Σωρειτομελανίας: Τι ήταν το γιγάντιο σύννεφο – αμόνι που προκάλεσε τη σφοδρή χαλαζόπτωση στην Αττική

Ενα τεράστιο σύννεφο-αμόνι που ονομάζεται σωρειτομελανίας, (cumulonimbus )δημιουργήθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου στον Αττικό ουρανό και προκάλεσε ξαφνική καταιγίδα και χαλαζόπτωση.

Οι σωρειτομελανίες  είναι νέφη συνήθως ογκώδη και πυκνά.

Η βάση τους σχεδόν ακουμπά στο έδαφος. Μοιάζουν περισσότερο με βουνά ή τεράστιους πύργους.

Ένα τμήμα της κορφής τους παρουσιάζει οριζόντια ινώδη μορφή που μοιάζει με αμόνι.

Η μεγάλη κατακόρυφη ανάπτυξή τους οφείλεται στα βίαια ανοδικά ρεύματα του αέρα, που ανυψώνουν τις κορυφές τους ακόμα και ως τα 15.000 μέτρα, εκτεινόμενα έτσι και μέσα στην τροπόπαυση ενώ η βάση τους είναι πολύ χαμηλότερα.

Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο Γιάννη Καλλιάνο, η καταιγίδα με χαλάζι που ξέσπασε το Σάββατο σε περιοχές της νότιας και ανατολικής Αττικής, οφείλεται στην ανάπτυξη νέφους τύπου cumulonimbus (CB) μεγάλης κατακόρυφης έκτασης.

Όπως εξηγεί ο κ. Καλλιάνος, τα δορυφορικά δεδομένα κατέγραψαν πολύ χαμηλές θερμοκρασίες στην κορυφή του νέφους, περίπου στους -53°C. Η ένδειξη αυτή σημαίνει ότι η κορυφή του έφτασε κοντά στα 10 χιλιόμετρα ύψος.

Παράλληλα, ο αρνητικός ρυθμός ψύξης της κορυφής έδειξε ισχυρή ανοδική κίνηση στο εσωτερικό του νέφους, ενώ η διάρκεια ζωής του φαινομένου αποδεικνύει ότι δεν επρόκειτο για παροδική καταιγίδα, αλλά για καλά οργανωμένο σύστημα.

Τα cumulonimbus

Τα νέφη cumulonimbus χαρακτηρίζονται από έντονα ανοδικά και καθοδικά ρεύματα, ισχυρή ηλεκτρική δραστηριότητα και πολύπλοκες μικροφυσικές διεργασίες, σύμφωνα με τον κ. Καλλιάνο. Οι ανοδικές κινήσεις μεταφέρουν υδροσταγονίδια σε ψυχρά στρώματα της ατμόσφαιρας, όπου παγώνουν και εξελίσσονται σε χαλαζόκοκκους πριν πέσουν στο έδαφος.

Φωτογραφία: Γιάννης Καλλιάνος

Η Αττική στο επίκεντρο

Η πυκνή ηλεκτρική δραστηριότητα κατά μήκος των ακτών της νότιας Αττικής και οι υψηλές ανακλαστικότητες ραντάρ επιβεβαιώνουν την ένταση της καταιγίδας. Το φαινόμενο συνοδεύτηκε από ισχυρή βροχόπτωση και χαλαζόπτωση, χαρακτηριστικά ενός πλήρως ανεπτυγμένου cumulonimbus.

Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο, σε περιπτώσεις ισχυρών καταιγίδων, όπως η σημερινή, ο παρατηρητής στο έδαφος δεν μπορεί πάντα να διακρίνει την πλήρη κατακόρυφη ανάπτυξη του νέφους, καθώς αυτή καλύπτεται από στρώματα μεσαίων και χαμηλών νεφώσεων. Πάνω από αυτό το «πέπλο» ωστόσο, αναπτύσσεται η κύρια καταιγιδοφόρος δομή, η οποία μπορεί να φτάσει σε ύψη έως και 40.000 πόδια (10-12 χιλιόμετρα).