Ζυγισμένη ανασφάλεια και κομματική αυτοσυντήρηση

Το να περιμένει η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα, με τα υπάρχοντα κομματικά σχήματά του, την κάμψη της κυρίας Καρυστιανού, την εμφάνιση κατά τους επόμενους μήνες των αδυναμιών της, ακόμα και τη φθορά της λόγω τηλεοπτικής τριβής και υπερέκθεσης, είναι ένδειξη προφανούς και γενικής αδυναμίας. Εκτός των άλλων, έτσι, της αναθέτουν τον μεγάλο ρόλο που και η ίδια επιζητά. «Ολοι σας και μόνη μου».

Αλλά δεν περιμένει κανείς μια τέτοια πλάγια απόδειξη του προβλήματος για να δει τις ποιοτικές διαστάσεις του. Το σύστημα είναι κορεσμένο και η παραμικρή αποκλίνουσα (πρόσωπο ή αφήγηση) το διαταράσσουν. Απλώς η κυρία Καρυστιανού ενισχύει, επικυρώνει αυτό το αδιέξοδο (δηλαδή, του κορεσμού) κυρίως με τη γενική και λυρική, σχεδόν ηθικοπλαστική, απεικόνιση στην οποία ενδίδει.

Φυσικά το πρόβλημα διαφθοράς, το πρόβλημα διοικητικής και πολιτικής ανικανότητας, υφίστανται. Οπως, εξίσου  «φυσικά», δεν αποτελεί το μείζον η έκθεσή της ή οι ατυχείς διατυπώσεις όσο το ευρύτερο αδιέξοδο που αντανακλά η πολιτική έλευσή της.

Το σύστημα είναι αυτοαναφορικό, όσο πλησιάζουν οι εκλογές γίνεται πιο ομφαλοσκοπικό και συγχρόνως πιο εξωστρεφές. Εχει υπεραναπτυγμένους «σένσορες» (κομματάρχες, δημοσκόπους κ.λπ.) για το «τι παίζει» στην κοινωνία, ώστε να διορθώνει την εμφάνισή του (όχι την πολιτική του παραγωγή). Δηλαδή το επίκεντρο είναι πάλι ο εαυτός του, αλλά με βάση τον αφρό των λαϊκών επιθυμιών και όχι τις βαθύτερες πολιτικές στρατηγικές (αυτές που ηττώνται σε κάθε μεγάλη κοινωνικοπολιτική σύγκρουση στον τόπο μας).

Ετσι ακόμα μία φορά θα καταναλωθεί η τρέχουσα πολιτική «εξέγερση», θα βρεθεί ένα σημείο όπου καθένας θα μπορεί να ισχυριστεί ότι νίκησε, ο καθένας θα μπορεί να αναλάβει τον ρόλο ή του καθαριστή ή του σταθεροποιητή, χωρίς να αλλάξει τίποτε, ούτε καν η μοίρα!

Τι συμβαίνει, π.χ., στο Αγροτικό; Ζυγισμένη αυστηρότητα για ικανοποίηση των μικροαστών θεατών (των διιστορικών «νομιμοφρόνων») και κάποιες παροχές (αφού εγκριθούν από τους μεγάλους παίκτες) για τους αγρότες, ώστε να μην ακυρωθούν και οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποί τους. Η μέγιστη αναλυτική εμβρίθεια των επιτελείων σχετίζεται με το «πώς γράφει» στον ψηφοφόρο το κόμμα, ήτοι ο έσω κόσμος της κομματικής γραφειοκρατίας και των ευνοούμενων θαμώνων της.

Η κομματική διοργάνωση (δηλαδή η αυτοσυντηρητική διόπτρα των κομματικών υπαλλήλων) της συλλογικής επιθυμίας, της παραγωγικής ανάγκης, της κατεύθυνσης παραγωγής, της οικονομίας, της  διοίκησης, της εξωτερικής πολιτικής, της εκπαιδευτικής στρατηγικής κ.λπ. ελάχιστα αφορούν τον μηχανισμό. Οι τομείς από τις μεγάλες εθνικές αναγκαιότητες είναι αδιάφοροι για τους κομματόσκυλους «σένσορες», αν δεν επηρεάζουν άμεσα τις δημοσκοπικές και εκλογικές επιδόσεις.

Το κοινό ενδιαφέρεται για ανοικτούς δρόμους, για ικανοποίηση των αιτημάτων, για τιμωρία των πολιτικών (εν γένει), για τιμωρία των σφετεριστών κ.λπ. Ολα μαζί.

Αντίθετα, αν κάτι φανεί ότι ασκεί επιρροή στην κοινή γνώμη, τότε δεν επιλύεται, αλλά διασκευάζεται, πλάθεται η κοινή γνώμη. Δεν  επιλύεται αυτό το «κάτι», αλλά ζυμώνονται οι ακροατές του. Χωρίς να το θέλει η κυρία Καρυστιανού παγιδεύεται σε κάτι που θα την εξουθενώσει. Δίνει αυτό που χρειάζεται η πιο απαρχαιωμένη κομματική γραφειοκρατία. Τον ελεγχόμενο κίνδυνο και τη ζυγισμένη ανασφάλεια. Ωστε και συσπειρώσεις να γίνουν (κι ας «σφάζονται» μεταξύ τους οι στρατοί) και να μην αλλάξει τίποτα.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι ζωγράφος και καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