Η Αίγινα και το μαρτύριο της… βρώμικης σταγόνας

Από τα μέσα Δεκεμβρίου, η καθημερινότητα στην Αίγινα ισοδυναμεί με μία σκληρή δοκιμασία, η οποία όμως είναι πραγματική και όχι ένα «ριάλιτι σόου». Η αιτία δεν είναι άλλη από το γεγονός ότι το νερό το οποίο φτάνει στα σπίτια και τις επιχειρήσεις του νησιού δεν πληροί τις προδιαγραφές υγιεινής και ασφάλειας: ούτε για πόση ούτε, πλέον, για βασικές οικιακές χρήσεις – συμπεριλαμβανομένης της ατομικής υγιεινής.

Οι κάτοικοι κάνουν λόγο για ένα «έργο» που έχει παιχτεί και άλλες φορές στο παρελθόν, με βάση ένα γνώριμο σενάριο. Για μια επαναλαμβανόμενη κρίση, με άλλα λόγια, που έχει σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, την οικονομία και την ποιότητα ζωής τους. Δηλώνουν δε ότι το χειρότερο είναι πως εξακολουθεί να μην υπάρχει ούτε απόδοση ή ανάληψη ευθύνης ούτε όμως και σαφές χρονοδιάγραμμα και δεσμεύσεις για την αποκατάσταση της «κανονικότητας».

Η βλάβη στον υποθαλάσσιο αγωγό ύδρευσης, ο οποίος συνδέει το νησί με την Αττική, οδήγησε σε μια επιστροφή στο παρελθόν. Πρακτικά, δηλαδή, σε μια κατάσταση στην οποία η υδροδότηση γίνεται μέσω παλιών γεωτρήσεων, που περιέχουν νερό ακατάλληλο για ανθρώπινη κατανάλωση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και πρόκειται για ένα έργο με προϋπολογισμό αρκετών εκατομμυρίων ευρώ, ο συγκεκριμένος αγωγός έχει παρουσιάσει επαναλαμβανόμενες αστοχίες από την έναρξη λειτουργίας του το 2022. Κάτι που, αναμφίβολα, γεννά αρκετά ερωτήματα, τα οποία εξακολουθούν να αναμένουν απαντήσεις.

Τι καταγγέλλουν οι πολίτες

Δεν είναι τυχαίο ότι μόνιμοι κάτοικοι, επαγγελματίες και επιστήμονες της Αίγινας που μίλησαν στα «ΝΕΑ» έκαναν λόγο για συνθήκες αβεβαιότητας και φόβου. «Πάνω από ένα μήνα υπάρχει αυτή η ιστορία. Το νερό δεν είναι κατάλληλο για καμία χρήση. Πλενόμαστε μετά… φόβου Θεού, καθώς είναι πιθανόν να πάθεις ακόμα και δερματικά όπως έχει ήδη συμβεί σε πολλούς», τονίζει ο Βασίλης Μουσουλέας, μόνιμος κάτοικος και πολιτικός μηχανικός.

Και συνεχίζει: «Το πρόβλημα είναι ότι ο αγωγός που φέρνει νερό στην Αίγινα και περνάει από τη Σαλαμίνα, διασχίζοντας υπόγεια από τη θάλασσα, έσπασε σε ένα σημείο, με συνέπεια να μην έχουμε νερό. Και αυτή τη στιγμή παίρνουν νερό αναγκαστικά από γεωτρήσεις παλιές οι οποίες έχουν βρει θάλασσα και το νερό δεν είναι κατάλληλο. Για να το πιει κανείς το νερό ούτε συζήτηση, είναι παρόμοιο με της θάλασσας. Για καμιά χρήση δεν είναι ούτε καν για να πλένεις τα λαχανικά σου».

