Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας: 54 διευθύνσεις IP στην Ελλάδα με εκτεθειμένα συστήματα ενεργειακών υποδομών

Νέα έρευνα για την έκθεση συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας (Operational Technology – OT) στο δημόσιο διαδίκτυο πραγματοποίησε η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), στο πλαίσιο της παρακολούθησης του ελληνικού κυβερνοχώρου και της έγκαιρης αναγνώρισης πιθανών απειλών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, από τη συνδυαστική αξιοποίηση δεδομένων τριών ανεξάρτητων πηγών εντοπίστηκαν 54 μοναδικές διευθύνσεις IP στην Ελλάδα, στις οποίες υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού της οικογένειας Schneider Electric Easergy, μεταξύ άλλων.

Πρόκειται για συσκευές που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς, κυρίως για την παρακολούθηση ηλεκτρικών μεγεθών και την προστασία του εξοπλισμού. Η απευθείας σύνδεσή τους με το δημόσιο διαδίκτυο, χωρίς επαρκή μέτρα ασφαλείας, μπορεί να αυξήσει την έκθεσή τους σε ενδεχόμενες κυβερνοεπιθέσεις.

Η έρευνα κατέγραψε, επίσης, την παρουσία και άλλων κατηγοριών βιομηχανικού και ενεργειακού εξοπλισμού που είναι ορατές μέσω διαδικτύου.

Ειδικότερα, εντοπίστηκαν:

• 140 διευθύνσεις στο Shodan και 589 στο ZoomEye που σχετίζονται με το πρωτόκολλο Modbus, το οποίο χρησιμοποιείται για την επικοινωνία μεταξύ βιομηχανικών συσκευών και συστημάτων ελέγχου. Οι καταγραφές παρουσιάζονται χωριστά, καθώς ενδέχεται να υπάρχει επικάλυψη μεταξύ τους.
• 77 διευθύνσεις με ενδείξεις παρουσίας συστημάτων που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο IEC 60870-5-104, το οποίο αξιοποιείται για την απομακρυσμένη παρακολούθηση και τον έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.
• 77 διευθύνσεις με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού Siemens S7, ο οποίος χρησιμοποιείται ευρέως στον βιομηχανικό αυτοματισμό.
• 229 διευθύνσεις που σχετίζονται με εξοπλισμό Fronius και 38 διευθύνσεις με συστήματα Solar-Log, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση και τη διαχείριση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.

Τι αποκαλύπτουν τα ευρήματα για την ασφάλεια των υποδομών

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρινίζει ότι ο εντοπισμός μιας συσκευής με πρόσβαση μέσω διαδικτύου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτή διαθέτει κενό ασφαλείας ή ότι έχει αποτελέσει στόχο κυβερνοεπίθεσης.

Ωστόσο, η έκθεση συστημάτων που ελέγχουν ή παρακολουθούν τη λειτουργία ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων, χωρίς την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων προστασίας, ενδέχεται να δημιουργήσει κινδύνους μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης ή παρέμβασης στη λειτουργία τους.

Η Αρχή υπογραμμίζει ότι τα συγκεκριμένα ευρήματα δεν αποτελούν ένδειξη διακοπής ή διαταραχής στην ηλεκτροδότηση, ούτε τεκμηριώνουν άμεσο κίνδυνο για την ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.

Παράλληλα, σημειώνει ότι για ορισμένα μοντέλα της οικογένειας Easergy έχουν εκδοθεί διεθνείς προειδοποιήσεις ασφαλείας. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι αυτές αφορούν τις συσκευές που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο της ελληνικής έρευνας.

Επισημαίνεται, επίσης, ότι οι ηλεκτρικές υποδομές διαθέτουν ειδικούς μηχανισμούς προστασίας, οι οποίοι συμβάλλουν στην αντιμετώπιση βλαβών και στη διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας τους.

Οι συστάσεις της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας

Με αφορμή τα ευρήματα, η ΕΑΚ απευθύνει συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες, τους διαχειριστές και τους τεχνικούς υπευθύνους ενεργειακών, βιομηχανικών και συναφών εγκαταστάσεων, καλώντας τους να ενισχύσουν τα μέτρα προστασίας των συστημάτων τους.

Ειδικότερα, συνιστά:

1. Έλεγχο της διαδικτυακής έκθεσης: Να εξεταστεί εάν συστήματα προστασίας, αυτοματισμού, τηλεποπτείας και απομακρυσμένης διαχείρισης είναι απευθείας προσβάσιμα από το δημόσιο διαδίκτυο και να περιοριστεί κάθε μη αναγκαία σύνδεση.
2. Ασφαλή απομακρυσμένη πρόσβαση: Να επιτρέπεται η απομακρυσμένη σύνδεση μόνο μέσω κατάλληλα προστατευμένων διαύλων, όπως τα VPN, με ισχυρή αυθεντικοποίηση και δικαιώματα πρόσβασης ανάλογα με τις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
3. Ενημέρωση λογισμικού και διαπιστευτηρίων: Να ελέγχονται οι εκδόσεις λογισμικού, να αντικαθίστανται οι προεπιλεγμένοι κωδικοί πρόσβασης και να εγκαθίστανται οι προβλεπόμενες ενημερώσεις ασφαλείας, σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών.
4. Διαχωρισμό των δικτύων: Να ενισχυθεί ο διαχωρισμός μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων (IT) και των συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας (OT), καθώς και να επανεξεταστούν τα δικαιώματα πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών και εταιρειών συντήρησης.
5. Συνεχή παρακολούθηση: Να υπάρχουν διαδικασίες για τον εντοπισμό μη εξουσιοδοτημένων αλλαγών και την ασφαλή αποκατάσταση της λειτουργίας των συστημάτων.

Η ΕΑΚ υπογραμμίζει ότι κάθε αλλαγή στη συνδεσιμότητα ή στις ρυθμίσεις συστημάτων ηλεκτρικής προστασίας πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται αποκλειστικά από εξουσιοδοτημένο τεχνικό προσωπικό, ώστε να διασφαλίζεται η ασφαλής λειτουργία των εγκαταστάσεων και η επιχειρησιακή τους συνέχεια.

Οι υποχρεώσεις των φορέων βάσει της οδηγίας NIS2

Η Αρχή υπενθυμίζει ότι οι βασικές και σημαντικές οντότητες που υπάγονται στον Ν. 5160/2024, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία NIS2, οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας.

Παράλληλα, υποχρεούνται να αναφέρουν τα σημαντικά περιστατικά κυβερνοασφάλειας, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και προθεσμίες.

Όπως επισημαίνει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, η προστασία των κρίσιμων υποδομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ασφάλεια της λειτουργίας τους, την επιχειρησιακή συνέχεια και την ανθεκτικότητα υπηρεσιών που είναι απαραίτητες για την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.

Αναφορά περιστατικών κυβερνοασφάλειας:

• Ιστότοπος: https://cyber.gov.gr/kyvernoepitheseis/anafora-symvanton/
• Email: incident@cyber.gov.gr