Μέση Ανατολή: Οι πιθανές επιπτώσεις στην Ελλάδα

Στα κυβερνητικά παρασκήνια πραγματοποιούνται οι πρώτες ασκήσεις επί χάρτου: οι πιθανές επιπτώσεις της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή μετά και την κινητοποίηση στρατιωτικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τα περιθώρια αντίδρασης αναλύονται ενδοκυβερνητικά ανά τομέα.

Η συμπλήρωση μιας εβδομάδας ενεργού – διαρκώς κλιμακούμενου – μετώπου ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν και κυρίως το γεγονός ότι η κρίση λαμβάνει ευρύτερα περιφερειακά χαρακτηριστικά, με μόνη βεβαιότητα – κατά τον Πρωθυπουργό – τη «διεθνή αβεβαιότητα», φέρνουν πιο κοντά το σενάριο να απαιτηθούν «αναπροσαρμογές» κινήσεων από την ελληνική κυβέρνηση. Οι συνέπειες του πολέμου στους γεωπολιτικούς συσχετισμούς και στην παγκόσμια οικονομία (άρα και στην ελληνική) θεωρούνται δεδομένες – το πόσο βαθιές θα είναι όμως θα εξαρτηθεί από διάφορες παραμέτρους, όπως η διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων.

Οι ήδη υπαρκτές συζητήσεις στο εσωτερικό του Μεγάρου Μαξίμου αλλά και μεταξύ της κυβερνητικής έδρας και συναρμόδιων υπουργείων προδιαγράφεται ότι θα ενταθούν άμεσα και, εφόσον απαιτηθεί, οι ασκήσεις επί χάρτου θα εξελιχθούν σε σχέδια δράσης με συγκεκριμένα «εργαλεία» πάνω στο τραπέζι. Προς το παρόν το κυβερνητικό επιτελείο ξορκίζει τη δημιουργία αίσθησης ανασφάλειας στην κοινωνία – πολλώ δε μάλλον τον πανικό. Εξού και στο αχαρτογράφητο τοπίο καλλιεργεί εικόνα «ετοιμότητας» για έκτακτες παρεμβάσεις σε κάθε πεδίο – από την ασφάλεια και το Προσφυγικό έως την ενέργεια, τη ναυτιλία κ.ο.κ. Σε αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον, υπουργοί της πρώτης γραμμής της κρίσης μιλούν στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» για τις προβλέψεις, τις ανησυχίες και τη στρατηγική ανά τομέα, συμφωνώντας στο ίδιο: η συγκυρία «είναι σύνθετη».

Γιώργος Γεραπετρίτης: Αποκλιμάκωση και επαναφορά της διπλωματίας

υπουργός Εξωτερικών

Η κατάσταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και το Ιράν είναι εξαιρετικά εύθραυστη και σύνθετη. Από την πρώτη στιγμή, σε συνεργασία με τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τους συμμάχους μας στην περιοχή, διατυπώσαμε με σαφήνεια ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τη θέση μας. Να υπάρξει αποκλιμάκωση και να επανέλθει η διπλωματία. Να διασφαλιστούν οι αρχές του διεθνούς δικαίου και να γίνουν σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως σε σχέση με την προστασία των αμάχων. Και να εξασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Η επόμενη ημέρα στο Ιράν θα πρέπει να εγγυάται τις ελευθερίες των Ιρανών, οι οποίες έχουν καταπατηθεί βίαια, και να εδράζεται στη δυνατότητα του ιρανικού λαού να επιλέξει την ηγεσία του. Με αποτελεσματικό έλεγχο του πυρηνικού και του βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, ώστε να πάψει να αποτελεί μια διαρκή απειλή για την περιφερειακή και τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, τόσο το ίδιο όσο και οι σύμμαχοι και αντιπρόσωποί του. Η Ελλάδα, με προσήλωση στο διεθνές δίκαιο και συνεπή λόγο στα διεθνή φόρα, αποτελεί παράγοντα σταθερότητας και ισχύος.

