.

Την ίδια περίοδο, στο 1ο ΓΕΛ Περιστερίου εμφανίστηκαν σβάστικες και ναζιστικά συνθήματα στους τοίχους, ενώ αφαιρέθηκε πανό που είχαν αναρτήσει μαθητές για την επέτειο της 17ης Νοεμβρίου. Πιο πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2026, το Αντιφασιστικό Δίκτυο Παιδείας κατήγγειλε ότι κατά τη διάρκεια καταλήψεων στο 1ο και 2ο ΕΠΑΛ Γαλατσίου, στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, ομάδες καταληψιών προχώρησαν σε βανδαλισμούς και επιθέσεις με πέτρες εναντίον μαθητών γειτονικού σχολείου, ενώ στους διαδραστικούς πίνακες των αιθουσών φέρεται να τοποθετήθηκε ως φόντο φωτογραφία του Κασιδιάρη.

Ανασύνταξη σε γειτονιές

Τον κώδωνα του κινδύνου για την ανασυγκρότηση ακροδεξιών ομάδων κρούει η ΚΕΕΡΦΑ (Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στον Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή) η οποία, σε γραπτή παρέμβασή της προς «ΤΑ ΝΕΑ», συνδέει την  επίθεση στην Ελευσίνα με την αποφυλάκιση Κασιδιάρη. Κατά την εκτίμησή της, η επίθεση σηματοδοτεί κλιμάκωση της φασιστικής δραστηριότητας, ενώ η ανασύνταξη ακροδεξιών πυρήνων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε ορισμένα σχολεία και γειτονιές.

Ασκεί δε έντονη κριτική στην κυβέρνηση και τη ρατσιστική στοχοποίηση των μεταναστών. Αναφέρεται στις συνθήκες κράτησης στη Σιντική και στις εξαγγελίες για παρεμβάσεις σε κατοικίες στον Αγιο Παντελεήμονα, ενώ υποστηρίζει ότι η ανοχή της Αστυνομίας και της Δικαιοσύνης απέναντι στη Χρυσή Αυγή πριν από το 2013 συνέβαλε στην κλιμάκωση της δράσης της.

Το «συγκοινωνούντα δοχεία» των ακροδεξιών οργανώσεων

Για την επίθεση με μαχαίρι στην Ελευσίνα συνελήφθησαν και προφυλακίστηκαν δύο άτομα που φέρεται να έχουν σχέσεις με την ακροδεξιά ομάδα Propatria. Πρόκειται για οργάνωση που παρουσιάζεται ως «αθλητικός σύλλογος εθνικιστών» και θεωρείται συγκοινωνούν δοχείο με τη λεγόμενη Αυτόνομη Εθνικιστική Νεολαία Αθήνας. Μέλη της Propatria είχαν επιτεθεί το 2021 σε αντιφασιστική εκδήλωση στο Νέο Ηράκλειο, ενώ οι δύο ομάδες φέρεται να είχαν συμμετοχή και στα επεισόδια στον σταθμό του ΗΣΑΠ στο Μοναστηράκι τον Νοέμβριο του 2023.

Το δίκτυο των «Αυτόνομων Εθνικιστών» έχει εξαπλωθεί και σε άλλες πόλεις. Αντίστοιχες ομάδες έχουν αναπτύξει δράση σε Χανιά και Αργος, ενώ πρόσφατα έκανε την εμφάνισή της και ομάδα με τον τίτλο Αυτόνομοι Εθνικιστές Θεσσαλονίκης, η οποία δραστηριοποιείται κυρίως στις δυτικές συνοικίες της πόλης. Ολες οι παραπάνω ομάδες εκδήλωσαν τη συμπαράστασή τους στην ομάδα Εθνικιστική Νεολαία Θεσσαλονίκης (ΕΝΕΘ) – γνωστή και ως Defend Salonica – μέλη της οποίας καταδικάστηκαν σε πρώτο βαθμό τον Ιούλιο, κατά περίπτωση, για σωματικές βλάβες, συμμορία, παράβαση του νόμου περί όπλων και φθορές, με την υπόθεση να αφορά επιθέσεις σε βάρος αριστερών οργανώσεων, τις οποίες αργότερα διαφήμιζαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σύμφωνα με τη δικογραφία, κάποιοι εκ των κατηγορούμενων φέρεται να ήταν θαυμαστές του Ηλία Κασιδιάρη και να σχεδίαζαν να τον συναντήσουν στην Αθήνα.

Επεισόδια

Μάλιστα, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., μέλη της ΕΝΕΘ συμμετείχαν σε επιθέσεις που καταγράφηκαν την περίοδο 2021-2022 σε σχολεία στη Δυτική Θεσσαλονίκη και ειδικότερα σε Σταυρούπολη και Εύοσμο. Σύμφωνα με απόρρητη έκθεση της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας, που είδε το φως της δημοσιότητας το 2023, η ΕΝΕΘ ιδρύθηκε από πρώην μέλη έτερης ακροδεξιάς οργάνωσης της Βόρειας Ελλάδας, με το όνομα Ιερός Λόχος, τα οποία επιθυμούσαν να προχωρήσουν σε πιο επιθετικές ενέργειες. Ο Ιερός Λόχος είχε πρωταγωνιστήσει σε επεισόδια κατά του Pride στην πόλη και τάσσoνταν κατά της υποχρεωτικότητας του εμβολιασμού για τον Covid. Η προϊστορία όμως παρουσιάζει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Και αυτό διότι τουλάχιστον δύο κατηγορούμενοι για την υπόθεση της ΕΝΕΘ που έφτασε τελικά στο δικαστήριο το καλοκαίρι είχαν συνδεθεί το 2018 με την επίθεση κατά του τότε δημάρχου Θεσσαλονίκης, Γιάννη Μπουτάρη, στον Λευκό Πύργο.