Ακίνητα: Τέλος στο «μπλόκο» των μεταβιβάσεων – Πώς θα πουλάτε ακίνητα με χρέη και κατασχέσεις

Τέσσερις νέες παρεμβάσεις για ευκολότερες και γρηγορότερες μεταβιβάσεις ακινήτων φέρνει το νομοσχέδιο «για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» με το οποίο ξεμπλοκάρουν οι πωλήσεις κατασχεμένων ακινήτων, επιτρέπεται η πληρωμή φόρου κληρονομιάς με εκποίηση ακινήτων, καθιερώνονται μεταβιβάσεις ακινήτων με λιγότερα «χαρτιά» και τα συμβολαιογραφεία γίνονται one stop shop.

Τα νέα μέτρα που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο το οποίο τέθηκε σε διαβούλευση από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, προβλέπουν:

1.Πληρωμή του φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου. Ο φόρος κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής θα μπορεί να καλύπτεται από το τίμημα της μεταβίβασης. Ο συμβολαιογράφος μαζί με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης θα υποβάλλει και τη δήλωση φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής ταυτόχρονα με την υπογραφή του συμβολαίου, θα προσδιορίζει το ποσό του φόρου και της δήλωσης αυτής, θα το παρακρατεί από το τίμημα της πώλησης και θα το αποδίδει στην ΑΑΔΕ. Σήμερα για να μεταβιβάσει κάποιος ένα ακίνητο απαιτείται να έχει ήδη πληρώσει τον φόρο κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής. Αρα όσοι δεν έχουν ρευστότητα και οφείλουν στο Δημόσιο ληξιπρόθεσμα ποσά από τους φόρους αυτούς δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους.

2.Αρση κατασχέσεων ακινήτων. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διάταξη του νομοσχεδίου που επιτρέπει την άρση της κατάσχεσης, προκειμένου να μπορεί ο ιδιοκτήτης να το μεταβιβάσει, αλλά με δέσμευση να εξοφλήσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη του από τίμημα. Σήμερα, η μεταβίβαση (πώληση) ενός ακινήτου κατασχεμένου για χρέη προς το Δημόσιο μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί από την ΑΑΔΕ και να μπλοκαριστεί. Με την παρέμβαση που προωθείται, δίνεται στον πολίτη η δυνατότητα, με αίτησή του προς την ΑΑΔΕ, να αποδεσμεύσει το ακίνητό του και να προβεί σε μεταβίβαση. Για την αποδέσμευση του ακινήτου από την ΑΑΔΕ θα πρέπει να ισχύουν σωρευτικά οι παρακάτω όροι:

• Κατά τον χρόνο αποδέσμευσης να πληρούνται οι προϋποθέσεις χορήγησης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας ή βεβαίωσης οφειλής.
• Το τίμημα της μεταβίβασης να μην υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου, όπως αυτή έχει προσδιοριστεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης. Οταν η εμπορική αξία του ακινήτου είναι κατώτερη της αντικειμενικής αξίας, θα λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία.
• Από το τίμημα της μεταβίβασης να παρακρατηθεί και να αποδοθεί από τον συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ ποσό που αντιστοιχεί σε ποσοστό τουλάχιστον 25% του τρέχοντος υπολοίπου της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Το ποσοστό παρακράτησης θα προσδιορίζεται με βάση κριτήρια φορολογικής συνέπειας του οφειλέτη και εισπραξιμότητας της εναπομένουσας οφειλής. Σε περίπτωση που το ποσοστό της παρακράτησης αντιστοιχεί σε ποσό που υπερβαίνει το τίμημα θα παρακρατείται και θα αποδίδεται στην ΑΑΔΕ το σύνολο του τιμήματος. Ο όρος αυτός δεν απαιτείται να πληρούται εφόσον το σύνολο της οφειλής έχει διασφαλιστεί πλήρως από εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.
• Κατά τον χρόνο της αποδέσμευσης δεν υφίστανται βάρη υπέρ άλλων δανειστών επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.

3. Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης. Εφόσον το ακίνητο είναι σε περιοχή με κυρωμένη και μεταγεγραμμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν κτηματολόγιο, δεν απαιτείται η σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος.

4.Τα συμβολαιογραφεία μετατρέπονται σε υπηρεσία οne stop shop για την επιτάχυνση των διαδικασιών μεταβιβάσεων ακινήτων. Οι συμβολαιογράφοι αποκτούν διασύνδεση με το ΤΕΕ για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και την ΑΑΔΕ για τις περιπτώσεις απαλλαγής φόρου – θα υποβάλλουν τις δηλώσεις φόρου μεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά. Τα διάφορα έξοδα και η αμοιβή για την κατάρτιση του συμβολαίου θα καταβάλλονται σε ειδικό, ακατάσχετο λογαριασμό, από τον οποίο οι συμβολαιογράφοι θα κάνουν τις πληρωμές. Για τους συμβολαιογράφους θα υπάρχει αντίστοιχη αύξηση της αμοιβής τους.