«Κράτος» και «στέγη» στο πρώτο Υπουργικό του 2026 – Ποιες αλλαγές έρχονται, τι ζητάει ο Μητσοτάκης
Ύστερα από τις χθεσινές αναφορές του Κυριάκου Μητσοτάκη, μέσω της καθιερωμένης διαδικτυακής ανασκόπησης έργου, στον κυβερνητικό «οδικό χάρτη με 30 εμβληματικές μεταρρυθμίσεις» και μετά από τα δηκτικά σχόλια του ΠΑΣΟΚ για τον πρωθυπουργό ότι ξαφνικά «επέλεξε να βάλει τη φορεσιά του μεταρρυθμιστή», στο Μέγαρο Μαξίμου θα πραγματοποιηθεί το πρωί (ώρα 11:00) η πρώτη για το 2026 συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Παραδοσιακά αναμένονται πρωθυπουργικές οδηγίες προς ναυτιλλομένους υπουργούς για «παραδοτέα», «ταχύτητα» και «αποτέλεσμα» στο φόντο των υπαρκτών ανησυχιών στην κυβερνητική έδρα αφενός να κλείσει ανοιχτές πληγές στην καθημερινότητα, αφετέρου να επιταχύνει τις θεσμικές παρεμβάσεις που υπόσχεται.
Εξ ου και στην ατζέντα του πρώτου Υπουργικού μιας προεκλογικής χρονιάς επιχειρείται να συνδυαστούν τόσο η «κοινωνική» πολιτική, με αιχμή το στεγαστικό όσο και οι «διαρθρωτικές» αλλαγές, με αιχμή το κράτος. Πρόκειται άλλωστε για δύο μείζονα κεφάλαια υπό την έννοια ότι αφορούν οριζόντια την κοινωνία, επηρεάζοντας καθημερινά τους πολίτες χωρίς δημογραφικά ή επαγγελματικά κριτήρια.
«Καθημερινή τρέλα»
Όσον αφορά στη δημόσια διοίκηση, «ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, χωρίς ιστορίες καθημερινές τρέλας», σύμφωνα με την κυβερνητική ορολογία, αναμένεται να εγκριθούν σήμερα δύο παρεμβάσεις. Η μία εισήγηση θα γίνει από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και θα προβλέπει απλοποίηση σε μια σειρά από συναλλαγές μεταξύ πολίτη – δημοσίου και η άλλη εισήγηση θα γίνει από τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο και την υφυπουργό Βιβή Χαραλαμπογιάννη για την αναμόρφωση του συστήματος επιλογής προϊσταμένων (περί τους 25.000) στο δημόσιο.
Ο Χατζηδάκης έχει ήδη σκιαγραφήσει τις επιδιωκόμενες αλλαγές: περισσότερες απλές υπεύθυνες δηλώσεις για εξυπηρέτηση από δημόσιες υπηρεσίες, αντί πιστοποιητικών που μπορεί να αργούν να εκδοθούν ή να είναι δύσκολο να βρεθούν και σε κάθε περίπτωση επιβαρύνουν τη γραφειοκρατία, καθώς και είσοδος πιστοποιημένων επαγγελματιών, προκειμένου να μην καταγράφονται οι σημερινές καθυστερήσεις. Όλα δείχνουν μάλιστα ότι στο φόντο και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ και όσων απαράδεκτων έχουν έρθει στο φως για τις αγροτικές επιδοτήσεις, το νομοσχέδιο θα ακουμπά και τα περίφημα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) των αγροτών.
Δεδομένου ότι η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι θα παρέμβει ουσιαστικά για ένα διαφανές και γρήγορο σύστημα, σκοπεύει να επιτρέψει και στον τομέα των ΚΥΔ την εμπλοκή επαγγελματιών, ο οποίοι θα εκπαιδευτούν και θα πιστοποιηθούν για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους.
Όσον αφορά στο νέο νομοθετικό πλαίσιο επιλογής προϊσταμένων στο δημόσιο, είναι σαφές ότι η κυβέρνηση έχει ανάγκη να δείξει ότι λαμβάνει αποφάσεις για γρηγορότερες, πιο αξιοκρατικές και αποτελεσματικές διαδικασίες – σε μια φάση που οι πολίτες, δημοσκοπικά, δίνουν αρνητικό πρόσημο στην κρατική λειτουργία και στον βαθμό που εμπιστεύονται το κράτος.
Η μεγάλη «πληγή»
Ταυτόχρονα από τις μεγαλύτερες ανοιχτές «πληγές» για την κυβέρνηση είναι το στεγαστικό, καθώς όσο το πρόβλημα παραμένει οξυμένο, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, τόσο ακυρώνεται η γαλάζια ρητορική περί αποτελεσματικότητας στο συγκεκριμένο πεδίο – κοινωνικής πολιτικής. Στο τραπέζι της σύσκεψης, υπό τον Μητσοτάκη, βάζουν σήμερα τις νομοθετικές πρωτοβουλίες για τη στέγη ο υπουργός Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης και η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής Δόμνα Μιχαηλίδου.
Με βάση τον κυβερνητικό προγραμματισμό για το 2026, ο οποίος συνολικά μένει να φανεί στην πράξη κατά πόσο θα υλοποιηθεί αποτελεσματικά, η στέγαση είναι στην πρώτη γραμμή: με πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με προτεραιότητα τα παλαιά κλειστά σπίτια, με την επιστροφή δύο ενοικίων για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές ανεξαρτήτως εισοδήματος, με αναβάθμιση κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές ώστε να δημιουργηθούν κατοικίες για δημόσιους υπαλλήλους, με νέους περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb), με κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις και με πολεοδομικές ρυθμίσεις για τη γρήγορη μετατροπή υφιστάμενων ακινήτων προς οικιστική χρήση.
Επιπλέον, αναμένεται να δρομολογηθεί το πρώτο στάδιο των διαδικασιών για αξιοποίηση τριών ανενεργών στρατοπέδων για κατασκευή περί των 1300 κατοικιών ενώ σε ό,τι αφορά την κοινωνική αντιπαροχή, ο σχεδιασμός προβλέπει αξιοποίηση – σε πρώτη φάση – 10 δημόσιων ακινήτων.
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και ψηφιακές υπηρεσίες
Στη σημερινή ατζέντα υπάρχουν ζητήματα ενέργειας και ψηφιακών υπηρεσιών – στην κατεύθυνση ενσωμάτωσης ευρωπαϊκών Οδηγιών. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρος και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος εισηγούνται τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου χρήσης και παραγωγής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές και μέσω της ενσωμάτωσης τριών ευρωπαϊκών Οδηγιών (της 2023/2413, της 2024/1405 και μερικώς της 2024/1788), ο στόχος της κυβέρνησης είναι τρέξουν πιο γρήγορα επενδύσεις σε ΑΠΕ.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης φέρνει το νομοσχέδιο για το «Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο» και το «Ταμείο Εκσυγχρονισμού», ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσιάζει νομοσχέδιο για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1463 και τη σύσταση Ενιαίας Ψηφιακής Υποδομής για την Εξυπηρέτηση Πολιτών και Επιχειρήσεων και στον τομέα της Υγείας ο αρμόδιος υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης εισηγείται τη σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου.