Πόλεμος στο Ιράν: Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία, σε επιφυλακή το οικονομικό επιτελείο

Στις διεθνείς αγορές ενέργειας έχει στραμμένο το βλέμμα του, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης παρακολουθώντας με ανησυχία τις εξελίξεις του πολέμου στο Ιράν ενώ «βαρόμετρο» αποτελούν η διάρκεια, η ένταση και η έκταση των εχθροπραξιών.

Το αργό Brent σημείωσε άνοδο περίπου 10%, φτάνοντας κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές της Κυριακής, σύμφωνα με traders. Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη και προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, εφόσον συνεχιστεί η ένταση μετά τα πλήγματα στο Ιράν.

Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πλέον κρίσιμα περάσματα του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου αλλά και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Για την Ελλάδα, που παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος καυσίμων, ηλεκτρικής ενέργειας και μεταφορών. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία έδειξε πόσο ευάλωτη είναι η ελληνική οικονομία στις εξωτερικές ενεργειακές διαταραχές. Ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, να συμπιέσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να αυξήσει το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η βιομηχανία, η αγροτική παραγωγή και οι μεταφορές.

Σημειώνεται ότι ο προϋπολογισμός του 2026 καταρτίστηκε με την παραδοχή ότι η μέση διεθνής τιμή του αργού θα διαμορφωθεί στα 62,4 δολάρια το βαρέλι. Πάνω σε αυτή την εκτίμηση στηρίχθηκαν οι προβλέψεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό και δημοσιονομικά μεγέθη. Εφόσον η σύρραξη αποδειχθεί παρατεταμένη, οι αρχικές παραδοχές θα ανατραπούν. Ωστόσο, η Εισηγητική Έκθεση του Κρατικού Προϋπολογισμού 2026, περιλαμβάνει υποθετικό σενάριο, που υπολογίστηκε με την χρήση του Oxford Economic Model, εξετάζοντας  τις επιπτώσεις μίας αύξησης της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια ανά βαρέλι.

Σύμφωνα με το υποθετικό-εφιαλτικό σενάριο, μια αύξηση της  τιμής του πετρελαίου σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 0,7% σε σχέση με το βασικό σενάριο που προβλέπει 1% για το 2026 καθώς και σε μία μείωση των επενδύσεων κατά 0,9% σε σχέση με το βασικό σενάριο). Σε πραγματικούς όρους οι εισαγωγές μειώνονται, καθ’ όσον η αρνητική επίδραση της αύξησης της τιμής του πετρελαίου στην εγχώρια ζήτηση υπερισχύει της επίδρασης στην αξία των εισαγωγών. Σε ονομαστικούς όρους οι εισαγωγές αυξάνονται κατά 7,4% περίπου σε σχέση με το βασικό σενάριο, αλλά η αύξηση των εξαγωγών είναι αντίστοιχα υψηλή, με αποτέλεσμα το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών να επιδεινώνεται μόνο κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Επίσης θα ενταθούν οι πληθωριστικές πιέσεις με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να αυξάνεται κατά 4,7% έναντι 2,2% στο βασικό σενάριο.

Αν και το πραγματικό ΑΕΠ μειώνεται στο 1,9% έναντι πρόβλεψης 2,4% το ονομαστικό ΑΕΠ αυξάνεται λόγω του πληθωρισμού. Η ονομαστική μεγέθυνση οδηγεί σε μικρή βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου, καθώς τα δημόσια έσοδα αυξάνονται κατά 1,4% έναντι της αύξησης κατά 1,0% των δημόσιων δαπανών, ενώ συνεπάγεται και χαμηλότερο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το βασικό σενάριο.

Τουρισμός

Στο μέτωπο του τουρισμού, η ανησυχία εστιάζεται κυρίως στη διάρκεια της κρίσης. Αν η ανάφλεξη αποδειχθεί σύντομη, οι επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες. Ωστόσο, σε περίπτωση που η ένταση διαρκέσει περισσότερο, υπάρχει φόβος για περιορισμό των κρατήσεων.

Live όλες οι εξελίξεις στα nea.gr