Λεωφορεία: Επιστρέφει ο διαγωνισμός για τα αλκοτέστ μετά το «μπλόκο» του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Στην επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού για την εγκατάσταση 1.000 συσκευών αλκοολομέτρησης στα λεωφορεία της Αθήνας, προχωρά η ΟΣΥ, περίπου δυόμισι μήνες μετά το «μπλόκο» του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην προηγούμενη διαδικασία.

Πρόκειται για το σύστημα που φιλοδοξεί να καταστήσει τον έλεγχο κατανάλωσης αλκοόλ μέρος της καθημερινής διαδικασίας πριν από την ανάληψη υπηρεσίας από τους οδηγούς: εάν το αποτέλεσμα της μέτρησης δεν είναι αρνητικό, το λεωφορείο δεν θα μπορεί να τεθεί σε κίνηση.

Η εταιρεία Οδικές Συγκοινωνίες (ΟΣΥ), θυγατρική του ΟΑΣΑ, επανέρχεται τώρα με νέο διεθνή ανοικτό μειοδοτικό διαγωνισμό, προϋπολογισμού 2,541 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, για την προμήθεια και εγκατάσταση 1.000 συστημάτων, μαζί με 90.000 επιστόμια. Με το δικαίωμα προαίρεσης 10% και τον ΦΠΑ, η συνολική αξία μπορεί να φτάσει περίπου τα 3,15 εκατ. ευρώ.

Η προθεσμία υποβολής των προσφορών λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ η αποσφράγισή τους έχει προγραμματιστεί για τις 5 Οκτωβρίου. Κριτήριο ανάθεσης θα είναι η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά αποκλειστικά βάσει τιμής.

Πώς θα λειτουργεί το «ηλεκτρονικό κλειδί»

Το σύστημα ουσιαστικά λειτουργεί ως ένα ηλεκτρονικό κλειδί ασφαλείας ανάμεσα στον οδηγό και στο λεωφορείο.

Κάθε εγκατάσταση θα αποτελείται από δύο βασικά μέρη. Το πρώτο είναι η φορητή συσκευή αλκοολομέτρησης, στην οποία ο οδηγός θα δίνει δείγμα αναπνοής και θα πραγματοποιείται η ανάλυση μέσω ηλεκτροχημικού αισθητήρα ειδικού για την ανίχνευση αλκοόλης.

Το δεύτερο είναι η μονάδα ελέγχου που συνδέεται με το όχημα και, ανάλογα με το αποτέλεσμα της μέτρησης, θα επιτρέπει ή θα εμποδίζει την εκκίνησή του.

Με άλλα λόγια, εφόσον ανιχνευθεί επίπεδο αλκοόλ που δεν επιτρέπει την οδήγηση, το σύστημα θα λειτουργεί ως alcolock, μπλοκάροντας την εκκίνηση του λεωφορείου.

Στο αντικείμενο του διαγωνισμού περιλαμβάνονται τόσο η προμήθεια των συσκευών όσο και η εγκατάστασή τους στα οχήματα που θα υποδείξει η ΟΣΥ, καθώς και η παράδοση 90.000 επιστομίων.

Δώδεκα μήνες για την εγκατάσταση

Η διάρκεια της νέας σύμβασης προβλέπεται σε 12 μήνες, με αφετηρία την υπόδειξη από την ΟΣΥ των οχημάτων στα οποία θα τοποθετηθούν οι συσκευές.

Τα λεωφορεία θα πρέπει να διατίθενται στον ανάδοχο κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες, σε εγκαταστάσεις που θα συμφωνηθούν μεταξύ των δύο πλευρών, ώστε η τοποθέτηση των συστημάτων να γίνει σταδιακά χωρίς να διαταραχθεί η καθημερινή λειτουργία του στόλου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην περίοδο μετά την εγκατάσταση. Προβλέπεται εγγυημένη λειτουργία διάρκειας 36 μηνών, κατά την οποία ο ανάδοχος θα έχει την ευθύνη για την καλή λειτουργία του εξοπλισμού, την προβλεπόμενη συντήρησή του και την αποκατάσταση των βλαβών εντός των χρόνων που καθορίζονται στις τεχνικές προδιαγραφές.