Σταύρος Παπασταύρου: Τα κρίσιμα θεμέλια της εθνικής μας ασφάλειας

υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Οι εξελίξεις στο Ιράν προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας σε μια ήδη εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία. Η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τους εταίρους της στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη διεθνή κοινότητα, αξιολογώντας τα δεδομένα με ψυχραιμία και υπευθυνότητα. Σε περιόδους διεθνών εντάσεων, η ενεργειακή ασφάλεια αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η χώρα μας έχει επενδύσει συστηματικά σε ένα διαφοροποιημένο και ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα, σε κρίσιμες υποδομές και σε στρατηγικές συνεργασίες, που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας και διασφαλίζουν την επάρκεια εφοδιασμού. Παράλληλα, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η ενίσχυση των διεθνών ενεργειακών διασυνδέσεων και η προοπτική να καταστεί η Ελλάδα και παραγωγός φυσικού αερίου ενδυναμώνουν περαιτέρω τον ρόλο της χώρας μας ως αξιόπιστου πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Σε μια εποχή όπου η αβεβαιότητα τείνει να γίνει η νέα κανονικότητα, η πολιτική και οικονομική σταθερότητα, η αποτρεπτική ισχύς και η ενεργειακή ανθεκτικότητα αποτελούν κρίσιμα θεμέλια εθνικής ασφάλειας.

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: Ετοιμότητα κατά απειλών και κινδύνων

υπουργός Προστασίας του Πολίτη

Στην Ευρώπη, κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, λόγω των γεωπολιτικών αναταράξεων, δεν έλειψαν οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι, με κορυφαίο παράδειγμα, για να μείνω στη δική μας χώρα, την προ ετών καθοδηγούμενη μαζική εισβολή μεταναστών στον Εβρο. Ωστόσο, οι κίνδυνοι και οι νέες απειλές δεν οδήγησαν σε μια ανασφαλή Ευρώπη. Ούτε τώρα πρέπει να συμβεί αυτό. Η πολεμική κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή εγείρει για άλλη μια φορά, και μάλιστα επιτακτικά, ζητήματα ασφάλειας για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Η Ελλάδα δεν είναι χώρα που εμπλέκεται στα πολεμικά γεγονότα. Οφείλει ωστόσο να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο απειλών και κινδύνων: από δολιοφθορές ή επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που τυχόν αποτελέσουν στόχο έως αυξημένες προσφυγικές ροές. Αυτό κάνει. Με σχέδιο και μεθοδικότητα. Το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή σχέδια αυξημένης προστασίας πιθανών στόχων, που προφανώς για επιχειρησιακούς λόγους δεν μπορούν να αναφερθούν εδώ. Επίσης έχει αναβαθμίσει τη φύλαξη σε αεροδρόμια, λιμάνια και κρίσιμες υποδομές. Και έχει επιτείνει την ήδη αυστηρή επιτήρηση των συνόρων. Τα μέτρα είναι προληπτικά, όπως σε κάθε περίπτωση έκτακτων συνθηκών. Λαμβάνονται έναντι τυχόν κινδύνων, χωρίς βεβαιότητα ή ενδείξεις ότι πράγματι αυτοί θα επέλθουν και αυτό το τονίζω για να μη δημιουργηθεί υπέρμετρη ανησυχία στους πολίτες.

Βασίλης Κικίλιας: Προτεραιότητα η ασφάλεια των ελλήνων ναυτικών

υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα τη διεθνή ναυτιλία, με επιπτώσεις και στην παγκόσμια οικονομία. Πρόκειται για μια εξαιρετικά κρίσιμη περιοχή σε γεωστρατηγικό και γεωπολιτικό επίπεδο, καθώς από εκεί διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου αλλά και μεγάλος όγκος αγαθών.

