Η ετήσια άδεια… αλλάζει μορφή: Τι φέρνει το νέο καθεστώς από το 2026

Η ετήσια άδεια παραμένει ένα από τα πιο κατοχυρωμένα δικαιώματα των εργαζομένων, όμως από το 2026 αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται και αξιοποιείται στην πράξη. Το νέο πλαίσιο δεν μειώνει ημέρες, ούτε αγγίζει την ουσία της προστασίας, αλλά επεμβαίνει στον μηχανισμό χορήγησης, επιχειρώντας να τον κάνει πιο ευέλικτο και λιγότερο γραφειοκρατικό.

Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθενται σε ισχύ ρυθμίσεις που επαναπροσδιορίζουν τη διαχείριση της άδειας, με βασικό στόχο να δοθεί μεγαλύτερος έλεγχος στον εργαζόμενο και ταυτόχρονα να απλοποιηθούν οι υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.

Η άδεια «σπάει», αλλά με όρια

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα τμηματικής λήψης της ετήσιας άδειας. Πλέον, ο εργαζόμενος μπορεί να κατανείμει τις ημέρες άδειας μέσα στο ίδιο έτος, επιλέγοντας περισσότερα από ένα χρονικά διαστήματα, αρκεί να υποβάλει σχετικό έγγραφο αίτημα στον εργοδότη.

Σε αντίθεση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου η ενιαία άδεια αποτελούσε τον κανόνα και η κατάτμηση την εξαίρεση, από το 2026 η τμηματική χορήγηση καθιερώνεται ρητά. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται η άδεια να μετατραπεί σε μεμονωμένες ημέρες αποχής από την εργασία.

Για τον λόγο αυτό, προβλέπεται ελάχιστη διάρκεια για κάθε τμήμα άδειας:

-πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για όσους εργάζονται με πενθήμερο,

-έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για όσους απασχολούνται με εξαήμερο.

Η πρόβλεψη αυτή λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα, ώστε η άδεια να διατηρεί τον χαρακτήρα πραγματικής ξεκούρασης και αποφόρτισης.

Η συνεννόηση παραμένει βασική αρχή

Παρά τη μεγαλύτερη ευελιξία, το νέο πλαίσιο δεν καταργεί τη βασική αρχή της συνεννόησης. Ο χρόνος χορήγησης της άδειας εξακολουθεί να συμφωνείται μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις ανάγκες της επιχείρησης όσο και τον προσωπικό προγραμματισμό του μισθωτού.

Σε περιπτώσεις που προκύπτουν διαφωνίες, ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας παραμένει ενεργός, ως θεσμικός μηχανισμός επίλυσης διαφορών και προστασίας των δικαιωμάτων.

Λιγότερη γραφειοκρατία για επιχειρήσεις και λογιστήρια

Αλλαγές έρχονται και στο πεδίο των διαδικασιών. Από το 2026 καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη», μια διαδικασία που μέχρι σήμερα δημιουργούσε σημαντικό διοικητικό φόρτο.

Αντί της προαναγγελίας, καθιερώνεται απολογιστική καταχώριση της άδειας, η οποία θα γίνεται εντός του επόμενου μήνα από τη χορήγησή της. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται ο έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να επιβαρύνεται η καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.

Τι δεν αλλάζει

Παρά τις προσαρμογές, ο βασικός κορμός της νομοθεσίας για την κανονική άδεια παραμένει αμετάβλητος:

-ο αριθμός των ημερών συνεχίζει να εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας,

-η άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρήματα, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης,

-εξακολουθεί να ισχύει η πρόβλεψη ότι τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια στο διάστημα Μαΐου – Σεπτεμβρίου, ρύθμιση που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις.

Στην ουσία, το νέο καθεστώς δεν περιορίζει δικαιώματα, αλλά αλλάζει τον τρόπο εφαρμογής τους.