«Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στην εκπαίδευση»: Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ Ανδρέας Καργόπουλος στα «ΝΕΑ»
Στα αποτελέσματα του διαγωνισμού PISA, αλλά και στα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική εκπαίδευση, αναφέρθηκε ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ, Ανδρέας Καργόπουλος, μιλώντας στο κανάλι των «ΝΕΩΝ» στο YouTube.
Ο κ. Καργόπουλος υποστήριξε ότι τα αποτελέσματα της PISA δεν μπορούν να αξιολογηθούν αποκομμένα από τις συνθήκες μέσα στις οποίες λειτουργούν τα σχολεία, επισημαίνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν σοβαρές αδυναμίες στις επιδόσεις των μαθητών, ιδιαίτερα στα μαθηματικά, τις φυσικές επιστήμες και την κατανόηση κειμένου.
Όπως ανέφερε, η ΟΛΜΕ παρενέβη δημόσια μετά τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων, ενώ εξέφρασε ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα ευρήματα της διεθνούς έρευνας.
Οι ενστάσεις για την PISA
Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ σημείωσε ότι η PISA αποτελεί έρευνα του ΟΟΣΑ στην οποία συμμετέχουν μαθητές από πολλές χώρες και ότι το ελληνικό δείγμα περιλαμβάνει περίπου 6.800 μαθητές.
Παράλληλα, επικαλέστηκε την ίδια την έκθεση του ΟΟΣΑ, υποστηρίζοντας ότι σε ορισμένες χώρες, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Ολλανδία και η Αλβανία, καταγράφηκαν ζητήματα που επηρέασαν την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων. Για την Ελλάδα, όπως διευκρίνισε, δεν υπάρχει αντίστοιχη επισήμανση.
Ο κ. Καργόπουλος τόνισε ότι ο τρόπος διεξαγωγής μιας εκπαιδευτικής έρευνας, αλλά και οι συνθήκες υπό τις οποίες οι μαθητές απαντούν στα ερωτήματα, επηρεάζουν την αποτύπωση των αποτελεσμάτων.
Όπως εξήγησε, ένας μαθητής μπορεί να αντιμετωπίσει διαφορετικά ένα τεστ ανάλογα με το ενδιαφέρον και την κόπωσή του, γεγονός που, κατά τον ίδιο, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην ερμηνεία των δεδομένων.
«Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα» σε μαθηματικά και φυσικές επιστήμες
Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ δεν αμφισβήτησε, ωστόσο, ότι υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στην ελληνική εκπαίδευση.
«Υπάρχει πρόβλημα μεγάλο», ανέφερε χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στις επιδόσεις των μαθητών στα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κατανόηση κειμένου, χαρακτηρίζοντάς την ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η δυσκολία των μαθητών να διαβάσουν και να κατανοήσουν ένα κείμενο συνδέεται όχι μόνο με το σχολείο, αλλά και με τις αλλαγές στις συνήθειες των παιδιών εκτός σχολικής αίθουσας.
Οι οθόνες και η διάσπαση της προσοχής
Ο κ. Καργόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα στη χρήση κινητών τηλεφώνων, βίντεο και ψηφιακών πλατφορμών, υποστηρίζοντας ότι η συνεχής έκθεση σε σύντομο οπτικοακουστικό περιεχόμενο επηρεάζει την ικανότητα συγκέντρωσης των παιδιών.
Όπως ανέφερε, τα παιδιά δυσκολεύονται πλέον να παρακολουθήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμη και μια ταινία ή έναν αθλητικό αγώνα, καθώς έχουν συνηθίσει στην εναλλαγή σύντομων βίντεο και εικόνων.
Για τον ίδιο, το σχολείο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του το συγκεκριμένο πρόβλημα, καθώς τα παιδιά περνούν περίπου έξι ώρες την ημέρα στο σχολικό περιβάλλον.
«Το σχολείο πρέπει να βαθύνει στη γνώση»
Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ υποστήριξε ότι χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση στη βασική γνώση και στην ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών.
Όπως ανέφερε, το σχολείο πρέπει να απομακρυνθεί από τη λογική της απλής κάλυψης της ύλης και να δώσει περισσότερο χώρο στην κατανόηση βασικών εννοιών, στις φυσικές και κοινωνικές επιστήμες, αλλά και στη γλώσσα.
Έφερε ως παράδειγμα τη διδασκαλία της χημείας, σημειώνοντας ότι το σχολικό πείραμα μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να μάθουν να σκέφτονται και να αντιμετωπίζουν πραγματικά προβλήματα, αντί να περιορίζονται στην απομνημόνευση και την επίλυση τυποποιημένων ασκήσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στη φιλαναγνωσία, αλλά και σε δράσεις όπως η παρακολούθηση κινηματογραφικών ταινιών και η συζήτησή τους μέσα στην τάξη.