Το «κόκκινο» του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Η προμήθεια, πάντως, έχει ήδη μία αποτυχημένη διαγωνιστική διαδικασία πίσω της.

Η ΟΣΥ είχε επιχειρήσει να προχωρήσει στην ίδια επένδυση στις αρχές του 2026. Η διαδικασία έφτασε μέχρι τον υποχρεωτικό προσυμβατικό έλεγχο, όμως το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 146/2026, δεν επέτρεψε την υπογραφή της σύμβασης, εντοπίζοντας ουσιώδεις πλημμέλειες στους όρους του διαγωνισμού.

Και οι παρατηρήσεις του Δικαστηρίου δεν ήταν τυπικού χαρακτήρα.

Ένα από τα βασικά ζητήματα αφορούσε τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο είχε προσδιοριστεί ο προϋπολογισμός της προμήθειας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι η έρευνα αγοράς δεν ήταν επαρκής, καθώς είχε καταλήξει να περιορίζεται σε προϊόντα του ίδιου κατασκευαστικού οίκου και, επομένως, δεν μπορούσε να τεκμηριώσει επαρκώς την προϋπολογισθείσα δαπάνη.

Οι όροι που περιόριζαν τον ανταγωνισμό

Ακόμη σοβαρότερες ήταν οι παρατηρήσεις σχετικά με τους όρους συμμετοχής.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε μη νόμιμη την πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία, όταν στον διαγωνισμό συμμετείχε ένωση οικονομικών φορέων, οι ελάχιστες απαιτήσεις έπρεπε να πληρούνται ξεχωριστά από κάθε μέλος της ένωσης και όχι αθροιστικά.

Προβληματικός κρίθηκε επίσης ο όρος που απαιτούσε από τους ενδιαφερόμενους να αποδείξουν ότι είχαν πραγματοποιήσει κατά την προηγούμενη πενταετία αντίστοιχες προμήθειες μόνο στην Ελλάδα.

Κατά το Ελεγκτικό Συνέδριο, η συγκεκριμένη απαίτηση οδηγούσε σε αδικαιολόγητο αποκλεισμό εταιρειών που μπορούσαν να έχουν εκτελέσει με επιτυχία αντίστοιχες συμβάσεις σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι συγκεκριμένοι όροι κρίθηκε ότι περιόριζαν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προχωρήσει η υπογραφή της σύμβασης.

Η δεύτερη προσπάθεια της ΟΣΥ

Η επαναπροκήρυξη στα τέλη Αυγούστου αποτελεί ουσιαστικά τη δεύτερη προσπάθεια της ΟΣΥ να υλοποιήσει ένα μέτρο που έχει παρουσιαστεί ως παρέμβαση ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας στις δημόσιες συγκοινωνίες.

Αυτή τη φορά, όμως, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στις τεχνικές προδιαγραφές των συσκευών. Κρίσιμο θα είναι εάν η νέα διαγωνιστική διαδικασία έχει θεραπεύσει πλήρως τις πλημμέλειες που εντόπισε το Ελεγκτικό Συνέδριο, ώστε να μην υπάρξει νέο δικαστικό εμπόδιο.

Εφόσον η διαδικασία ολοκληρωθεί χωρίς νέες εμπλοκές, 1.000 λεωφορεία της ΟΣΥ θα αποκτήσουν σύστημα που συνδέει τον έλεγχο αλκοόλ με τη δυνατότητα εκκίνησης του οχήματος, εισάγοντας για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλη κλίμακα ένα πρόσθετο τεχνολογικό φίλτρο ασφαλείας στην καθημερινή λειτουργία των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας.

Το στοίχημα πλέον για την ΟΣΥ είναι διπλό: να περάσει αυτή τη φορά ο διαγωνισμός από τον έλεγχο νομιμότητας και, κυρίως, το μέτρο να περάσει από τα χαρτιά στα λεωφορεία.