Ίμια 30 χρόνια μετά: Η νύχτα που σημάδεψε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και οι τρεις ήρωες που χάθηκαν
Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται από τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου του 1996, όταν η κρίση των Ιμίων έφτασε στην πιο δραματική της κορύφωση. Οι αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού Χριστόδουλος Καραθανάσης, Παναγιώτης Βλαχάκος και Έκτορας Γιαλοψός έχασαν τη ζωή τους, όταν το ελικόπτερο στο οποίο επέβαιναν συνετρίβη στη θαλάσσια περιοχή. Η επέτειος επαναφέρει μνήμες από τα γεγονότα εκείνης της νύχτας, που σημάδεψαν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Το χρονικό της κρίσης ξεκινά ανήμερα των Χριστουγέννων του 1995, όταν το τουρκικό φορτηγό πλοίο «Φιγκέν Ακάτ» προσάραξε στην Ανατολική Ίμια. Ο πλοίαρχος αρνήθηκε τη συνδρομή του ελληνικού Λιμενικού, υποστηρίζοντας ότι βρισκόταν σε τουρκικά χωρικά ύδατα. Η Άγκυρα έκανε λόγο για τουρκικό έδαφος, προκαλώντας έντονη αντίδραση της Αθήνας, η οποία απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς.
Στις 25 Ιανουαρίου 1996, ο τότε δήμαρχος Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης ύψωσε την ελληνική σημαία στη Μικρή Ίμια. Δύο ημέρες αργότερα, τούρκοι δημοσιογράφοι της εφημερίδας «Χουριέτ» αποβιβάστηκαν με ελικόπτερο στη βραχονησίδα, υποστέλλοντας την ελληνική σημαία και υψώνοντας την τουρκική, σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση.
Ο «πόλεμος των σημαιών» συνεχίστηκε μέχρι τις 28 Ιανουαρίου, όταν το ελληνικό περιπολικό «Αντωνίου» προσέγγισε τη νησίδα, υποστέλλοντας την τουρκική σημαία και επανατοποθετώντας την ελληνική. Το περιστατικό αποτέλεσε προοίμιο της κρίσης που κορυφώθηκε λίγες ημέρες αργότερα, φέρνοντας Ελλάδα και Τουρκία στα πρόθυρα ένοπλης σύγκρουσης.
Το βράδυ, Έλληνες βατραχάνθρωποι (ΜΥΚ) αποβιβάζονται στη Μεγάλη Ίμια. «Δεν ξαναβγήκαμε για πέντε μέρες, κοιμόμασταν μέσα και σχεδιάζαμε», μαρτυρά ο πιλότος Μάνος Καρυωτάκης.
Η πτώση του ελικοπτέρου στα Ίμια αποτέλεσε την τραγική κορύφωση της κρίσης της 30ης Ιανουαρίου 1996, μιας από τις πιο κρίσιμες στιγμές στις ελληνοτουρκικές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Διαβάστε ακόμα:
- «Αρχηγέ δεν σου είπα να περιφρουρήσεις…» – Ο Θ. Πάγκαλος όπως είχε ζήσει τη νύχτα των Ιμίων δίπλα στον Κώστα Σημίτη
- Τι έγινε στα Ιμια – Ο αόρατος πόλεμος
Τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου, εν μέσω έντονης κακοκαιρίας, ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού απογειώθηκε από τη φρεγάτα «Ναβαρίνο» με αποστολή την αναγνώριση και επιβεβαίωση της παρουσίας τουρκικών δυνάμεων στη δυτική βραχονησίδα του συμπλέγματος των Ιμίων. Η αποστολή ολοκληρώθηκε, όμως κατά την επιστροφή του, το ελικόπτερο συνετρίβη στη θάλασσα.
Από τη συντριβή έχασαν τη ζωή τους οι τρεις αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού: ο Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο Παναγιώτης Βλαχάκος και ο Έκτορας Γιαλοψός, οι οποίοι τιμώνται έκτοτε ως ήρωες της αποστολής.
Διατάχθηκα από τη φρεγάτα Ναυαρίνο για τον εντοπισμό του ελικοπτέρου. Εντοπισαμε γύρω στις 6 ώρα και αρχίσαμε να μαζεύουμε κομμάτια, μέχρι που ξημέρωσε και γύρω στις 11.30 πμ βρήκαμε τη σορό του Καραθάναση», αναφέρει ο Σπύρος Κονιδάρης, πρώην Κυβερνήτης του πολεμικού πλοίου.
