Ταμείο Ανάκαμψης: Η μεγάλη μάχη των 177 οροσήμων – 6 μήνες για 36 δισ. ευρώ

Η αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης έχει ξεκινήσει. Η Ελλάδα έχει μπει στο «τελευταίο μίλι» και μέσα σε έξι μήνες θα πρέπει να τρέξει όσο δεν έτρεξε τα προηγούμενα χρόνια για να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ από τα ευρωπαϊκά κονδύλια.

Το χρονικό πλαίσιο για την Αθήνα είναι ασφυκτικό καθώς μέχρι το τέλος Αυγούστου καλείται να ολοκληρώσει και τα 177 ορόσημα που απομένουν για να καταφέρει να λάβει το σύνολο των πόρων που δικαιούται, δηλαδή 35,95 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια.

Η πίεση εντείνεται ενόψει της επίσκεψης ειδικού κλιμακίου της Κομισιόν στην Αθήνα, στις αρχές Μαρτίου, με στόχο τον έλεγχο της πορείας του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης αλλά και το μεγάλο ξεκαθάρισμα των έργων, καθώς, εφόσον κριθεί απαραίτητο, θα υπάρχει η δυνατότητα μιας ακόμα αναθεώρησης προς νέα κατεύθυνση έργων του «Ελλάδα 2.0». Βέβαια, κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι δεν είναι στις προθέσεις τους να υπάρξει αναθεώρηση, αλλά να προχωρήσουν γρήγορα όλα τα κρίσιμα και μεγάλα έργα. Το κύριο βάρος πέφτει στα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Υποδομών και Μεταφορών, οι ηγεσίες των οποίων καλούνται να υλοποιήσουν τον μεγαλύτερο αριθμό οροσήμων μέχρι το τέλος του Αυγούστου. Συνολικά, μέχρι το τέλος του προγράμματος, από τα 177 ορόσημα, τα 165 που αφορούν επιχορηγήσεις χωρίζονται σε 143 επενδυτικά και 32 μεταρρυθμιστικά ορόσημα, που περιλαμβάνουν ολοκλήρωση έργων, επενδύσεων, νομοθεσίας και νέων κρατικών μηχανισμών.

Πόροι

Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει εισπράξει πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ύψους 23,4 δισ. ευρώ. Οταν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του 7ου αιτήματος επιχορηγήσεων και του 6ουδανείων ύψους 1,17 δισ. ευρώ και η Κομισιόν ανάψει το «πράσινο φως», οι συνολικές εκταμιεύσεις προς την Ελλάδα θα ανέρχονται σε 24,57 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό 68,3% των συνολικών πόρων που της αναλογούν.

Αιτήματα

• Παράλληλα η Αθήνα, ετοιμάζει τις επόμενες κινήσεις για την υποβολή του 8ου και του 9ου αιτήματος έως το τέλος Αυγούστου. Με βάση το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί:
• Τον Απρίλιο σχεδιάζεται η υποβολή του 8ου αιτήματος από το σκέλος των επιχορηγήσεων με την ολοκλήρωση 32 οροσήμων και στόχων.
• Τον Μάιο θα υποβληθεί το 7ο αίτημα από το σκέλος των δανείων με κυριότερο ορόσημο την αξιολόγηση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ώστε να εξασφαλίσει αναβάθμιση που θα της επιτρέψει να αξιοποιεί κονδύλια της ΕΕ. Ετσι, θα μπορέσει να εισπράξει περίπου 2 δισ. ευρώ δανείων ως κεφαλαιακή ενίσχυση, τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσει για τη δανειοδότηση επιχειρήσεων, κυρίως μικρομεσαίων.
• Τον Αύγουστο θα υποβληθεί το 8ο αίτημα (δάνεια) με την ολοκλήρωση 10 οροσήμων αλλά και το 9ο αίτημα (επιχορηγήσεις) που απαιτεί την κάλυψη 133 οροσήμων και στόχων, αριθμός – ρεκόρ.

