Το αφήγημα

Το σύνθημα το έδωσε – φυσικά – ο Βενιζέλος. Κοφτά και τσεκουράτα. «Ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του», ανέφερε σε δήλωσή του, «αυτή είναι η αρχή που πρέπει να διαπερνά όλες μας τις αντιδράσεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, είναι η βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών και η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου της Μεταπολίτευσης, χωρίς αυτό να έχει αποκατασταθεί μετά την οικονομική κρίση και τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα». Σε ανάλογο πνεύμα εξέδωσαν στη συνέχεια ανακοινώσεις και τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Απαλλαγμένος από κομματικά δεσμά, ο Βενιζέλος αναδεικνύεται στον κυριότερο αντίπαλο της ακινησίας και της υποκρισίας, από όποιους και αν εκφράζονται. Στη δήλωσή του δεν υποστηρίζει ότι για την κρίση της αξιοπιστίας των θεσμών φταίει μόνο ο Μητσοτάκης, έστω κι αν τα παραδείγματα που αναφέρει (δίκη των υποκλοπών, λειτουργία της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ) προέρχονται από τις ημέρες της σημερινής κυβέρνησης. Δεν καταπιάνεται με το «φαινόμενο Καρυστιανού», έστω κι αν είναι φανερό ότι οι ρίζες του βρίσκονται ακριβώς στο ότι δεν έχει αποκατασταθεί το κοινωνικό συμβόλαιο της Μεταπολίτευσης. Δεν επιδίδεται σε μαθηματικές πράξεις για να διαπιστώσει ποιοι συνδυασμοί μπορούν να βγάλουν κυβέρνηση μετά τις επόμενες εκλογές, αφού με βάση τη λογική του κάτι τέτοιο δεν θα καθιστούσε τη χώρα «διακυβερνήσιμη».

Επισημαίνει απλώς ότι πρέπει να υπάρξει «ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης». Και το ότι συμφωνούν μαζί του η ριζοσπαστική Αριστερά και η σκληρή Δεξιά δεν καθιστά την επισήμανση αυτή λιγότερο θεμιτή ούτε λιγότερο κρίσιμη.

Να το πούμε διαφορετικά. Οι ιδέες του Πρωθυπουργού για την αναθεώρηση του Συντάγματος, όπως κι εκείνες για τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου, μπορεί να είναι σωστές. Η κριτική που του ασκείται ότι με τις μεταρρυθμίσεις αυτές θέλει να αλλάξει την πολιτική ατζέντα μπορεί να είναι άδικη. Παραμένει όμως το γεγονός ότι με τέτοιες πρωτοβουλίες δεν επουλώνονται οι πληγές, που είναι κάτι πολύ βαθύτερο από τα «ξυλόλια» στα οποία επιμένουν οι φιλοκυβερνητικές πένες. Οπως και ότι η κρίση της εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα δεν αντιμετωπίζεται με την παρατήρηση ότι πρόκειται για παγκόσμιο πρόβλημα ή με την υπενθύμιση του Πρωθυπουργού στον ΣΚΑΪ ότι «το δίλημμα είναι Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος».

Ναι, μπροστά σε αυτούς τους αντιπάλους (στους οποίους περιέργως δεν περιελήφθη ο Τσίπρας), πολλοί ψηφοφόροι θα κλείσουν τη μύτη τους και θα ψηφίσουν Μητσοτάκη. Ναι, μπορεί ο τελευταίος να εξασφαλίσει μετά τις δεύτερες εκλογές την τρίτη θητεία που τόσο λαχταράει. Θα νιώθει όμως βαθιά μέσα του ότι εκπλήρωσε το καθήκον του προς την πατρίδα; Για να θυμηθούμε πάλι τον Βενιζέλο, θα μπορούμε να μιλάμε για επιστροφή στην κανονικότητα;