Ο άγνωστος Χ της ψήφου ανάγκης

Μία κλασική ρήση των πολιτικών επιστημόνων και των αναλυτών που ασχολούνται με τις εκλογές είναι πως οι κάλπες στήνονται για να βγάλουν κυβέρνηση. Μπορεί σε πολλές περιπτώσεις και λόγω εκλογικών συστημάτων μία μορφή συλλογικής αποδοκιμασίας για τα υπάρχοντα κυβερνητικά σχήματα να διαμορφώνουν όρους μηνύματος δυσαρέσκειας από τις κάλπες. Και μάλιστα συχνά να φτάνει σε τέτοια επίπεδα που να αναγκάζει το πολιτικό και συνταγματικό σύστημα να προσδιορίζει εκ νέου εκλογές. Το έχουμε ζήσει αρκετές φορές και σχεδόν εκείνος που έχει τον προβάδισμα απλώς εντείνει το τελεσίγραφο που θέτει στους πολίτες και το οποίο σχεδόν πάντα έχει να κάνει με ένα σχηματικό δίλημμα: «κυβέρνηση ή χάος».

Σήμερα παρότι τυπικά απέχουμε αρκετά από την προσδιορισμένη εξάντληση της τετραετίας της κυβέρνησης, τα δημοσκοπικά ρεύματα αλλά και οι κοινωνικοί κραδασμοί όπως διαμορφώνονται φτιάχνουν μία εικόνα ότι τουλάχιστον στην πρώτη κάλπη ο πρώτος δηλαδή η ΝΔ – όπως όλα λένε σήμερα τουλάχιστον – δεν θα έχει τη δυνατότητα να κυβερνήσει από μόνη της. Αυτό σε ένα πρώτο επίπεδο είναι απόλυτα προφανές δεδομένης και της κυβερνητικής φθοράς και των κυβερνητικών ορίων του εν λόγω σχήματος. Πολλοί το χαρακτηρίζουν και το περιγράφουν με όρους προβλήματος διακυβέρνησης της χώρας. Οπως και να ‘χει όμως υπάρχει ένα δεύτερο μέρος εκλογολόγων και ειδικών αναλυτών που περιγράφουν έναν νέο όρο ή μάλλον έναν όρο που τον ξέρουμε αλλά περιγράφεται με νεωτερικούς χαρακτηρισμούς και είναι η «ψήφος ανάγκης».

Δύο παράμετροι

Αυτή ως πρόθεση έρχεται να αποτυπώσει ένα δημοσκοπικό ρεύμα το οποίο ναι μεν έχει πολλών βαθμών δυσαρέσκεια με την κυβερνητική πλειοψηφία αλλά βάσει δύο παραμέτρων τουλάχιστον στη δεύτερη κάλπη θα επιλέξει να το ψηφίσει ώστε να κυβερνηθεί ο τόπος. Οι δύο παράμετροι έχουν να κάνουν: Πρώτον με το ευρύτερο γεωπολιτικό ρευστό τοπίο το οποίο επιτείνει τον φόβο σε ένα μέρος τουλάχιστον των μεσαίων ψηφοφόρων που είναι και αυτοί που παραδοσιακά ιεραρχούν τη διακυβέρνηση της χώρας. Το δεύτερο έχει να κάνει με το ρευστό τοπίο στο οποίο σήμερα βρίσκονται τα πολλαπλά σχήματα της δημοκρατικής αντιπολίτευσης. Οι πρωτοβουλίες της Μαρίας Καρυστιανού, η στρατηγική Τσίπρα για νέο βηματισμό αλλά και οι σκέψεις του Αντώνη Σαμαρά για νέο επίσης πόλο, προσθέτουν στο όλο σκηνικό. Και στον βαθμό που δεν σχηματοποιούν τους δικούς τους πόλους και δεν τους καθιστούν ως κυβερνήσιμους, ενισχύουν την ψήφο ανάγκης.

Από την άλλη στην όλη λογική της ψήφου αυτής επιτείνει η στασιμότητα του ΠΑΣΟΚ στον βαθμό που δεν διαμορφώνει όρους νέας δυναμικής και άρα εναλλακτικού πόλου έναντι της ΝΔ.

Ανάποδα ένας πειστικός πόλος που θα μπορούσε να αναδειχθεί και να είναι ανταγωνιστικός έναντι της ΝΔ θα είναι αυτός ακριβώς που θα θέτει εκείνος το ζήτημα της κυβερνησιμότητας έναντι του «χάους τον κυβερνητικών πολιτικών του σημερινού σχήματος». Είναι μία ψήφος ανάγκης από την ανάποδη που όμως προς το παρόν δεν προκύπτει.