Η ζωή μας μια κούκλα
Χθες ήταν η Ημέρα της Γυναίκας. Σαν σήμερα, το 1959, κυκλοφόρησε η σουπερστάρ των παιχνιδιών, η κούκλα Μπάρμπι. Και την περασμένη εβδομάδα (από τις πιο «βαριές» ειδησεογραφικά των τελευταίων χρόνων) η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας.
Και τα τρία συνδέονται σε ένα ντόμινο προτύπων στην εποχή που, υποτίθεται ότι, το μόνο πρότυπο που θα πρέπει να έχουμε είναι ο εαυτός μας. Ετσι δεν λέει η σύγχρονη κουλτούρα της αυτοβελτίωσης, της συμπερίληψης και των ευπώλητων βιβλίων που κυκλοφορούν με διάφορες παραλλαγές του τίτλου «Είμαι η καλύτερη, είμαι και η πρώτη»; «Be yourself» δεν φωνάζουν οι «προπονητές ζωής» και οι ινφλουένσερ (ενώ οι ίδιες είναι καραπειραγμένες από κορυφής μέχρις ονύχων); Τα plus size μοντέλα δεν έγιναν από τάση κάτι δεδομένο;
Κούνια που μας κούναγε. Λόγια πολιτικής ορθότητας και θεωρίας και, τελικά, μόνο η Μπάρμπι, που είχε κατηγορηθεί από τα πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας της ότι προβάλλει σωματικά πρότυπα ανέφικτα για ένα μέσο κορίτσι και έναν «πλαστικό» τρόπο ζωής, συμπληρώνει τα 67 της χρόνια σε πλήρη αρμονία με τις σύγχρονες κοινωνικές επιταγές.
Για παράδειγμα, εδώ και κάμποσα χρόνια, από τότε που εξαλείφθηκαν από τον δημόσιο λόγο λέξεις όπως «χοντρή» και «κοντή», τα κορίτσια με αρκετά παραπάνω κιλά πέταξαν από πάνω τους τα συμπλέγματα, φόρεσαν τα σορτσάκια τους και τα μπικίνι τους και βγήκαν στους δρόμους, στις πλατείες, στα μεγάλα κανάλια, κάποια και στις πασαρέλες. Ε, και;
Ονειρο ήταν και πέρασε. Τα role models περιορίστηκαν σε συνεργασίες ειδικών αναγκών, η Vitoria’s Secret, ύστερα από δύο – τρία χρόνια με παχουλοκομψές στα ντεφιλέ της, επέστρεψε στις «ιδανικές αναλογίες» και τις πασαρέλες περιδιαβαίνουν τα μοντέλα που πάντα ξέραμε.
Εμειναν μόνο τα απενοχοποιημένα κορίτσια με τα σορτσάκια και τα ΧLνούμερα στα γυναικεία της Ζara – το XL ποτέ δεν ήταν πρόβλημα για τους άντρες. Και κάτι άλλα, με κούρεμα play mobil και αργόσυρτη φωνή, στις διαφημίσεις με κοινωνικό μήνυμα.
Εν τω μεταξύ, στην – υποτίθεται – εποχή των μη προτύπων, η ομοιομορφία των νέων γυναικών είναι σοκαριστική, παραπέμπει συνειρμικά στο «Metropolis» του Φριτς Λανγκ. Μακριά ολόισια μαύρα μαλλιά με χωρίστρα στη μέση, μπλούζα κροπ τοπ (με έξω την κοιλιά) και, κυρίως οι ινφλουένσερς, μακριά νύχια με μπιχλιμπίδια επάνω που «γράφουν» καλά στο ανμπόξινγκ. Και όχι, δεν πρόκειται για κορίτσια που προβάλλουν κυρίως την εικόνα τους.
Εδώ εξαιρετική ηθοποιός, από τις καλύτερες, αν όχι η καλύτερη, της γενιάς της, έμεινε ένα διάστημα εκτός θεάτρου επειδή είχε παχύνει και όταν συμμετείχε σε κάποιο σίριαλ, τα σχόλια ήταν για τα κιλά της και όχι για την πολύ καλή ερμηνεία της.
Και έρχεται σου λέει τώρα η Μattel και λανσάρει, πριν από λίγες εβδομάδες, την Μπάρμπι με αυτισμό. Με ακουστικά στ’ αφτιά, όπως συνηθίζουν τα άτομα που βρίσκονται στο φάσμα για να μην ενοχλούνται από τους γύρω θορύβους, φαρδύ φόρεμα για να μην έρχεται σε επαφή με το σώμα και βλέμμα ελαφρώς στραμμένο στο πλάι.
Ολες οι Μπάρμπι του κόσμου
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Μπάρμπι, της οποίας οι δημιουργοί έχουν κατηγορηθεί κατά καιρούς ότι καλλιεργούν σεξιστικά και καπιταλιστικά πρότυπα, έχει ενταχθεί με κάποιο νέο μοντέλο της, στον κόσμο μας όπως είναι στην πραγματικότητα. Από το 1980 όταν κυκλοφόρησε η πρώτη μαύρη Μπάρμπι και, στη συνέχεια, σε διάφορες επαγγελματικές παραλλαγές ακόμη και σε δουλειές που «δεν ήταν για κορίτσια».
Μπαίνοντας στον καινούργιο αιώνα οι σωματικές της διαστάσεις έγιναν πιο «ανθρώπινες», κόντυναν τα πόδια της και απέκτησε περιφέρεια. Και στη συνέχεια βγήκαν Μπάρμπι με πρόσθετα μέλη, σε αναπηρικό καροτσάκι, με ακουστικά βαρηκοΐας, λεύκη, σύνδρομο Down, διαβήτη τύπου 1 (με συσκευή για μέτρηση της ινσουλίνης) ακόμη και τυφλή με μπαστούνι κόκκινο και άσπρο.
Θεωρώ λοιπόν πως στον «πλαστικό» κόσμο της Μπάρμπι, υπάρχει περισσότερη ενσυναίσθηση απ’ ό,τι σε διαμαρτυρίες και μανιφέστα για την ισότητα. Διότι στον «πλαστικό» κόσμο της Μπάρμπι, η ίδια η γυναίκα αποτελεί ιδεολογία που μάλιστα δεν καπελώνεται από κομματικές και ιδεοληπτικές αγκυλώσεις.