Συρία: Καταδίκασαν σε θάνατο τον Ασαντ και άλλους οκτώ αξιωματούχους του
Τον Μάρτιο του 2011, εν μέσω της Αραβικής Ανοιξης, 15 φοιτητές που κατηγορήθηκαν ότι είχαν γράψει αντικυβερνητικά συνθήματα, στους δρόμους της πόλης Ντεράα, στη νότια Συρία, συνελήφθησαν και βασανίστηκαν. Η διαδήλωση που ακολούθησε, με αίτημα την απελευθέρωσή τους, κατέληξε σε λουτρό αίματος. Το ίδιο και όλες οι υπόλοιπες διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας στη Συρία.
Περισσότεροι από μισό εκατομμύριο άνθρωποι σκοτώθηκαν και εκατομμύρια άλλοι έγιναν πρόσφυγες στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου που ακολούθησε. Δεκάδες χιλιάδες εξαφανίστηκαν – υπό τη διακυβέρνηση του Μπασάρ αλ-Ασαντ, άλλωστε, ο διαβόητος μηχανισμός ασφαλείας της Συρίας είχε το ελεύθερο να συλλαμβάνει, να βασανίζει και να σκοτώνει αμάχους σε μαζική κλίμακα.
Ενα ψήγμα δικαιοσύνης αποδόθηκε χθες: συριακό δικαστήριο καταδίκασε σε θάνατο τον Ασαντ και άλλους οκτώ αξιωματούχους του καθεστώτος του, κρίνοντάς τους ένοχους για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Εντός και εκτός δικαστηρίου, μεταξύ άλλων και στη Ντεράα, Σύροι πανηγύρισαν την είδηση. Ο μόνος καταδικασθείς που ήταν παρών στη δίκη, ωστόσο, ήταν ο Ατέφ Νατζίμπ, εξάδελφος του Ασαντ, και αρχηγός των υπηρεσιών πολιτικής ασφαλείας στην Ντεράα πριν και στη διάρκεια του εμφυλίου. Ολοι οι υπόλοιποι, συμπεριλαμβανομένου του έκπτωτου δικτάτορα καθώς και του αδελφού του, δικάστηκαν ερήμην.
Οπως είναι γνωστό, ο Μπασάρ αλ-Ασαντ ανατράπηκε πριν από σχεδόν δύο χρόνια, στο πλαίσιο μιας αστραπιαίας επίθεσης ανταρτών υπό τον σημερινό πρόεδρο, τον ισλαμιστή Αχμέντ αλ-Σαράα. Κατάφερε, όμως, να διαφύγει από τη Δαμασκό, ενώ οι αντάρτες πλησίαζαν, και βρίσκεται σήμερα στη Ρωσία, όπου ο ίδιος και η οικογένειά του, όπως και ο αδελφός του, Μάχερ, ο οποίος ηγούνταν της διαβόητης 4ης τεθωρακισμένης μεραρχίας, που ήταν υπεύθυνη για την καταστολή των διαδηλώσεων και την ανακατάληψη συριακών εδαφών, έλαβαν άσυλο για «ανθρωπιστικούς λόγους».
Ανακοινώνοντας τις ποινές τους, έπειτα από μία δίκη που διήρκεσε τέσσερις μήνες, το συριακό δικαστήριο επεσήμανε ότι θα αξιοποιήσει τα διεθνή νομικά μέσα ώστε να επιδιώξει τη δίωξη των δύο ανδρών, όμως ρώσοι αξιωματούχοι έχουν απορρίψει στο παρελθόν αιτήματα για την έκδοση των σύρων πρώην συμμάχων τους. Στο μεταξύ, η νέα συριακή ηγεσία, που παρουσίασε τη δίκη ως ορόσημο στην προσπάθειά της για απονομή μεταβατικής δικαιοσύνης, επιλέγει να διατηρήσει μια μορφή στρατιωτικής και πολιτικής συνεργασίας με τη Ρωσία, αν και με σαφώς διαφορετικούς όρους.
Επειτα από 18 μήνες εντατικών διαπραγματεύσεων, Συρία και Ρωσία κατέληξαν πρόσφατα σε μνημόνιο κατανόησης για το μελλοντικό καθεστώς των ρωσικών βάσεων στην Ταρτούς και τη Χμέιμιμ. Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, το συριακό κράτος θα αναλάβει τη διαχείριση των μη στρατιωτικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου της Χμέιμιμ και της εμπορικής προβλήτας στο λιμάνι της Ταρτούς, επιτρέποντας τη σταδιακή ενσωμάτωσή τους στη δημόσια πολιτική διοίκηση της χώρας, ενώ οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα μετατραπούν σε κοινά κέντρα εκπαίδευσης, με τη διαδικασία μετάβασης να ολοκληρώνεται εντός τριών μηνών. Για ένα σημαντικό βήμα που θα ενισχύσει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών έκανε χθες λόγο το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.