Πώς το Ιράν προσπαθεί να εξαντλήσει τις ΗΠΑ – Οι επιθέσεις στις χώρες του Περσικού Κόλπου και η στρατηγική πίεσης

Η ιρανική στρατηγική, αν και μπορεί να φαίνεται χαοτική και ασύντακτη, στοχεύει στην αύξηση το κόστους του πολέμου για τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι να υποχρεωθούν να υποχωρήσουν. Με κύριο στόχο να σπείρει χάος στη Μέση Ανατολή και να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, το καθεστώς εφαρμόζει μια στρατηγική που, σύμφωνα με ειδικούς, είναι προσεκτικά σχεδιασμένη για την επιβίωσή του.

Για ποιον λόγο να επιτεθεί κανείς κατά τρίτων χωρών που θα μπορούσαν να είναι στηρίγματα ή, στην χειρότερη περίπτωση, ουδέτερες; Οι επιθέσεις κατά χωρών του Κόλπου, κατά του Αζερμπαϊτζάν, της Τουρκίας είναι υπολογισμένες ή προϊόν πρωτοβουλιών δευτεροκλασάτων ιρανών στρατιωτικών διοικητών που έχουν μείνει χωρίς διαταγές ανωτέρων λόγω του αποκεφαλισμού της στρατιωτικής ηγεσίας από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις;

«Το μεγάλο ζήτημα είναι αν υπάρχει οργάνωση στην ιρανική απάντηση», δήλωνε την περασμένη εβδομάδα γαλλική διπλωματική πηγή.

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή

Ακόμη και αν το καθεστώς κλονίζεται από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που έχουν εξοντώσει τους υψηλόβαθμους αξιωματούχους, το σύστημα κρατιέται στα πόδια του μέχρι σήμερα. «Το Ιράν προετοιμαζόταν γι΄αυτό το ενδεχόμενο εδώ και καιρό», υπενθυμίζει η δρ. Burcu Ozcelik, του βρετανικού Rusi.

Μετά το αρχικό σοκ, οι ιρανικές αρχές επιδιώκουν τώρα την διασφάλιση της συνέχειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας ποντάροντας σε ένα πολύ γνωστό δόγμα: την ασυμμετρία των προθέσεων, ανάμεσα σε μία εμπόλεμη πλευρά που παίζει την επιβίωσή της, το Ιράν, και σε μία εμπόλεμη πλευρά που δεν υπερασπίζεται παρά μικρότερης σημασίας συμφέροντα, οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Ιράν δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα επιφέρει δια των όπλων μία ήττα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού η αμερικανική υπεροχή είναι αναμφισβήτητη. Αλλά μπορεί να ελπίζει ότι θα αντισταθεί απέναντι σε μία αυστηρά αεροπορική στρατιωτική εκστρατεία.

Κατά συνέπεια, «η Τεχεράνη επιδιώκει να ανεβάσει το κόστος της πολεμικής κλιμάκωσης μέχρι το σημείο που η Ουάσινγκτον θα αναζητήσει πόρτα εξόδου», συνοψίζει ο Ali Vaez του International Crisis Group.

Σε ένα κείμενο αναφοράς του 1975 με θέμα τις ασύμμετρες συρράξεις, που γράφτηκε στον απόηχο της αμερικανικής ήττας στο Βιετνάμ, ο ερευνητής Andrew Mack τόνιζε το ενδιαφέρον που έχουν οι πιο αδύναμοι αντίπαλοι να ποντάρουν στην «σταδιακή αποδυνάμωση της πολιτικής ικανότητας των αντιπάλων τους να φέρουν εις πέρας τον πόλεμο».

Καθώς οι Ιρανοί «δεν έχουν αστείρευτα αποθέματα πυραύλων και drones, τους βλέπουμε να προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τα πυρομαχικά τους με φειδώ, ώστε η σύρραξη να διαρκέσει αρκετά και ώστε ενδεχομένως ο Τραμπ, σε κάποια στιγμή, να πει “αρκετά, σταματάμε” », εξηγεί η Agnès Levallois, πρόεδρος του l’Institut de recherche et d’études Méditerranée Moyen-Orient (iReMMo).

«Οσο διαιωνίζεται η σύρραξη, τόσο η Τεχεράνη έχει τη αίσθηση ότι η στρατηγική ισορροπία -ψυχολογική και πολιτική – μεταβάλλεται» υπέρ της», θεωρεί ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS.

«Αντιλαμβανόμενη την ανικανότητά της να κερδίσει έναν συμβατικό πόλεμο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τεχεράνη προσφεύγει σε ασύμμετρες τακτικές για να παρατείνει την σύρραξη», σύμφωνα με το αμερικανικό κέντρο Soufan.

Κατά συνέπεια, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί παρακαμπτήριες: σπέρνει το χάος στην περιοχή, βομβαρδίζει τους γείτονές της και προκαλεί την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου με τον ντε φάκτο αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ με στόχο η συνδυασμένη πίεση των χωρών του Κόλπου και του ενεργειακού πληθωρισμού στον κόσμο αναγκάσουν τον Ντόναλντ Τραμπ να οπισθοχωρήσει.

«Η στρατηγική έγκειται στην άσκηση πίεσης επί των χωρών του Κόλπου», εξηγεί η Burcu Ozcelik του Rusi. «Στόχος η άσκηση πίεσης επί της Ουάσινγκτον με την πρόκληση της οργής των χωρών του Κόλπου και η πρόκληση ανόδου των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των άλλων πρώτων υλών».

«Μοχλός επί της Ουάσινγκτον;»

«Οι επιπτώσεις επί των αγορών, η αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ και οι τιμές του πετρελαίου είναι μεταβλητές που θα βαρύνουν σημαντικά τους υπολογισμούς της Ουάσινγκτον αναγκάζοντάς την, ενδεχομένως, σε πρόωρη αναδίπλωση», σύμφωνα με την Emily Stromquist αναλύτρια της αμερικανικής Teneo.

Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει ότι οι χώρες του Κόλπου έχουν κάποια επιρροή επί του Ντόναλντ Τραμπ ισχυρότερη από την επιρροή του Ισραήλ. Θα έχει επίσης μακροχρόνιες επιπτώσεις αν η Ισλαμική Δημοκρατία επιβιώσει, σύμφωνα με την Burcu Ozcelik: «Το ιρανικό καθεστώς θα πρέπει να κάνει μεγάλες υποχωρήσεις, τις οποίες ενδεχομένως δεν είναι διατεθειμένο να κάνει».

Δεδομένων όσων έχουν υποστεί, «τα κράτη του Κόλπου θα θελήσουν να έχουν μία επιρροή στην κατάρτιση οποιασδήποτε συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Και μετά τις εχθροπραξίες, «θα είναι δύσκολο για την Τεχεράνη να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τον Κόλπο», σχέσεις που είχαν βελτιωθεί τα τελευταία αυτά χρόνια.

Αυτό αναμφίβολα δεν ενδιαφέρει πολύ την Τεχεράνη, λέει ο Danny Citrinowicz του ισραηλινού INSS. «Στόχος του καθεστώτος είναι να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του και να εγγράψει στο μυαλό των αντιπάλων του ποιο είναι το κόστος μίας πολεμικής αναμέτρησης με το Ιράν στο μέλλον».