Το δανειακό σκέλος

Πιο σύνθετη εμφανίζεται η εικόνα στο δανειακό σκέλος. Η ζήτηση από τις επιχειρήσεις εκτιμάται στα 12-13 δισ. ευρώ, έναντι συνολικών διαθέσιμων πόρων 17,7 δισ. ευρώ. Αρμόδιες πηγές εκφράζουν επιφυλάξεις για το αν θα καταστεί εφικτή η πλήρης αξιοποίηση των δανείων έως τον Αύγουστο του 2026, που λήγει η ισχύς του Ταμείου Ανάκαμψης, εκτιμώντας ότι δανειακοί πόροι ύψους 4-5 δισ. ευρώ κινδυνεύουν να μείνουν αδιάθετοι.

Την πρόοδο των αιτημάτων θα κρίνουν συνολικά 177 ορόσημα που πρέπει να ολοκληρωθούν έως το τέλος Αυγούστου.

Συγκεκριμένα οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που συνδέονται με την όγδοη δόση είναι οι εξής:

• Δημιουργία του εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης «Pharos» (πρόσβαση σε δεδομένα, υπολογιστικούς πόρους και κατάρτιση σε νεοσύστατες επιχειρήσεις και ΜΜΕ).
• Θεσμικό πλαίσιο για τη διασφάλιση της ποιότητας, την ασφάλεια των ασθενών και τη συμμετοχή τους στην παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης.
• Ολοκλήρωση κτηματογράφησης.

Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις ξεχωρίζουν:

• Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του τομέα της υγείας με επέκταση της δημιουργίας ραντεβού και την αναβάθμιση του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης.
• Οι εργασίες ανακαίνισης σε 19 νοσοκομεία.
• Η ολοκλήρωση συστήματος ηλεκτρονικής επικοινωνίας μεταξύ των συστημάτων και των υπηρεσιών του δημόσιου τομέα και των ελλήνων πολιτών (Gov.gr – messenger).
• Η ολοκλήρωση επιχορήγησης 100.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την απόκτηση ψηφιακών εργαλείων.

Στις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις της ένατης δόσης του Ταμείου Ανάκαμψης το εθνικό σχέδιο περιλαμβάνει:

• Τη μείωση των καθυστερήσεων στην αναγκαστική εκτέλεση και στη δημιουργία μηχανισμού για τον επαναπροσδιορισμό των δικασίμων αναφορικά με τις ανακοπές «προ του πλειστηριασμού» και «μετά τον πλειστηριασμό».
• Την εκπόνηση της εθνικής στρατηγικής στέγασης.
• Τη λειτουργία Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών.
• Τον νέο κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
• Την ολοκλήρωση ειδικών χωροταξικών πλαισίων ΑΠΕ, τουρισμού και βιομηχανίας.
• Την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του ΟΣΕ.

Στις εμβληματικές επενδύσεις που θα πρέπει να έχουν εκπληρωθεί κατά την υποβολή του τελευταίου αιτήματος πληρωμής περιλαμβάνονται:

• Η παράδοση οδικού δικτύου, βόρειο τμήμα Ε-65 (Τρίκαλα – Εγνατία Οδός).
• Η κυκλοφορία 425 ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
• Η ηλεκτρική διασύνδεση Κυκλάδων (Νάξος, Σέριφος, Μήλος, Φολέγανδρος και Σαντορίνη).
• Η ολοκλήρωση ανακαινίσεων σε 80 νοσοκομεία και σε 156 Κέντρα Υγείας.
• Η εκτέλεση 150 έργων οδικής ασφάλειας, 50 έργων ύδρευσης και 70 έργων επεξεργασίας λυμάτων σε όλη τη χώρα.
• Η εκτόξευση και η θέση σε τροχιά 13 μικροδορυφόρων.
• Η ανακαίνιση ενεργειακής απόδοσης για 100.000 κατοικίες, εκ των οποίων τουλάχιστον 20.400 αφορούν ευάλωτα νοικοκυριά.
• Η ψηφιοποίηση αρχείων του κράτους (1 δισεκατομμύριο σελίδες).
• Οι αναβαθμίσεις δικαστικών κτιρίων και πληροφοριακών συστημάτων πολιτικών και ποινικών δικαστηρίων, Ελεγκτικού Συνεδρίου και Εθνικού Ποινικού Μητρώου.