Ελλείψεις προσωπικού και υποστηρικτικών δομών
Ο κ. Καργόπουλος υποστήριξε ότι ένα σημαντικό μέρος των προβλημάτων που καταγράφονται στα σχολεία συνδέεται με την υποστελέχωση.
Επικαλέστηκε στοιχεία της έρευνας σύμφωνα με τα οποία το 46% των μαθητών στην Ελλάδα φοιτά σε σχολεία που αντιμετωπίζουν ελλείψεις εκπαιδευτικού προσωπικού, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για ελλείψεις υποστηρικτικού προσωπικού ανέρχεται στο 78%, έναντι 39% στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Όπως είπε, πρόκειται για προβλήματα που αφορούν μεταξύ άλλων την παρουσία ψυχολόγων, ειδικού και βοηθητικού προσωπικού, καθώς και τη στήριξη μαθητών που χρειάζονται παράλληλη στήριξη.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το 52% των μαθητών επηρεάζεται από ελλείψεις εκπαιδευτικού υλικού, ενώ έκανε λόγο και για απώλεια διδακτικών ωρών λόγω ελλείψεων προσωπικού.
«Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού έχει γίνει αντιδημοφιλές»
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΟΛΜΕ, η κατάσταση των εκπαιδευτικών αποτελεί επίσης μέρος του προβλήματος.
Όπως ανέφερε, το επάγγελμα έχει γίνει λιγότερο ελκυστικό, επισημαίνοντας ότι στον τελευταίο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ υπήρξαν λιγότερες αιτήσεις και παρέμειναν κενές θέσεις μόνιμων διορισμών.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στις χαμηλές απολαβές, την έλλειψη επιμόρφωσης και τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης πολλών εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου το κόστος στέγασης είναι υψηλό.
Έφερε, μάλιστα, παραδείγματα εκπαιδευτικών που αναγκάζονται να αναζητούν δεύτερη εργασία, προκειμένου να συμπληρώσουν το εισόδημά τους.
Όπως είπε, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών έχει μείνει πίσω και χρειάζεται ένα σταθερό πλαίσιο επαγγελματικής ανάπτυξης.
Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών
Ιδιαίτερο μέρος της συζήτησης αποτέλεσε η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, την οποία η ΟΛΜΕ έχει αμφισβητήσει.
Ο κ. Καργόπουλος υποστήριξε ότι η υφιστάμενη διαδικασία δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σχολικής πραγματικότητας, καθώς, όπως ανέφερε, ένας εκπαιδευτικός αξιολογείται από σύμβουλο ο οποίος μπορεί να μην έχει άμεση σχέση με τη συγκεκριμένη σχολική τάξη ή ακόμη και με το επιστημονικό του αντικείμενο.
Χαρακτηριστικά ανέφερε ως παράδειγμα την περίπτωση εκπαιδευτικού σε ΕΠΑΛ, όπου, σύμφωνα με τον ίδιο, η αξιολόγηση της επιστημονικής επάρκειας μπορεί να γίνεται από αξιολογητή διαφορετικής ειδικότητας.
Η ΟΛΜΕ, όπως είπε, δεν απορρίπτει την ανάγκη βελτίωσης του εκπαιδευτικού έργου, αλλά υποστηρίζει ότι πρέπει να προηγούνται η επιμόρφωση και η ουσιαστική στήριξη των εκπαιδευτικών.
«Η πιο σκληρή αξιολόγηση είναι τα μάτια των μαθητών»
Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ υποστήριξε ότι ο εκπαιδευτικός αξιολογείται καθημερινά μέσα στην τάξη από τους ίδιους τους μαθητές.
«Η πιο σκληρή αξιολόγηση είναι τα 25 ζευγάρια μάτια που σε κοιτάνε», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ο εκπαιδευτικός να ενδυναμωθεί και να επιμορφώνεται διαρκώς, αντί η αξιολόγηση να λειτουργεί αποκλειστικά ως μηχανισμός ελέγχου.
Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με τον κ. Καργόπουλο να επαναλαμβάνει ότι τα προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης δεν μπορούν να αποδοθούν σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά συνδέονται με το περιεχόμενο της διδασκαλίας, τις συνθήκες λειτουργίας των σχολείων, την επιμόρφωση και τη στήριξη των εκπαιδευτικών και των μαθητών.