Ο ίδιος ξεκαθαρίζει κάτι ήδη γνωστό: ότι δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι ανάλογο. «Ας σημειωθεί ότι και πριν από δύο χρόνια περίπου είχε γίνει το ίδιο πράγμα. Είχε σπάσει ο αγωγός και όπως έλεγαν τότε, αποκαταστάθηκε προσωρινά, με σκοπό σε λίγο καιρό να αποκατασταθεί πλήρως. Αλλά το προσωρινά έφτασε μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα να σπάσει πάλι. Είναι ευθύνη της Περιφέρειας αυτό το πράγμα να το κάνει και του Δήμου να πιέσει την Περιφέρεια». Και καταλήγει: «Ζούμε ένα δράμα, γιατί η κατάσταση δεν βλέπω να βελτιώνεται σύντομα, καθώς ο κατασκευαστής αργεί, χωρίς κανείς να ξέρει για ποιους λόγους, ενώ έπρεπε να τον έχει πιέσει η Περιφέρεια η οποία είναι αρμόδια για την αποκατάσταση. Ζητάμε να γίνει αποκατάσταση άμεσα».

Ιδιαίτερη αναστάτωση προκαλεί και το γεγονός ότι, σύμφωνα με πολλούς κατοίκους, η ενημέρωση αναφορικά με το τι συμβαίνει υπήρξε αποσπασματική και καθυστερημένη.

Ηξεις αφήξεις, με κίνδυνο για την υγεία

«Στις 17 Δεκεμβρίου βράδυ ο Δήμος μας ενημέρωσε ότι υπάρχει βλάβη – ξανά – στον υποθαλάσσιο αγωγό. Μας είπαν να μην το πίνουμε, αλλά ότι κάνει για όλες τις άλλες οικιακές χρήσεις». Οπως αναφέρει η Μάρθα Λυκούρη, επίσης μόνιμη κάτοικος του νησιού, ακολούθησε σύγχυση και έλλειψη σαφών οδηγιών. «Ακολούθησε ένα μπαράζ ανακοινώσεων με τεχνικά θέματα τα οποία ο απλός κόσμος δεν τα κατανοεί, αλλά δεν είχαμε καμία επίσημη ανακοίνωση για τις δειγματοληψίες και τα αποτελέσματά τους. Ούτε από τον Δήμο, ούτε από την Περιφέρεια».

Η ίδια εξηγεί, μάλιστα, ότι η πλήρης απαγόρευση χρήσης του νερού ανακοινώθηκε αρκετές εβδομάδες αργότερα, ενώ στο μεταξύ οι κάτοικοι το χρησιμοποιούσαν κανονικά. «Στις 8 Ιανουαρίου το δημοτικό συμβούλιο ανακοίνωσε ότι το νερό δεν είναι κατάλληλο για καμία χρήση. Εμείς δηλαδή ένα μήνα το καταναλώναμε κανονικά, χωρίς προφυλάξεις. Πλενόμασταν, πλέναμε τρόφιμα και λοιπά, ενώ τελικά αποδείχθηκε και μάθαμε πως κάνει μόνο για την τουαλέτα και το σφουγγάρισμα».

Πληρώνοντας για εμφιαλωμένο

Η ανησυχία της εστιάζει κυρίως στις ευπαθείς ομάδες, αλλά και στο οικονομικό βάρος που επωμίζονται τα νοικοκυριά, το οποίο κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο είναι, παρά το γεγονός ότι η Περιφέρεια αναφέρει πως γίνεται διαρκής εφοδιασμός του νησιού με εμφιαλωμένο νερό. «Εμείς είμαστε δύο συνταξιούχοι και χρειαζόμαστε 10 μπουκάλια νερό την ημέρα. Αναρωτιέμαι τι κάνουν οι μανάδες που έχουν μικρά παιδιά, όπως και οι άνθρωποι με τα δερματικά προβλήματα. Αφήστε που πρέπει να αγοράζουμε εμφιαλωμένα ακόμη και για να πλένουμε τα φρούτα μας ή τα λαχανικά μας με αυτά».

Η απαίτησή της μοιάζει, αν μη τι άλλο, προφανής και αυτονόητη: «Πρέπει κάτι να γίνει άμεσα και για το κόστος και για την υγεία και για όλα. Θέλουμε αναλυτική και έγκυρη ενημέρωση, θέλουμε να γίνει έρευνα στις γεωτρήσεις. Για ένα τόσο μεγάλο έργο όπως είναι αυτός ο αγωγός, θα έπρεπε οπωσδήποτε να υπάρχει ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση βλάβης. Η καθημερινότητα είναι ένα βάσανο και ήδη είναι πάνω από ένα μήνα αυτή την κατάσταση. Και μιλάμε για ένα νησί σαν την Αίγινα, μόλις μία ώρα από τον Πειραιά…».