Με δεδομένο ότι το 80% του εμπορίου στον πλανήτη γίνεται διά θαλάσσης, η σημασία της περιοχής για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και το παγκόσμιο εμπόριο είναι καθοριστική. Εχουν υπάρξει επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά εμπορικών πλοίων, πλήγματα σε λιμενικές και υπεράκτιες εγκαταστάσεις και τραυματισμοί ναυτικών. Η στοχοποίηση αυτή είναι απαράδεκτη. Πλοία ελληνικής σημαίας με έλληνες ναυτικούς βρίσκονται εντός του Περσικού Κόλπου και στην ευρύτερη περιοχή. Το Κέντρο Επιχειρήσεων του υπουργείου Ναυτιλίας βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία μαζί τους και παρέχει οδηγίες και συστάσεις. Η ασφάλεια των ανθρώπων μας αποτελεί πάντα πρώτη μας προτεραιότητα.

Θάνος Πλεύρης: Επιφυλακή για αυξημένες μεταναστευτικές ροές

υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου

Είναι ακόμη νωρίς να εκτιμήσουμε τυχόν αύξηση ροών καθώς αυτό θα διαφανεί σε επόμενο στάδιο και κυρίως εάν έχουμε παρατεταμένη εμπόλεμη κατάσταση ή εμφύλιες συγκρούσεις. Η Τουρκία έχει ασφαλή σύνορα με το Ιράν με τείχος χιλιάδων χιλιομέτρων και η όποια αύξηση μεταναστευτικής ροής θα ξεκινήσει από εκεί, οπότε και το παρακολουθούμε με προσοχή. Αντίστοιχος κίνδυνος υπάρχει και με άλλες εθνότητες που παράγουν ροές στην περιοχή, όπως κυρίως το Αφγανιστάν.

Σε κάθε περίπτωση είναι σε επιφυλακή οι πέντε κλειστές ελεγχόμενες δομές που έχουμε στα νησιά του Aνατολικού Aιγαίου για τυχόν διαχείριση ροών εάν χρειαστεί, ενώ παράλληλα βρίσκομαι σε συνεχή επαφή με τους ομολόγους στην ΕΕ και τον Επίτροπο. Eθεσα άλλωστε το θέμα και στο Συμβούλιο Υπουργών της Πέμπτης. Παράλληλα έχω δώσει εντολή στην προσεκτική εξέταση αιτήσεων ασύλου ιρανών πολιτών, την παραμονή αυτών εντός των δομών και της επανεξέτασης αιτήσεων ασύλου που δόθηκαν το τελευταίο έτος εάν είναι απαραίτητο . Στις δομές αυτή τη στιγμή είναι λιγότεροι από 200 αιτούντες άσυλο Ιρανοί. Στόχος μας είναι να είμαστε έτοιμοι και στο πιο δύσκολο σενάριο αναφορικώς με τις ροές και τον έλεγχο αιτήσεων ασύλου .

Όλγα Κεφαλογιάννη: Αξιολόγηση δεδομένων και ταχύτητα προσαρμογής

υπουργός Τουρισμού

Ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε μια σύνθετη και απαιτητική διεθνή συγκυρία. Το υπουργείο Τουρισμού παρακολουθεί στενά και σε καθημερινή βάση όλες τις εξελίξεις, αξιολογώντας διαρκώς τα δεδομένα που διαμορφώνονται. Βρισκόμαστε σε συνεχή συνεννόηση με τους φορείς του τουρισμού, καθώς και με βασικούς συντελεστές της διεθνούς τουριστικής αγοράς.

Τα τελευταία χρόνια, ο ελληνικός τουρισμός έχει επιδείξει ανθεκτικότητα, ευελιξία και ταχύτητα προσαρμογής, ακόμη και σε συνθήκες διεθνούς αβεβαιότητας. Η ετοιμότητα της κυβέρνησης, καθώς και ο υψηλός επαγγελματισμός, η ωριμότητα και η αποδεδειγμένη ικανότητα των επιχειρήσεων και των εργαζομένων στον ελληνικό τουρισμό να διαχειρίζονται έκτακτες και σύνθετες καταστάσεις, αποτελούν ισχυρή εγγύηση ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά σε μία νέα πρόκληση.