Ταχύτητες

Για πολλά χρόνια, οι ευρωπαίοι ηγέτες επέμεναν να ομνύουν στην ενότητα. Οι κρίσεις έπρεπε να αντιμετωπίζονται με μια φωνή και οι αποφάσεις να λαμβάνονται ομόφωνα, κάτι που συχνά απαιτούσε μακρές συζητήσεις μέχρι να επιτευχθούν οι αναγκαίοι συμβιβασμοί.

Ομως το παγκόσμιο σκηνικό έχει αλλάξει, τόσο από γεωπολιτική όσο και από οικονομική άποψη. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία και η στρατηγική της Κίνας να πλημμυρίζει την ευρωπαϊκή αγορά με προϊόντα που διατηρούνται με τεχνητό τρόπο φτηνά αφύπνισαν επιτέλους την Ευρώπη. Και την έπεισαν ότι πρέπει να προχωρεί στο εξής με άλλες ταχύτητες.

Αντί λοιπόν για «ενότητα», οι λέξεις των ημερών είναι «ανταγωνιστικότητα», «αποτελεσματικότητα», «βελτιωμένη συνεργασία». Στην προχθεσινή άτυπη σύνοδο της ΕΕ στο ανατολικό Βέλγιο, ορισμένοι ηγέτες συναντήθηκαν νωρίτερα για να συζητήσουν ζητήματα όπως η ανάπτυξη του ελεύθερου εμπορίου και η μείωση της γραφειοκρατίας και συμφώνησαν ότι αυτού του είδους οι «προσύνοδοι» θα καθιερωθούν και στις επόμενες συναντήσεις τους. Δεν έλειψαν βέβαια οι γκρίνιες απ’ όσους συνειδητοποίησαν ξαφνικά ότι βρέθηκαν στη «δεύτερη κατηγορία». Οπως είπε όμως ο καγκελάριος Μερτς, «η Ευρώπη θα μπορέσει να διατηρήσει το ειδικό της βάρος μόνο αν είμαστε ανταγωνιστικοί».

Η εβδομάδα που διανύουμε, και χαρακτηρίστηκε «διαβολοβδομάδα» λόγω των κρίσιμων συναντήσεων που περιλάμβανε, ξεκίνησε με τη συνάντηση του έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αγκυρα, όπου επιβεβαιώθηκε το καλό κλίμα ανάμεσα στις δύο χώρες χωρίς να σημειωθεί κάποια εντυπωσιακή πρόοδος στα «ακανθώδη» ζητήματα που τις χωρίζουν. Και κλείνει με την τριήμερη Διάσκεψη του Μονάχου, όπου θα γίνει μια προσπάθεια «επανεκκίνησης» των σχέσεων ανάμεσα στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να υπάρχουν πλέον ψευδαισθήσεις για την ετοιμότητα της Ουάσιγκτον να υπερασπιστεί την Ευρώπη σε περίπτωση ανάγκης.

Σε μια εποχή όπου οι περισσότεροι ψηφοφόροι των μεγάλων δυτικών χωρών θεωρούν ότι ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος είναι πιθανός μέσα στην επόμενη πενταετία, η Ευρώπη καλείται να συμβιβάσει την υποχρέωση να αναζητήσει ταχύτατα τη στρατηγική της αυτονομία με την ανάγκη να υπερασπιστεί τις αξίες της και το πολύτιμο κοινωνικό της κράτος.