Μητσοτάκης και Μακρόν μεταβαίνουν στην Πάφο – Η τριμερής στην Κύπρο, η τουρκική αντίδραση

Στο κυπριακό έδαφος στρέφεται σήμερα το ενδιαφέρον καθώς η Αθήνα και το Παρίσι δίνουν το «παρών» στην Ανατολική Μεσόγειο σε επίπεδο κορυφής – σε μια έκτακτη τριμερή συνάντηση με τη Λευκωσία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Εμανουέλ Μακρόν μεταβαίνουν για λίγες ώρες στην Κύπρο, όπου θα συναντήσουν τον Νίκο Χριστοδουλίδη, δίνοντας ραντεβού στην Πάφο. Εκεί, στη στρατιωτική αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» βρίσκονται μεταξύ άλλων τα τέσσερα ελληνικά F16, μέρος της αμυντικής συνδρομής της Ελλάδας.

Στα ανοιχτά της Κύπρου βρίσκονται επίσης από ελληνικής πλευράς δύο φρεγάτες, ανάμεσά τους η πρώτη Belh@rra «Κίμων», και από γαλλικής πλευράς στην Κύπρο κατέπλευσε φρεγάτα ενώ βρίσκεται στη Μεσόγειο το αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκωλ». Σημειωτέον, στην Κύπρο αναμένεται να μεταβεί μαζί με τον Μητσοτάκη και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ενώ προηγήθηκε η επίσκεψη του υπουργού Άμυνας, Νίκου Δένδια.

Κατά τον Έλληνα πρωθυπουργό, «μόλις η σύρραξη στη Μέση Ανατολή απείλησε και τον Ελληνισμό της Κύπρου, η Ελλάδα στάθηκε, χωρίς δεύτερη σκέψη, στο πλευρό του» και αυτό το «παράδειγμα ακολούθησαν και άλλοι εταίροι μας, απλώνοντας ένα ευρωπαϊκό πλέγμα αεροναυτικής προστασίας γύρω από την Μεγαλόνησο». Σύμφωνα με τη Λευκωσία, η Ελλάδα μαζί με τη Γαλλία «και την Ιταλία, αλλά και όσα κράτη έχουν ανταποκριθεί και συνδράμουν στις προσπάθειές μας» έχουν καταστήσει σαφές ότι «η παρουσία των όποιων μέσων έχουν δώσει στη διάθεσή μας είναι στα προληπτικά μέτρα που λαμβάνουμε εν μέσω μιας περιφερειακής κρίσης». Και, σύμφωνα με το Ελιζέ, η παρουσία του Γάλλου προέδρου στην Κύπρο γίνεται για να «καταδείξει αλληλεγγύη στην ευρωπαϊκή χώρα, η οποία χτυπήθηκε από drones».

Στο επίκεντρο η ναυσιπλοΐα

Στο επίκεντρο Αθήνας και Παρισιού βρίσκεται η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, με τον Μητσοτάκη και τον Μακρόν να συζητούν, σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό το μείζον θέμα στην τηλεφωνική επικοινωνία τους την περασμένη εβδομάδα. Τη γραμμή άνοιξε ο Γάλλος πρόεδρος, ο οποίος αναζητεί κοινές επιχειρησιακές πρωτοβουλίες με ευρωπαίους, ενώ ο πρωθυπουργός θέλει να δείξει ότι μετέχει ενεργά στις συζητήσεις με φόντο και την ελληνική συμμετοχή στην επιχείρηση «Aspides» στην Ερυθρά Θάλασσα.

Ταυτόχρονα και σε επίπεδο συμβολισμών, οι εξελίξεις φέρνουν στο προσκήνιο το δύσκολο και πολυπαραγοντικό θέμα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αμυντικής αυτονομίας. Ένα πρότζεκτ που υπερασπίζονται με θέρμη από το 2021 ο Μητσοτάκης και ο Μακρόν.

Στα Κατεχόμενα

Εν αναμονή των σημερινών εξελίξεων τόσο στο πρακτικό επίπεδο του συντονισμού στο τρίγωνο Αθήνας – Παρισιού – Λευκωσίας όσο και σε εκείνο των συμβολισμών, μένουν να φανούν οι κινήσεις  της Άγκυρας. Οι εκτιμήσεις αναλυτών κατά τα προηγούμενα 24ωρα ότι η Τουρκία σε μια επιχείρηση επίδειξης ισχύος αντίδρασης στην ελληνική αποστολή δυνάμεων στην Κύπρο και στη μεταφορά πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, πιθανόν να ενισχύσει τις δυνάμεις ναυτικού και αεροπορίας στα Κατεχόμενα, φαίνεται πως θα επιβεβαιωθούν.

Πληροφορίες του CNN Turk ανέφεραν ότι η Τουρκία προτίθεται να στείλει έξι αεροσκάφη F16, λίγες ώρες πριν από την άφιξη του Μητσοτάκη και του Μακρόν στην Πάφο. Στο φόντο βρίσκεται η αντίδραση (με χρονοκαθυστέρηση) της Τουρκίας μέσω των υπουργείων Εξωτερικών (με τη φράση «οι τουρκοκύπριοι και η τουρκική δημοκρατία της βόρειας Κύπρου (…) είναι ικανοί να διασφαλίσουν την ασφάλειά τους και δεν εξαρτώνται από κανέναν άλλο) και Άμυνας («ως Τουρκία δεν θα διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε τις εξουσίες που μας παρέχει το καθεστώς εγγυήτριας δύναμης ενάντια σε εχθρικές συμπεριφορές που απειλούν την ασφάλεια των Τουρκοκυπρίων»).

Κόμβος ανταγωνισμού

Η Αθήνα απάντησε αμέσως στους τουρκικούς ισχυρισμούς, μιλώντας για «ανυπόστατες μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών» και για «αδιαπραγμάτευτη» αμυντική διάταξη της Ελλάδας. Όσο βαθαίνει το μέτωπο του πολέμου ΗΠΑ-Ισράηλ με το Ιράν και όσο συγκεντρώνονται στρατιωτικές δυνάμεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τόσο εντείνεται το ειδικό βάρος της Κύπρου – ένα βήμα πριν από τη γραμμή πυρός στη Μέση Ανατολή.

Εξού και κάθε εξέλιξη από τους μεγάλους «παίκτες» της ευρύτερης περιοχής παίζει τον ρόλο της στο μεταβαλλόμενο τοπίο των συσχετισμών και στην αναδιαμόρφωση των ισορροπιών από την Ινδία έως την Ανατολική Μεσόγειο. Διότι στην τρέχουσα περίοδο ο γεωπολιτικός άξονας μετατοπίζεται προς ανατολάς ενώ η Ανατολική Μεσόγειος αντιμετωπίζεται ως κόμβος πολλαπλού, εντεινόμενου ανταγωνισμού με πρότζεκτ σύνδεσης Ανατολής – Δύσης σε οικονομικό, εμπορικό και ενεργειακό επίπεδο.