Το πρόβλημα έχει ήδη προκαλέσει κινητοποιήσεις. Σύλλογοι του νησιού απέστειλαν κατεπείγουσα επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς, ζητώντας άμεση αποκατάσταση και επίσημη ενημέρωση, με πλήρη διαφάνεια, αναφορικά με την ποιότητα του νερού. Η ανησυχία και η αγανάκτηση εντείνονται δε και από το γεγονός ότι υπάρχουν σοβαρές επιπτώσεις και όσον αφορά στην υγεία.

Υπομονή ως τα τέλη… Φεβρουαρίου

Στο φόντο της παραπάνω κατάστασης που έχει δημιουργηθεί, ο δήμαρχος της Αίγινας, Γιάννης Ζορμπάς, παραδέχεται τη σοβαρότητα και επιχειρεί να δώσει ένα χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης.

«Εμείς ειδοποιηθήκαμε στις 16 Δεκεμβρίου ότι υπάρχει ασυνέχεια στην υδροδότηση και βλάβη στον υποθαλάσσιο αγωγό» λέει στα «ΝΕΑ», τονίζοντας ότι αναγκαστικά από εκεί και πέρα η υδροδότηση συνεχίστηκε μέσω γεωτρήσεων, ενώ έγιναν προσπάθειες ενημέρωσης των πολιτών. «Ενημερώσαμε τους πολίτες με κάθε πρόσφορο τρόπο. Είναι ένα ζήτημα πολύ σοβαρό για όλους μας».

Ο ίδιος ισχυρίζεται ότι η βλάβη οφείλεται σε αστοχία υλικού και εκφράζει την ελπίδα για αποκατάσταση έως τα τέλη Φεβρουαρίου. «Από την ενημέρωση που έχουμε από τον κατασκευαστή ευελπιστούμε ότι περίπου στις 20 Φεβρουαρίου θα έχει αποκατασταθεί το σύστημα υδροδότησης μέσω του αγωγού».

Αναφέρεται επίσης στη διανομή εμφιαλωμένου νερού σε ευπαθείς ομάδες και στον σχεδιασμό εναλλακτικών λύσεων για το μέλλον. «Εξετάζουμε ένα εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση που εμφανιστεί νέα βλάβη στο μέλλον, με έναν παράλληλο αγωγό, μικρότερης διατομής, ώστε να υπάρχει συνεχής υδροδότηση».

Η Περιφέρεια

Από την πλευρά της και σύμφωνα με πληροφορίες, η Περιφέρεια Αττικής έχει ανάμεσα στα άλλα ήδη προχωρήσει σε μήνυση κατά παντός υπευθύνου. Αφήνει, επίσης, να εννοηθεί ότι υπάρχουν ευθύνες από την πλευρά του δήμου, ενώ δηλώνει έτοιμη για εφοδιασμό του νησιού με καθαρό νερό, μέσω υδροφόρων πλοίων. Αυτό όμως φαίνεται πως δεν επαρκεί για καθησυχάσει και, πολύ περισσότερο, να λύσει το πρόβλημα για τους κατοίκους της Αίγινας και τους χιλιάδες επισκέπτες του νησιού.

Αξίζει να σημειωθεί πως η διαδικασία αποκατάστασης της βλάβης περιλαμβάνει πέντε διακριτές φάσεις – από την εκπαίδευση των δυτών, καθώς η βλάβη βρίσκεται σε βάθος 48 μέτρων, έως και την τελική θωράκιση του αγωγού. Σε κάθε περίπτωση, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν και οι καιρικές συνθήκες, καθώς κάθε κύμα κακοκαιρίας μπορεί να επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις.

Ακόμα πάντως κι αν δεχτούμε πως τα τέλη Φεβρουαρίου είναι όντως ένας ρεαλιστικός «ορίζοντας» για την πλήρη αποκατάσταση της υδροδότησης στην Αίγινα, το ερώτημα παραμένει: Πώς θα αντέξουν οι κάτοικοι της Αίγινας για ακόμη έναν περίπου μήνα;