Το πρωί της 31ης Ιανουαρίου, ύστερα από έντονες διπλωματικές διεργασίες μεταξύ της κυβέρνησης Σημίτη και της Ουάσιγκτον, η κρίση εκτονώθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αποκλιμάκωση επιτεύχθηκε μέσω της συμφωνίας που συνοψίστηκε στη φράση “No ships, no troops, no flags” – δηλαδή «όχι πλοία, όχι στρατεύματα, όχι σημαίες».
«Στο Αιγαίο δεν υπάρχουν γκρίζες ζώνες, αλλά γαλάζια νερά»
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η χώρα τιμά τους τρεις ήρωες που έχασαν τη ζωή τους, ενώ στέλνει και μήνυμα προς την Άγκυρα σημειώνοντας ότι «στο Αιγαίο δεν υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» παρά μόνο γαλάζια νερά που δηλώνουν ότι η κυριαρχία και τα εθνικά μας δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα»
Η ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη
«Πριν από 30 χρόνια, η αγάπη για την πατρίδα καθιστούσε αθάνατους στη συλλογική μας μνήμη τους Χριστόδουλο Καραθανάση, Παναγιώτη Βλαχάκο και Έκτορα Γιαλοψό. Σήμερα, η Ελλάδα ανταποδίδει την τιμή στους τρεις ήρωες. Θωρακίζοντας την άμυνά της. Πυκνώνοντας τις στρατηγικές συμμαχίες της. Και σφυρηλατώντας την ενότητα της κοινωνίας μέσα από την πρόοδο της οικονομίας της.
Στο Αιγαίο δεν υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» παρά μόνο γαλάζια νερά που δηλώνουν ότι η κυριαρχία και τα εθνικά μας δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτα, όποιες έωλες αμφισβητήσεις κι αν διατυπώνονται από τον οποιονδήποτε. Η πατρίδα αποκρούει τις αδιέξοδες εντάσεις. Το ίδιο, όμως, και κάθε προκλητική συμπεριφορά. Με ξεκάθαρο τρόπο. Όπως και όποτε η ίδια επιλέγει. Και στο επίπεδο που αρμόζει, κάθε φορά.
Άλλωστε η εμπειρία των Ιμίων διδάσκει ότι η εθνική επαγρύπνηση πρέπει να είναι καθημερινή. Γι’ αυτό υποκλινόμαστε και φέτος στους πεσόντες, με τη σκέψη σε όσες και όσους φορούν περήφανα το εθνόσημο στο στήθος. Γιατί στα δικά τους αισιόδοξα πρόσωπα καθρεφτίζεται η απόφαση της Ελλάδας να προβάλλει πάντα την ισχύ των αξιών της. Ταυτόχρονα, όμως, και την αξία της ισχύος της».
«Σήμερα τιμούμε τους ήρωες των Ιμίων. Η καλύτερη απόφαση και πράξη απόδοσης τιμής είναι η ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας, η σταθερή αναβάθμιση της αποτρεπτικής δύναμης και η περιφρούρηση της εθνικής κυριαρχίας της πατρίδας μας. Αδιαπραγμάτευτοι εθνικοί στόχοι που ενώνουν τους Έλληνες και διασφαλίζουν το μέλλον του τόπου», δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας.
Στην Βουλή τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του Χριστόδουλου Καραθανάση, του Παναγιώτη Βλαχάκου και του Έκτορα Γιαλοψού
Ο βουλευτής και αδερφός του Παναγιώτη Βλαχάκου, Νίκος, δακρυσμένος μίλησε για τη θυσία των τριών ηρώων: «30 χρόνια μετά δεν στεκόμαστε εδώ μόνο για θυμηθούμε πώς «έφυγαν» αλλά κυρίως για να θυμηθούμε πώς έζησαν, ως αξιωματικοί του ΠΝ, ως άνθρωποι του καθήκοντος», είπε.
Την ίδια στιγμή οι τουρκικές NAVTEX το τελευταίο διάστημα αναθερμαίνουν την τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο. Και όλα αυτά όπως μεταδίδει το MEGA ενώ φαίνεται να έχει κλειδώσει η επόμενη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου.